{"id":287,"date":"2013-04-14T00:31:05","date_gmt":"2013-04-13T22:31:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/04\/14\/o-prawdzie-refleksja-na-temat-tekstu-adama-michnika-o-zolnierzach-wykletych-czesc-2-2\/"},"modified":"2013-04-14T00:31:05","modified_gmt":"2013-04-13T22:31:05","slug":"o-prawdzie-refleksja-na-temat-tekstu-adama-michnika-o-zolnierzach-wykletych-czesc-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=287","title":{"rendered":"O prawdzie… refleksja na temat tekstu Adama Michnika o \u017bo\u0142nierzach Wykl\u0119tych – cz\u0119\u015b\u0107 2\/2"},"content":{"rendered":"
\n
O DW\u00d3CH WIZJACH POLSKI, WOJNIE DOMOWEJ I POTOPIE SZWEDZKIM<\/b><\/font><\/div>\n

Towarzysze<\/i> doskonale zdawali sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce ich tyrania jest w Polsce mo\u017cliwa tylko dzi\u0119ki sile Armii Czerwonej. To ona i tylko ona by\u0142a no\u015bnikiem i gwarantem dla rz\u0105d\u00f3w partii komunistycznej na ziemiach polskich. To za jej przyczyn\u0105 zapanowa\u0142 w naszym kraju, i trwa\u0142 z g\u00f3r\u0105 czterdzie\u015bci lat, system b\u0119d\u0105cy materializacj\u0105 ideologii, kt\u00f3ra zanegowa\u0142a ca\u0142y pozytywny dorobek cywilizacji zachodniej wyros\u0142ej na fundamencie chrze\u015bcija\u0144stwa.
Adam Michnik widzi to jednak nieco inaczej. W najwa\u017cniejszym dla mnie fragmencie swego tekstu napisa\u0142 na temat tamtej walki w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\n

"Dla jednych by\u0142a to obrona Polski przed sowieck\u0105 opresj\u0105; dla drugich – obrona reform przed reakcyjnymi obro\u0144cami „okop\u00f3w \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy”."<\/b><\/p><\/blockquote>\n

Przyznaj\u0119, \u017ce trudno mi by\u0142o czyta\u0107 \u00f3w fragment tekstu Michnika ze spokojem. Ale potem pomy\u015bla\u0142em, \u017ce trzeba przyj\u0105\u0107, \u017ce przytoczone powy\u017cej zdanie jego autorstwa jest prawdziwe. Daj\u0119 wiar\u0119, bo na szcz\u0119\u015bcie nie mam takiej wiedzy, a jest prawdopodobne, \u017ce\u00a0 Michnik\u00a0 odwo\u0142uje si\u0119 do swych wspomnie\u0144 z okresu dorastania, \u017ce by\u0142y w Polsce domy, w kt\u00f3rych krwawe \u017cniwo pot\u0119\u017cnej machiny terroru komunistycznego tak w\u0142a\u015bnie postrzegano – jako obron\u0119 reform<\/i> wprowadzanych przez parti\u0119 komunistyczn\u0105<\/a> (pami\u0119tajmy, bo wypada, \u017ce komuni\u015bci w obronie<\/i> swych reform<\/i> pozbawili \u017cycia kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ludzi zaanga\u017cowanych w walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski i prawo cz\u0142owieka do wolnego \u017cycia na ziemi, a ponad dwie\u015bcie tysi\u0119cy naszych rodak\u00f3w zap\u0119dzili do wi\u0119zie\u0144).
\"\"
Rok 1989. Adam Michnik w towarzystwie "<\/b><\/i><\/font>obro\u0144c\u00f3w<\/font> reform"<\/b> <\/font>– gen. <\/font>Czes\u0142awa Kiszczaka<\/a> i gen. Wojciecha Jaruzelskiego<\/a>.<\/i><\/font><\/p>\n

Tyle \u017ce nie warto chyba a\u017c tak nikczemnych os\u0105d\u00f3w rzeczywisto\u015bci przywo\u0142ywa\u0107 na potrzeby stworzenia wra\u017cenia, \u017ce oto po 1944 roku star\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 dwie r\u00f3wnoprawne, cho\u0107 radykalnie odmienne wizje Polski. A wywo\u0142anie takiego w\u0142a\u015bnie wra\u017cenia u czytelnik\u00f3w wydaje si\u0119 by\u0107 jednym z\u00a0 g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w tekstu Michnika.
\"\"
\u017bo\u0142nierze
\n patrolu NZW plut. Eugeniusza Lipi\u0144skiego "Mr\u00f3wki"<\/a>, polegli w walce z <\/font>KBW i UB. Le\u017c\u0105 od lewej: Stanis\u0142aw Radomski "Kula", Stanis\u0142aw Garli\u0144ski
\n"Cichy", Eugeniusz Lipi\u0144ski "Mr\u00f3wka", Alfred Gadomski "Kajdan" i
\nEugeniusz Kuligowski "Ry\u015b".<\/font>
\"\"
Po\u015bmiertne
\n zdj\u0119cie partyzant\u00f3w z oddzia\u0142u Mieczys\u0142awa Dziemieszkiewicza "Roja"<\/a>
\n(patrol "Tygrysa"), poleg\u0142ych 25 II 1950 r. w walce z UB i KBW; od lewej: Ildefons
\n\u017bbikowski "Tygrys", J\u00f3zef Niski "Brzoza", Henryk Niedzia\u0142kowski
\n"Huragan" i W\u0142adys\u0142aw Bukowski "Zapora".<\/font>
\"\"
\"\"
Zdj\u0119cia wykonane przez UB 6 pa\u017adziernika 1951 r. na\u00a0 dziedzi\u0144cu PUBP we
\n W\u0142odawie. Le\u017c\u0105 zabici podczas ob\u0142awy UB-KBW: Kazimierz Torbicz "Kazik" (z lewej) i ppor. Edward
\nTaraszkiewicz "\u017belazny"<\/a> (z prawej). W \u015brodku siedzi Stanis\u0142aw Marciniak
\n"Niewinny", skazany przez komunist\u00f3w na kar\u0119 \u015bmierci, zamordowany wraz z J\u00f3zefem
\nDoma\u0144skim "\u0141ukaszem" 12 stycznia 1953 r. w wi\u0119zieniu na Zamku w
\nLublinie.<\/i><\/font>
\"\"
Grupa por. Wac\u0142awa Grabowskiego "<\/font>Puszczyka"<\/font><\/a> – ostatni oddzia\u0142 niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia zlikwidowany przez "obro\u0144c\u00f3w reform" na Mazowszu P\u00f3\u0142nocnym 5 lipca 1953 r. <\/font>Na zdj\u0119ciu wykonanym przez funkcjonariuszy UB le\u017c\u0105 od lewej: Henryk Barwi\u0144ski "August"<\/font>, Kazimierz \u017bmijewski "<\/font>Jan"<\/font>, Lucjan Kr\u0119pski "<\/font>Jastrz\u0105b"<\/font>, Feliks Gutowski "<\/font>Gutek"<\/font>, Piotr Suwi\u0144ski "<\/font>Stanis\u0142aw"<\/font>, por. Wac\u0142aw Grabowski "<\/font>Puszczyk"<\/font>, Antoni Tomczak "<\/font>Malutki"<\/font>.<\/i><\/font>
\"\"
Ekshumacja szcz\u0105tk\u00f3w "reakcyjnych obro\u0144c\u00f3w »okop\u00f3w \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy«” zamordowanych przez "obro\u0144c\u00f3w reform", prowadzona od lipca 2012 roku na kwaterze „\u0141” Cmentarza Wojskowego na warszawskich Pow\u0105zkach<\/a>.<\/font><\/b>
\"\"
\"\"
\"\"
\"\"
\"\"
\"\"
\"\"<\/p>\n

Temu te\u017c celowi, jak s\u0105dz\u0119, s\u0142u\u017cy dokonane przez Michnika zestawienie dw\u00f3ch cytat\u00f3w. Pierwszym z nich jest fragment jakiego\u015b paszkwilu z prasy komunistycznej. Jednego\u00a0 z setek\u00a0 tysi\u0119cy, jakie przynios\u0142y w\u00f3wczas ze sob\u0105 \u0142amy oficjalnych gazet. To komunistyczny standard z tamtego okresu: morduj\u0105 i grabi\u0105 Polak\u00f3w, id\u0105 r\u0119ka w r\u0119k\u0105 z banderowcami a nawet z hitlerowcami z Wehrwolfu itd. Ten fragment artyku\u0142u z jakiej\u015b gadzin\u00f3wki komunistycznej z drugiej po\u0142owy lat czterdziestych ubieg\u0142ego stulecia Michnik zestawia z fragmentami ulotki z marca 1946 roku autorstwa dow\u00f3dcy 5 Brygady Wile\u0144skiej AK mjra Zygmunta Szendzielarza "\u0141upaszki"<\/a>, adresowanej do rodak\u00f3w, w tym \u017co\u0142nierzy Ludowego Wojska Polskiego, w kt\u00f3rej znalaz\u0142y si\u0119 znane s\u0142owa: „nie jeste\u015bmy \u017cadn\u0105 band\u0105, jak nas nazywaj\u0105 zdrajcy i wyrodni synowie naszej ojczyzny. My jeste\u015bmy z miast i wiosek polskich.”<\/b> Na marginesie wspomn\u0119, \u017ce Michnik, z w\u0142a\u015bciw\u0105 dla osoby niezbyt dobrze znaj\u0105cej temat s\u0142ab\u0105 precyzj\u0105, b\u0142\u0119dnie kwalifikuje przywo\u0142ywany przez siebie fragment ulotki „\u0141upaszki” jako artyku\u0142 z prasy podziemnej. Nie to jest jednak istotne, wa\u017cne jest, \u017ce zestawienie wspomnianych tekst\u00f3w – propagandowego artyku\u0142u z gadzin\u00f3wki komunistycznej i odezwy dow\u00f3dcy 5 Brygady Wile\u0144skiej AK – s\u0142u\u017cy Michnikowi do takiej oto konkluzji: <\/p>\n

"Taki by\u0142 wtedy j\u0119zyk wojny polsko – polskiej, kt\u00f3ra odcz\u0142owiecza\u00a0 i dehumanizuje." <\/b><\/p><\/blockquote>\n

Sw\u0105 my\u015bl o wojnie domowej, o wojnie polsko – polskiej, Michnik wzmacnia cytatem z eseju Paw\u0142a Jasienicy „Rozwa\u017cania o wojnie domowej”. Tyle \u017ce esej ten jest po\u015bwi\u0119cony powstaniu w Wandei, gdzie rzeczywi\u015bcie mia\u0142a miejsce wojna domowa.<\/p>\n

A jak teza o wojnie domowej w Polsce po 1944 r. ma si\u0119 do fakt\u00f3w? Dok\u0142adnie tak, jak ostatnia kategoria prawdy, z upowszechnionej przez ks. Tischnera starej g\u00f3ralskiej teorii poznania, ma si\u0119 do \u015bwi\u0119tej prawdy. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce rz\u0105dy komunistyczne w Polsce by\u0142y mo\u017cliwe wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki pot\u0119dze Armii Czerwonej, a zatem czynnikowi zewn\u0119trznemu. Gdyby nie Armia Czerwona, podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe obroni\u0142oby Polsk\u0119 przed komunistami bardzo szybko i skutecznie. T\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107 – pomi\u0119dzy zdobyciem i utrzymaniem si\u0119 przy w\u0142adzy (a zapewne tak\u017ce przy \u017cyciu), a obecno\u015bci\u0105 Armii Czerwonej na ziemiach polskich – komuni\u015bci rozpoznawali bardzo dobrze. Boles\u0142aw Bierut, wyst\u0119puj\u0105c 9 pa\u017adziernika 1944 r. na posiedzeniu KC PPR, powiedzia\u0142: <\/p>\n

„Tow. Stalin ostrzega\u0142 nas, \u017ce w tej chwili mamy bardzo dogodn\u0105 sytuacj\u0119 w zwi\u0105zku z obecno\u015bci\u0105 Armii Czerwonej na naszych ziemiach. „Wy macie teraz tak\u0105 si\u0142\u0119, \u017ce je\u015bli powiecie 2 razy 2 jest 16, to wasi przeciwnicy potwierdz\u0105 to” – powiedzia\u0142 tow. Stalin. Ale nie zawsze tak b\u0119dzie. Wtedy was odsun\u0105, wystrzelaj\u0105 jak kuropatwy (…).”<\/b><\/p><\/blockquote>\n

K\u0142opot\u00f3w z rozpoznaniem rzeczywisto\u015bci nie mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka, sekretarz KC PPR, kiedy podczas posiedzenia kierownictwa partii, maj\u0105cego miejsce w dniach 20-21 maja 1945r., stwierdzi\u0142:<\/p>\n

„Nie jeste\u015bmy w stanie walki z reakcj\u0105 <\/b>(czyli z\u00a0 polskim podziemiem niepodleg\u0142o\u015bciowym i popieraj\u0105cym je w znakomitej wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwem polskim – przyp. G.W.) przeprowadza\u0107 bez Armii Czerwonej (…) Nies\u0142usznym by\u0142oby \u017c\u0105danie wycofania wojsk. Nie mieliby\u015bmy swoich si\u0142, aby postawi\u0107 na ich miejscu.”<\/b><\/p><\/blockquote>\n

Oddajmy g\u0142os historykowi Andrzejowi Chmielarzowi:<\/p>\n

"Likwidacj\u0119 podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego w latach 1944 – 1947 pr\u00f3buje si\u0119 nazywa\u0107 ostatnio wojn\u0105 domow\u0105, zapominaj\u0105c, \u017ce nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o wojnie domowej, gdy wyzwolenie jest faktyczn\u0105 now\u0105 okupacj\u0105. Nie mo\u017cna tym terminem okre\u015bli\u0107 braku zgody na wprowadzone przemoc\u0105 rz\u0105dy komunist\u00f3w w pa\u0144stwie, kt\u00f3re nie posiada\u0142o \u017cadnej suwerenno\u015bci. Pa\u0144stwie, kt\u00f3rego charakter nie tak znowu bardzo r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od dominium. Jego granic strzeg\u0142y wojska pograniczne NKWD, w\u0142adze – tj. PKWN, a nast\u0119pnie Rz\u0105d Tymczasowy – ochrania\u0142 batalion NKWD, a osobist\u0105 ochron\u0119 Bieruta r\u00f3wnie\u017c stanowili funkcjonariusze NKWD. (…) Wojny domowej w Polsce nie by\u0142o. Mieli\u015bmy natomiast brutaln\u0105 pacyfikacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, po\u0142\u0105czon\u0105 z krwaw\u0105 rozpraw\u0105 z podziemiem niepodleg\u0142o\u015bciowym, kt\u00f3r\u0105 w latach 1944-1945 dokonano g\u0142\u00f3wnie si\u0142ami obcych wojsk".<\/p><\/blockquote>\n

I jeszcze jedna uwaga na temat wojny domowej. Ot\u00f3\u017c w pocz\u0105tkowym okresie „potopu szwedzkiego”<\/b><\/a> po stronie naje\u017ad\u017ac\u00f3w walczy\u0142o wi\u0119cej Polak\u00f3w ni\u017c liczy\u0142o wojsko wierne polskiemu kr\u00f3lowi. W najbardziej znanym i symbolicznym epizodzie tej wojny, jakim by\u0142a obrona Jasnej G\u00f3ry, ta dysproporcja by\u0142a szczeg\u00f3lnie niekorzystna – oczywi\u015bcie dla broni\u0105cych tego \u015bwi\u0119tego dla naszej to\u017csamo\u015bci wsp\u00f3lnotowej miejsca. Ale czy w zwi\u0105zku z tym przychodzi komu\u015b do g\u0142owy, aby tamte zmagania uznawa\u0107 za wojn\u0119 domow\u0105, za wojn\u0119 polsko–polsk\u0105? Mo\u017ce warto przywo\u0142ywa\u0107 to si\u0119gaj\u0105ce do XVII wieku por\u00f3wnanie, ilekro\u0107 zetkniecie si\u0119, Szanowni Czytelnicy, z tez\u0105, \u017ce powstanie antykomunistyczne po 1944 roku to ods\u0142ona wojny polsko-polskiej.<\/p>\n

ANTYSEMITYZM?<\/b><\/font><\/div>\n

Jednym z wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w podziemia antykomunistycznego jest dla Michnika antysemityzm. Podaje on na to dwa przyk\u0142ady. Pierwszym s\u0105 notatki z dziennika Edwarda Taraszkiewicza „\u017belaznego”<\/a> dotycz\u0105ce akcji na miejscowo\u015b\u0107 Parczew (powiat w\u0142odawski), jak\u0105 oddzia\u0142 dowodzony przez jego brata, Leona Taraszkiewicza” Jastrz\u0119bia”, wykona\u0142 w lutym 19
\n46 r.<\/a> Poniewa\u017c owe notatki partyzanta jak i samo uderzenie oddzia\u0142u „Jastrz\u0119bia” na Parczew cz\u0119sto s\u0142u\u017c\u0105 jako koronny dow\u00f3d na antysemityzm podziemia antykomunistycznego, nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 temu zdarzeniu kilka zda\u0144.<\/p>\n

Warto w tym miejscu przywo\u0142a\u0107 fragment tre\u015bci dokumentu z 10 wrze\u015bnia 1945 r. zatytu\u0142owanego Stanowisko Starostwa<\/i> (Powiatowego – przyp. GW) we W\u0142odawie na rozporz\u0105dzenie wojewody lubelskiego w kwestii powojennego antagonizmu polsko – \u017cydowskiego<\/i>, w kt\u00f3rym Starosta Powiatowy, pisz\u0105c do Wydzia\u0142u Spo\u0142eczno – Politycznego Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego w Lublinie, informowa\u0142: <\/p>\n

"W zwi\u0105zku z powo\u0142anym wy\u017cej zarz\u0105dzeniem, kt\u00f3re w odpisie otrzyma\u0142em przy pi\u015bmie z dnia 4 bm. SP.II\/1266\/45, donosz\u0119, \u017ce akt\u00f3w zorganizowanej akcji antysemickiej nie by\u0142o dot\u0105d na terenie powiatu <\/b>(w\u0142odawskiego – przyp. G.W.). Spostrzega si\u0119 jednak w spo\u0142ecze\u0144stwie szerok\u0105 niech\u0119\u0107 do \u017cyd\u00f3w, a \u017ar\u00f3d\u0142o takiego nastawienia wyp\u0142ywa st\u0105d, \u017ce \u017cydzi w pierwszych miesi\u0105cach niepodleg\u0142o\u015bci byli zbyt agresywni do pozosta\u0142ej ludno\u015bci, nie potrafi\u0105 z ni\u0105 wsp\u00f3\u0142\u017cy\u0107, a ju\u017c je\u017celi chodzi o pozostaj\u0105cych na stanowisku w Milicji, czy w Urz\u0119dzie Bezpiecze\u0144stwa, to stosunek ich do innej nacji by\u0142 wr\u0119cz wrogi. Na terenie miasta <\/b>(W\u0142odawa – przyp. G.W.) przed kilku miesi\u0105cami zgin\u0119\u0142o 2-ch aryjczyk\u00f3w z r\u0105k milicjanta \u017cyda, a fakty takie nie wytwarzaj\u0105 harmonijnego wsp\u00f3\u0142\u017cycia w duchu demokratycznym (…)."
<\/b><\/p><\/blockquote>\n

W ocenie Grzegorza Makusa<\/a>, najlepszego w Polsce znawcy historii oddzia\u0142u „Jastrz\u0119bia” – „\u017belaznego”, dokumenty i relacje dotycz\u0105ce przebiegu akcji na Parczew, w tym wytworzone przez agendy w\u0142adzy komunistycznej, nie pozostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce celem ataku partyzant\u00f3w by\u0142y struktury komunistycznego aparatu represji. Potwierdza to r\u00f3wnie\u017c odebrana przez tego historyka latem 2008 roku relacja \u017co\u0142nierza oddzia\u0142u „Jastrz\u0119bia”, bior\u0105cego udzia\u0142 w tej akcji, Ryszarda Jakubowskiego „Kruka”, kt\u00f3ry tak opisa\u0142 zasadnicze motywy podj\u0119cia decyzji o uderzeniu na Parczew:<\/p>\n

"Parczew by\u0142 obsadzony przez milicj\u0119 \u017cydowsk\u0105. Jarmarki odbywa\u0142y si\u0119 w ka\u017cdy wtorek w Parczewie i kto chcia\u0142 sobie co\u015b kupi\u0107, jakie\u015b produkty rolnicze, czy \u015bwini\u0119, to do Parczewa jecha\u0142, bo nie by\u0142o \u017cadnego zaopatrzenia i chaos ca\u0142y czas wsz\u0119dzie panowa\u0142. Ludzie zacz\u0119li przychodzi\u0107 i\u00a0 m\u00f3wi\u0107, \u017ce AK-owc\u00f3w lub sympatyk\u00f3w AK-owc\u00f3w \u0142api\u0105 tam \u017bydzi, bior\u0105 na przes\u0142uchania i lej\u0105. \u017bydzi ci wywodzili si\u0119 z tego terenu, wi\u0119c znali poszczeg\u00f3lnych gospodarzy. „Jastrz\u0105b” zatrzyma\u0142 kt\u00f3rego\u015b z PPR-owc\u00f3w z Pieszowoli i przez niego przekaza\u0142 do resortu parczewskiego list: „nie czepiajcie si\u0119 ludzi, nie maltretujcie gospodarzy, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 zaopatrzy\u0107 si\u0119 w Parczewie, bo je\u017celi b\u0119dziecie przetrzymywali, \u015bledztwa prowadzili, bili, to rozliczymy si\u0119 inaczej”. Oni na odwrocie tego listu odpisali „Jastrz\u0119biowi”, \u017ce b\u0119d\u0105 nadal aresztowa\u0107 ludzi, nawet teraz kilku maj\u0105, i jak jest taki mocny, to niech przyjdzie i sam sobie ich we\u017amie. W ko\u0144cu dosz\u0142o do tego, \u017ce parczewscy milicjanci i ubecy zamordowali jednego z cz\u0142onk\u00f3w plac\u00f3wki WiN\u00a0 z Wo\u0142oskowoli, i to spowodowa\u0142o, \u017ce „Jastrz\u0105b” ruszy\u0142 na Parczew.”<\/b><\/p><\/blockquote>\n

Ruszy\u0142 skutecznie. Miasteczko zosta\u0142o opanowane przez partyzant\u00f3w. Wykonano w\u00f3wczas wyroki na trzech funkcjonariuszach komunistycznego aparatu represji. To \u017ce byli oni \u017bydami nie mia\u0142o \u017cadnego znaczenia. Poza nimi nikomu z \u017cydowskich mieszka\u0144c\u00f3w Parczewa, a by\u0142o ich wtedy kilkuset, w\u0142os z g\u0142owy nie spad\u0142. Ponadto partyzanci dokonali rekwizycji w miejscowej sp\u00f3\u0142dzielni i kilku sklepach, kt\u00f3rych w\u0142a\u015bciciele, wed\u0142ug wskaza\u0144 miejscowych Polak\u00f3w, sprzyjali w\u0142adzy komunistycznej.
\"\"
Stycze\u0144 1946 r. Cz\u0119\u015b\u0107 oddzia\u0142u por. Leona Taraszkiewicza "Jastrz\u0119bia". Dow\u00f3dca siedzi przy RKM-ie<\/span>;<\/span><\/font> czwarty od lewej: Ryszard Jakubowski ps. "Kruk".<\/p>\n

<\/span><\/font>Ale o tych „niuansach” wydarze\u0144 w Parczewie czytelnik z tekstu Michnika si\u0119 nie dowie. Przeczyta jedynie niepe\u0142ny fragment zapisk\u00f3w „\u017belaznego” dotycz\u0105cy akcji na Parczew (istotne elementy, kt\u00f3re nie znalaz\u0142y si\u0119 w tek\u015bcie Michnika zosta\u0142y poni\u017cej wyt\u0142uszczone)<\/b>:<\/p>\n

"Proponowali\u015bmy „Orlisowi” uderzenie na miasto Parczew i rozgromienie zamieszka\u0142ych tam \u017byd\u00f3w w ilo\u015bci oko\u0142o 500<\/b> os\u00f3b<\/b>, kt\u00f3rzy z\u0142apali w swoje r\u0119ce ca\u0142kowity handel nie daj\u0105c \u017cycia innym drobnym kupcom i handlarzom polskim. Milicja i UB sk\u0142ada\u0142o si\u0119 tam z oko\u0142o 25 ludzi, kt\u00f3rych w nocy mo\u017cna by\u0142o \u0142atwo zaszachowa\u0107 przy pomocy 2-3 erkaem\u00f3w. Przy okazji tej mo\u017cna si\u0119 by\u0142o dobrze podreperowa\u0107 na \u017cydowskich sklepach, a przewa\u017cnie na obuwiu, kt\u00f3re nam by\u0142o bardzo potrzebne, gdy\u017c stali\u015bmy pod tym wzgl\u0119dem \u017ale. <\/b>(…) Parczew by\u0142 miastem do\u015b\u0107 du\u017cym, a \u017bydkowie te\u017c posiadali bro\u0144, i to prawie \u017ce ka\u017cdy<\/b>."<\/p><\/blockquote>\n

Jako inny przyk\u0142ad antysemickiego oblicza \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych Michnik przywo\u0142uje posta\u0107 J\u00f3zefa Kurasia „Ognia”<\/a>. Cytuje fragmenty ulotki „Ogniowc\u00f3w” z 1946 r., kt\u00f3rej autor (by\u0107 mo\u017ce sam „Ogie\u0144” – przyp. G.W.) pisze \u017ale o \u017bydach „sprowadzanych ze wschodu” (przy czym Michnik pomija zdanie ostatnie tekstu ulotki: „Niech nam zwr\u00f3c\u0105 tych Polak\u00f3w, kt\u00f3rych wywie\u017ali w latach 1939-1941”). Dalej Michnik twierdzi, \u017ce „„Ogie\u0144”, prowadz\u0105c negocjacje z lokalnym Urz\u0119dem Bezpiecze\u0144stwa, domaga\u0142 si\u0119 „usuni\u0119cia \u017byd\u00f3w z Nowego Targu w jak najkr\u00f3tszym czasie, w przeciwnym razie b\u0119dzie ich t\u0119pi\u0142 bezlito\u015bnie.” Ot\u00f3\u017c, jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em informuj\u0105cym o rzekomym takim stanowisku „Ognia” jest oficer UB, z kt\u00f3rym „Ogie\u0144” rozmawia\u0142 raz jeden na temat warunk\u00f3w ewentualnego z\u0142o\u017cenia broni. \u0179r\u00f3d\u0142o to, m\u00f3wi\u0105c delikatnie, ma dla mnie bardzo nisk\u0105 wiarygodno\u015b\u0107.

<\/span><\/font><\/b>Za\u015b fakty s\u0105 takie, \u017ce na terenie obj\u0119tym dzia\u0142alno\u015bci\u0105 oddzia\u0142\u00f3w „Ognia” przebywa\u0142y w\u00f3wczas setki \u017byd\u00f3w. Mieszkali oni r\u00f3wnie\u017c w Nowym Targu, miasteczku le\u017c\u0105cym u podn\u00f3\u017ca masywu Turbacza, czyli matecznika „Ognia”. Nowy Targ oraz inne okoliczne miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych przebywali \u017bydzi, nie jeden raz by\u0142y miejscem zbrojnych wyst\u0105pie\u0144 partyzant\u00f3w „Ognia”. Nigdy jednak nie dosz\u0142o tam z polecenia „Ognia” do akcji, kt\u00f3rej celem, z powodu pochodzenia, by\u0142by \u017byd. Natomiast bez wzgl\u0119du na pochodzenie gin\u0119li z rozkazu „Ognia” funkcjonariusze UB, konfidenci, szczeg\u00f3lnie szkodliwi lokalni aktywi\u015bci komunistyczni i z\u0142odzieje.
\"\"
Major J\u00f3zef Kura\u015b "Ogie\u0144"<\/span><\/font>
<\/span><\/font><\/b>
Co wi\u0119cej, znana jest sprawa lokalnego dow\u00f3dcy oddzia\u0142u podziemia, kt\u00f3ry ju\u017c po zako\u0144czeniu dzia\u0142alno\u015bci partyzanckiej (ujawni\u0142 si\u0119 w 1945 r. – przyp. GW) dopu\u015bci\u0142 si\u0119 zab\u00f3jstwa dw\u00f3ch \u017cydowskich kupc\u00f3w. Za ten czyn, pope\u0142niony na tle rabunkowym, otrzyma\u0142 on od „Ognia” wyrok \u015bmierci, i wyrok ten zosta\u0142 przez\u00a0 podkomendnych „Ognia” wykonany. Jego wsp\u00f3lnicy w tej zbrodni, w obawie przed partyzantami „Ognia”, uciekli z terenu Podh
\nala. Nawet po \u015bmierci „Ognia” bali si\u0119 tam wr\u00f3ci\u0107. Ich l\u0119k by\u0142 uzasadniony – oni r\u00f3wnie\u017c zostali przez „Ognia” skazani na kar\u0119 \u015bmierci, a nast\u0119pca „Ognia”, „M\u015bciciel”, uznawa\u0142 te wyroki za obowi\u0105zuj\u0105ce. To raczej nietypowe zachowanie – mam na my\u015bli dzia\u0142ania podj\u0119te przez „Ognia” dla ukarania zab\u00f3jc\u00f3w dw\u00f3ch\u00a0 kupc\u00f3w \u017cydowskich – jak na cz\u0142owieka chc\u0105cego bezlito\u015bnie t\u0119pi\u0107 okolicznych \u017byd\u00f3w. „Nie by\u0142o wypadku, \u017ceby \u017byd za samo pochodzenie zosta\u0142 zlikwidowany” – powiedzia\u0142 wiele lat po wojnie Bogus\u0142aw Szokalski „Herkules”, adiutant „Ognia”. Wed\u0142ug mnie m\u00f3wi\u0142 \u015bwi\u0119t\u0105 prawd\u0119.
\u00a0<\/p>\n

SPYTAJ SWEGO BRATA, ON CI PRAWD\u0118 POWIE<\/b><\/font><\/div>\n

W\u0105tek antysemityzmu podziemia antykomunistycznego jest w tek\u015bcie Michnika kluczem\u00a0 do bram poezji. Wyb\u00f3r wierszy w tek\u015bcie Michnika otwieraj\u0105 owoce pracy tw\u00f3rczej Mieczys\u0142awa Jastruna, w ocenie Michnika „polskiego inteligenta orientacji liberalno-lewicowej, dla kt\u00f3rego j\u0119zyk antysemityzmu musia\u0142 wzbudza\u0107 pogard\u0119 i l\u0119k”.\u00a0 A poniewa\u017c, jak twierdzi Michnik, „\u017co\u0142nierz wykl\u0119ty” przemawia\u0142 j\u0119zykiem hitlerowskiej propagandy”<\/b>, to Jastrun pisa\u0142 wtedy, tak jak pisa\u0142. Na przyk\u0142ad:<\/p>\n

"Skrytob\u00f3jcy, gachy, szabrownicy, <\/b>
po\u015br\u00f3d czo\u0142g\u00f3w wyro\u015bli i armat,<\/b>
tucz\u0105 ich dolary zza granicy!<\/b>
Dzisiaj \u017cycia, jutro \u015bmierci kamrat:<\/b>
Twarz bez rys\u00f3w, czo\u0142o bez nazwiska,<\/b>
sp\u00f3jrz mu w oczy i przera\u017a si\u0119 z bliska."<\/b><\/p><\/blockquote>\n

Po przypomnieniu powy\u017cszego fragmentu z urobku tw\u00f3rczego Jastruna Mieczys\u0142awa, Michnik stawia pytanie:<\/p>\n

"Czy tacy w\u0142a\u015bnie byli „\u017co\u0142nierze wykl\u0119ci”?"<\/b><\/p><\/blockquote>\n

C\u00f3\u017c, proces poznawczy wymaga stawiania pyta\u0144 i pr\u00f3b sformu\u0142owania na nie odpowiedzi. To prawid\u0142o dotyczy r\u00f3wnie\u017c historii \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych. Tre\u015b\u0107 pyta\u0144, tak\u017ce retorycznych, bywa r\u00f3\u017cna, w zale\u017cno\u015bci od wiedzy czy poziomu wra\u017cliwo\u015bci pytaj\u0105cego. Bardzo cz\u0119sto pytania du\u017co m\u00f3wi\u0105 o samym pytaj\u0105cym. Moim zdaniem, tak w\u0142a\u015bnie jest z pytaniem postawionym przez Michnika. Nie wiem czy godzi si\u0119 pozostawi\u0107 go z tak\u0105 rozterk\u0105. Mo\u017ce, parafrazuj\u0105c tekst zespo\u0142u Dezerter<\/a>: „spytaj milicjanta, on ci prawd\u0119 powie”, nale\u017cy posun\u0105\u0107 Michnikowi nast\u0119puj\u0105ce rozwi\u0105zanie: spytaj swego brata, on ci prawd\u0119 powie<\/b> (przepraszam za form\u0119 per „ty”).
\"\"
Brat Adama Michnika – Stefan Michnik<\/b><\/a>, jeden z najbardziej znanych \u017cyj\u0105cych zbrodniarzy komunistycznych. W latach 1951-1953 by\u0142 s\u0119dzi\u0105 Wojskowego S\u0105du Rejonowego. Wydawa\u0142 wyroki w fingowanych procesach oficer\u00f3w Wojska Polskiego i wysy\u0142a\u0142 na \u015bmier\u0107 \u017co\u0142nierzy polskiego podziemia. W tym samym czasie, pod pseudonimem "Kazimierczak",<\/font> by\u0142 r\u00f3wnie\u017c agentem Informacji Wojskowej<\/b><\/a>.<\/font><\/i><\/p>\n

Tak czy inaczej, jedn\u0105 z odpowiedzi na pytanie sformu\u0142owane przez Michnika mo\u017ce by\u0107 fragment listu Edwarda Taraszkiewicza „\u017belaznego”<\/a> z 1951 roku do siostry. Tego samego „\u017belaznego”, kt\u00f3rego fragmenty zapisk\u00f3w na temat akcji na Parczew, wzmocnione w\u0105tkiem dotycz\u0105cym „Ognia”, pos\u0142u\u017cy\u0142y Michnikowi do sformu\u0142owania tezy, \u017ce "„\u017co\u0142nierz wykl\u0119ty” przemawia\u0142 j\u0119zykiem hitlerowskiej propagandy", a tak\u017ce do usprawiedliwiania niegodziwych s\u0142\u00f3w kilku wierszy Jastruna. Wzmiankowany fragment listu zawiera niejako posumowanie sze\u015bcioletniego prawie okresu walki „\u017belaznego” z re\u017cimem komunistycznym. Gdy jego autor kre\u015bli\u0142 te s\u0142owa, zosta\u0142o mu jeszcze tylko kilka miesi\u0119cy \u017cycia. Zgin\u0105\u0142 w walce z komunistyczn\u0105 ob\u0142aw\u0105 6 pa\u017adziernika 1951 r. (czytaj: Ostatnia walka ppor. "\u017belaznego"<\/b><\/a>)<\/font>:<\/p>\n

„Gdy przypomn\u0119 sobie tylu koleg\u00f3w i naszych najlepszych ludzi, kt\u00f3rzy nam pomagali i kt\u00f3rych ko\u015bci popr\u00f3chnia\u0142y, mimowolnie mnie d\u0142awi, a dla przyk\u0142adu przytocz\u0119 niekt\u00f3re fakty i szczeg\u00f3\u0142y. W roku 1946 grupa nasza liczy\u0142a 48 ludzi, dzi\u015b\u00a0 z nich zosta\u0142em tylko sam jeden, wszyscy niemal z\u0142o\u017cyli swe m\u0142ode \u017cycie na szali Ojczyzny. Wszystkie grupy, kt\u00f3re operowa\u0142y w tym czasie na terenie Lubelszczyzny spotka\u0142 taki sam los i koniec. Ci, co zostali, to tylko jednostki, kt\u00f3re tylko cudem Bo\u017cym \u017cyj\u0105 i dalej nios\u0105 sztandary swoich rozbitych oddzia\u0142\u00f3w. (…). Jakiego trzeba hartu ducha i si\u0142, aby ludzie tacy jak my mogli w tak okropnych warunkach pracowa\u0107, a praca, kt\u00f3r\u0105 wykonali\u015bmy to praca bezcenna, kt\u00f3ra obecnie nie ma znaczenia, lecz z chwil\u0105 wybuchu b\u0119dzie na pewno mia\u0142a znaczenie bardzo du\u017ce. Czy to jest praca dla swoich w\u0142asnych korzy\u015bci? Na pewno nie! (…). O ile \u017cyj\u0119 do tej pory, przypisuj\u0119 to \u0142asce najwy\u017cszego Boga (…) zawsze gor\u0105co Boga prosz\u0119 w codziennym r\u00f3\u017ca\u0144cu, by mi da\u0142 si\u0142\u0119 wytrwa\u0107 w tej ci\u0119\u017ckiej pracy i trudach, kt\u00f3ry d\u017awigam na swych barkach. Widocznie B\u00f3g dobry iskierk\u0119 \u0142aski ma dla mnie, bo naprawd\u0119 przez tyle lat walki r\u0119ce moje nie splami\u0142y si\u0119 niczym brudnym czy czyj\u0105\u015b krzywd\u0105.”<\/p><\/blockquote>\n

\n
\"\"
Czerwiec
\n 1947. Od lewej: Henryk Wybranowski "Tarzan" († 6 XI 1948), Edward
\nTaraszkiewicz "\u017belazny" († 6 X 1951), Mieczys\u0142aw Ma\u0142ecki "Sok\u00f3\u0142" († 11
\nXI 1947), Stanis\u0142aw Paku\u0142a "Krzewina" (skazany na wieloletnie
\nwi\u0119zienie).<\/font><\/div>\n


"<\/font>ANI NAM WITA\u0106 SI\u0118 ANI \u017bEGNA\u0106"<\/b><\/font><\/div>\n

Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, w tek\u015bcie Michnika a\u017c g\u0119sto od poezji. Z niegodziwymi s\u0142owami\u00a0 kilku wierszy Jastruna Mieczys\u0142awa s\u0105siaduj\u0105 pi\u0119kne frazy wiersza Zbigniewa Herberta „Wilki”<\/a>. Przywo\u0142uj\u0105c posta\u0107 Herberta, Michnik stawia tez\u0119, \u017ce poeta ten w sprawie \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych spiera\u0142 si\u0119 z samym sob\u0105, by\u0142 targany wewn\u0119trznymi sprzeczno\u015bciami. Ot\u00f3\u017c, nie by\u0142.<\/b> Dla Zbigniew Herberta op\u00f3r stawiany przez \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych zas\u0142ugiwa\u0142 na najwy\u017cszy szacunek, jako esencjalny wr\u0119cz przyk\u0142ad heroicznego wyboru w obronie warto\u015bci. Wiem, \u017ce tak by\u0142o, bo mia\u0142em zaszczyt z Nim o tym d\u0142ugo rozmawia\u0107. Zreszt\u0105 Zbigniew Herbert swoje jednoznaczne zdanie w tej sprawie wyrazi\u0142 publicznie. W jednym z wywiad\u00f3w, zatytu\u0142owanym „Pojedynki Pana Cogito”, udzielonym w pa\u017adzierniku 1994 r.\u00a0 „Tygodnikowi Solidarno\u015b\u0107”,\u00a0 powiedzia\u0142:<\/p>\n

„Je\u015bli kto\u015b rzeczywi\u015bcie walczy\u0142 o t\u0119 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 – to by\u0142a Armia Krajowa (…). A tak\u017ce polskie oddzia\u0142y walcz\u0105ce w lasach ju\u017c po „wyzwoleniu”.<\/b>
A jeszcze ci, co gin\u0119li w lochach i kazamatach bezpieki.”<\/b><\/p><\/blockquote>\n

Dlaczego zatem Michnik usi\u0142uje przekona\u0107 swych czytelnik\u00f3w, \u017ce Herbert w tej sprawie miota\u0142 si\u0119 w sprzeczno\u015bci? Jak si\u0119 zdaje, Michnik, ilekro\u0107 pisze na temat Herberta, powinien by\u0107 wyj\u0105tkowo precyzyjny, cho\u0107by z powodu kilku bardzo krytycznych wypowiedzi Poety na temat uczciwo\u015bci intelektualnej Michnika<\/a>. Co ciekawe, w wywiadzie, kt\u00f3rego fragment przywo\u0142a\u0142em, Herbert odni\u00f3s\u0142 si\u0119 tak\u017ce do osoby Michnika. Poeta m\u00f3wi\u0142 wtedy nast\u0119puj\u0105co: <\/p>\n

„Z Michnikiem bardzo si\u0119 przyja\u017ani\u0142em. Teraz jest to dla mnie zamkni\u0119ta historia. Dlaczego nasza przyja\u017a\u0144 si\u0119 sko\u0144czy\u0142a? Ot\u00f3\u017c, przesta\u0142em rozumie\u0107 meandry jego my\u015blenia, wierzy\u0142em w jego intelekt, a tak\u017ce w zwyk\u0142\u0105 uczciwo\u015b\u0107 – zawiod\u0142em si\u0119. (…) Smutna historia wyj\u0105tkowo uzdolnionego, pe\u0142nego talentu ch\u0142opca, kt\u00f3ry doszed\u0142 do lat, kiedy to ludzie natarczywie pytaj\u0105: „Co on w\u0142a\u015bciwie zrobi\u0142 z ca\u0142\u0105 swoj\u0105 heroiczn\u0105 m\u0142odo\u015bci\u0105?”. A on stacza si\u0119 po r\u00f3wni pochy\u0142ej, w gor\u0105czkowy aktywizm. Cynizm godny admiratora Ksi\u0119cia i najpospolitszy nihilizm.”<\/p><\/blockquote>\n

\"\"
Wypowied\u017a Zbigniewa Herberta o Adamie Michniku <\/i>[kliknij w zdj\u0119cie, by pos\u0142ucha\u0107]<\/b><\/font><\/a><\/p>\n

Nie wiem czy taka ocena jest sprawiedliwa. Natomiast wiem, \u017ce gdy czyta\u0142em tekst Michnika o \u017bo\u0142nierzach Wykl\u0119tych, kilkakrotnie przysz\u0142a mi na my\u015bl wypowied\u017a poetycka Herberta, b\u0119d\u0105ca przedostatni\u0105 fraz\u0105 znakomitego wiersza „Tren Fortynbrasa”<\/a>:<\/p>\n

"ani nam wita\u0107 si\u0119 ani \u017cegna\u0107 \u017cyjemy na archipelagach"<\/b><\/p><\/blockquote>\n

Tak chyba w\u0142a\u015bnie jest. I to nie tylko z tego powodu, \u017ce Adam Michnik i\u00a0 ludzie my\u015bl\u0105cy jak on pisz\u0105: "\u017co\u0142nierze wykl\u0119ci", za\u015b osoby my\u015bl\u0105cy podobnie jak autor niniejszego szkicu u\u017cywaj\u0105 w tym wyra\u017ceniu wielkich liter.<\/b><\/p>\n

\"\"<\/div>\n
Grzegorz W\u0105sowski<\/font><\/span><\/span><\/font>
<\/span>adwokat, wsp\u00f3\u0142kieruje pracami Fundacji "Pami\u0119tamy"<\/a>, zajmuj\u0105cej si\u0119 przywracaniem pami\u0119ci o \u017co\u0142nierzach polskiego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego <\/span><\/font>
z lat 1944-1954<\/span><\/font><\/div>\n

PS.<\/b> (1<\/font>)<\/b> „gin\u0105 ci kt\u00f3rzy kochaj\u0105 bardziej pi\u0119kne s\u0142owa ni\u017c t\u0142uste zapachy” – fraza wiersza Zbigniewa Herberta „Substancja”, (2<\/font>)<\/b>\u00a0 „zmarszczka stylu” – zapo\u017cyczenie z wiersza Zbigniewa Herberta „Przemiany Liwiusza”, (3<\/font>)<\/b> „Nie m\u00f3wcie, demaskatorzy, \u017ce bronicie prawdy (…)” – fragment tekstu Adama Michnika, „Z\u0142a przesz\u0142o\u015b\u0107 i psy go\u0144cze, czyli odpieprzcie si\u0119 od Wa\u0142\u0119sy”, Gazeta Wyborcza, 5-6.07.2008 r., (4)<\/b> wypowied\u017a Andrzeja Chmielarza na temat wojny domowej w Polsce po 1944 r. pochodzi z tekstu Dzia\u0142ania 64 dywizji Wojsk Wewn\u0119trznych NKWD przeciwko polskiemu podziemiu<\/i>, [w:] <\/font>Wojna domowa czy nowa okupacja? Polska po roku 1944, <\/i>Wroc\u0142aw 1998, s. 73., (5<\/font>)<\/b> my\u015bl na temat „potopu szwedzkiego” zapo\u017cyczy\u0142em od Kazimierza Krajewskiego, (6)<\/b> przywo\u0142ane w tek\u015bcie wypowiedzi Zbigniewa Herberta pochodz\u0105 z wywiadu jakiego Poeta udzieli\u0142 Annie Poppek i Andrzejowi Gelbergowi, [w:] Herbert nieznany. Rozmowy<\/i>, Warszawa 2008, (7<\/font>)<\/b> wiersz Zbigniewa Herberta „Tren Fortynbrasa” pochodzi z tomu „Studium przedmiotu”, opublikowanego po raz pierwszy w 1961 r.<\/font><\/p>\n

<\/i><\/i>O prawdzie… refleksja na temat tekstu Adama Michnika o \u017bo\u0142nierzach Wykl\u0119tych – cz\u0119\u015b\u0107 1\/2><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/a><\/b><\/font>
<\/i><\/i><\/div>\n


\n<\/i>
\n<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"