{"id":275,"date":"2013-07-05T12:36:51","date_gmt":"2013-07-05T10:36:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/07\/05\/60-rocznica-smierci-por-puszczyka\/"},"modified":"2013-07-05T12:36:51","modified_gmt":"2013-07-05T10:36:51","slug":"60-rocznica-smierci-por-puszczyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=275","title":{"rendered":"60. rocznica \u015bmierci por. "Puszczyka""},"content":{"rendered":"
60. rocznica \u015bmierci por. Wac\u0142awa Grabowskiego "Puszczyka" i jego \u017co\u0142nierzy<\/b><\/font><\/u><\/p>\n
…Nie dajmy zgin\u0105\u0107 poleg\u0142ym.<\/font>
Zbigniew Herbert<\/font><\/div>\n

\"\"\"\"
Por. Wac\u0142aw Grabowski "Puszczyk" (1916-1953)
<\/i><\/font>
60 lat temu, 5 lipca 1953 roku, w walce z 1300-osobow\u0105 ob\u0142aw\u0105 UB-KBW we wsi Niedzia\u0142ki<\/a> zgina\u0142 dow\u00f3dca ostatniego patrolu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego dzia\u0142aj\u0105cego na Mazowszu p\u00f3\u0142nocnym, por. Wac\u0142aw Grabowski "Puszczyk". Wraz z nim, podczas pr\u00f3by przebicia si\u0119 przez pier\u015bcie\u0144 okr\u0105\u017cenia, poleg\u0142o sze\u015bciu jego \u017co\u0142nierzy.<\/b>
\"\"
\u017b<\/font><\/i>o\u0142nierze NZW z patrolu por. Wac\u0142awa Grabowskiego "Puszczyka" <\/font><\/i>polegli w walce stoczonej <\/font><\/i><\/font><\/i><\/font><\/i>5 lipca 1953 r. <\/font><\/i><\/font><\/i>z 1300-osobow\u0105 grup\u0105 operacyjn\u0105 UB-KBW we <\/font><\/i>wsi Niedzia\u0142ki na Mazowszu<\/font><\/i>. Od lewej le\u017c\u0105: Henryk Barwi\u0144ski "August", Kazimierz \u017bmijewski "Jan", Lucjan Kr\u0119pski "Jastrz\u0105b", Feliks Gutkowski "Gutek", Piotr Suwi\u0144ski "Stanis\u0142aw", por. Wac\u0142aw Grabowski "Puszczyk", Antoni Tomczak "Malutki". Zdj\u0119cie wykonane przez UB.<\/font><\/i><\/p>\n

Wac\u0142aw Grabowski<\/b> urodzi\u0142 si\u0119 10 grudnia 1916 r. w rodzinie zarz\u0105dcy maj\u0105tku Kr\u0119pa (pow. M\u0142awa)<\/a>. W okresie nauki w szkole \u015bredniej dzia\u0142a\u0142 w harcerstwie. Uczestniczy\u0142 w wojnie obronnej 1939 r. W okresie okupacji niemieckiej by\u0142 \u017co\u0142nierzem ZWZ-AK w Obwodzie M\u0142awa. S\u0142u\u017cb\u0119 w oddzia\u0142ach partyzanckich rozpocz\u0105\u0142 ju\u017c w 1943 r. S\u0142u\u017cy\u0142 w Kedywie (Kierownictwo Dywersji)<\/a> Armii Krajowej i oddziale partyzanckim ppor. Stefana Rudzi\u0144skiego "Wiktora"<\/a>. Po wej\u015bciu Armii Czerwonej dzia\u0142a\u0142 w strukturze Ruchu Oporu Armii Krajowej (ROAK) w ramach batalionu "Znicz" dowodzonego przez kpt. Paw\u0142a Nowakowskiego "\u0141ysego" (uczestniczy\u0142 m.in. w udanej akcji z 2\/3 czerwca 1945 r. na PUBP w M\u0142awie<\/a>, w wyniku kt\u00f3rej uwolniono 32 wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz zastrzelono 4 UB-ek\u00f3w).
\"\"
Ppor. Stefan Rudzi\u0144ski "Wiktor"<\/i><\/font><\/p>\n

Po rozwi\u0105zaniu oddzia\u0142u w 1945 r. (tzw. "akcja roz\u0142adowywania las\u00f3w"<\/a> Jana Mazurkiewicza "Rados\u0142awa"<\/a>) "Puszczyk" zdo\u0142a\u0142 przedosta\u0107 si\u0119 do ameryka\u0144skiej strefy okupacyjnej w Niemczech. Przez pewien czas s\u0142u\u017cy\u0142 w Polskich Kompaniach Wartowniczych<\/a>. Stwierdzi\u0142 jednak, i\u017c jego "miejsce jest w Polsce" i powr\u00f3ci\u0142 do kraju. Ponownie podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, organizuj\u0105c niedu\u017cy oddzia\u0142 partyzancki operuj\u0105cy w powiatach M\u0142awa<\/a>, Przasnysz<\/a>, Dzia\u0142dowo<\/a> i Ciechan\u00f3w<\/a>.<\/p>\n

Dowodzi\u0142 samodzielnym oddzia\u0142em wchodz\u0105cym prawdopodobnie w sk\u0142ad 16 Okr\u0119gu NZW<\/a>. Po jego likwidacji nawi\u0105za\u0142 kontakt z Mieczys\u0142awem Dziemieszkiewiczem "Rojem"<\/a> (zgin\u0105\u0142 13 IV 1951 r. we wsi Szyszki).
Jego grupa, dzia\u0142aj\u0105ca w latach 1947–1953, nastawiona by\u0142a na dotrwanie
\n do zmiany sytuacji politycznej w Polsce i ogranicza\u0142a sw\u0105 aktywno\u015b\u0107 do
\nniezb\u0119dnej samoobrony i akcji aprowizacyjnych. G\u0142o\u015bnym\u00a0 wyczynem "Puszczyka" by\u0142o m.in. przebicie si\u0119 przez zasadzk\u0119 bezpieki w pa\u017adzierniku 1952 r. w okolicach Konopek (od jego kul pad\u0142o dw\u00f3ch oficer\u00f3w MBP i \u017co\u0142nierz KBW). Od jesieni 1951 r. oddzia\u0142 nie prowadzi\u0142 ju\u017c \u017cadnych dzia\u0142a\u0144 dywersyjnych, b\u0119d\u0105c typow\u0105 "grup\u0105 przetrwania".
\"\"
Wycinek mapy okolicy, w kt\u00f3rej ukrywa\u0142 si\u0119 "Puszczyk" i jego \u017co\u0142nierze w 1953 r.<\/i><\/font><\/p>\n

Do jesieni 1952 r. ukrywa\u0142 si\u0119 w przygotowanym uprzednio bunkrze w powiecie dzia\u0142dowskim, a po jego zlokalizowaniu przez resort bezpiecze\u0144stwa przeszed\u0142 w okolice M\u0142awy, gdzie do lata 1953 r. "melinowa\u0142" w kolonijnych gospodarstwach miejscowo\u015bci Niedzia\u0142ki, u rodzin: Marianny Jeziorskiej, Stanis\u0142awa Adamczyka i Zygmunta Klimaszewskiego. Ostatni\u0105 baz\u0105 "Puszczyka" sta\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie wioska Niedzia\u0142ki (gm. Turza
\nMa\u0142a), gdzie jego grupa przez wiele miesi\u0119cy ukrywa\u0142a si\u0119 w
\ngospodarstwie rodziny Jeziorskich. Miejsce ich stacjonowania wyda\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownik UB Wac\u0142aw G\u0142uszek (za zdrad\u0119 wyp\u0142acono mu 5000 z\u0142).<\/p>\n

5 lipca 1953 r. gospodarstwo w Niedzia\u0142kach, gdzie stacjonowali partyzanci, otoczy\u0142a 1300-osobowa grupa operacyjna UB-KBW.
Dowodz\u0105cy operacj\u0105 oficer KBW informowa\u0142:<\/p>\n

[…] O godz. 15.00 przyst\u0105piono do operacji okr\u0105\u017caj\u0105c zabudowania w momencie nawi\u0105zywania styk\u00f3w 2\/ch kompanii zamykaj\u0105cy pier\u015bcie\u0144<\/i> […] banda w sile 7-miu ludzi podj\u0119\u0142a ucieczk\u0119 w kierunku lasu, gdzie nie widoczna by\u0142a obstawa dla niej. W tym czasie zosta\u0142a nakryta silnym krzy\u017cowym ogniem z broni maszynowej i obstawy i banda widz\u0105c, \u017ce jest okr\u0105\u017cona zaj\u0119\u0142a stanowiska w \u017cycie, przyjmuj\u0105c obron\u0119, jednocze\u015bnie wycofuj\u0105c si\u0119 w kierunku lasu. W wyniku p\u00f3\u0142toragodzinnej walki banda zosta\u0142a ca\u0142kowicie zlikwidowana<\/i> […]".<\/p><\/blockquote>\n

Pomimo tak wielkiej dysproporcji si\u0142 partyzanci podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 przebicia si\u0119 z okr\u0105\u017cenia, gin\u0105c kolejno w krzy\u017cowym ogniu broni maszynowej. Wraz z por. Wac\u0142awem Grabowskim "Puszczykiem", kt\u00f3ry ostatni nab\u00f3j przeznaczy\u0142 dla siebie, poleg\u0142o czterech jego \u017co\u0142nierzy: Henryk Barwi\u0144ski "August", Lucjan Kr\u0119pski "Jastrz\u0105b", Piotr Suwi\u0144ski "Stanis\u0142aw" i Antoni Tomczak "Malutki". Dw\u00f3ch ci\u0119\u017cko rannych partyzant\u00f3w – Feliksa Gutowskiego "Gutka" i Kazimierza \u017bmijewskiego "Jana" – przewieziono do szpitala w M\u0142awie, gdzie zmarli.
\"\"
Obelisk w miejscu \u015bmierci por. "Puszczyka" i jego \u017co\u0142nierzy, ods\u0142oni\u0119ty i po\u015bwi\u0119cony 8 wrze\u015bnia 2001 roku. Ufundowali go kombatanci, rodziny poleg\u0142ych oraz mieszka\u0144cy gmin Lipowiec Ko\u015bcielny<\/a> i Kuczbork<\/a>.<\/i><\/font><\/p>\n

Marianna Jeziorowska ps. "Grze\u015b", za udzielanie schronienia partyzantom por. "Puszczyka", zosta\u0142a aresztowana i skazana na kar\u0119 wieloletniego wi\u0119zienia, kt\u00f3rego mur\u00f3w ju\u017c nigdy \u017cywa nie opu\u015bci\u0142a. Zmar\u0142a 18 lipca 1955 roku w komunistycznym wi\u0119zieniu Warszawa-Mokot\u00f3w.
\"\"
Obelisk w miejscu \u015bmierci por. Wac\u0142awa Grabowskiego "Puszczyka" i jego \u017co\u0142nierzy.<\/i><\/font>
\"\"
Cmentarz w Lipowcu Ko\u015bcielnym. Metalowy krzy\u017c i tablica pami\u0105tkowa na symbolicznej mogile por. "Puszczyka" i jego \u017co\u0142nierzy.<\/i><\/font>
\"\"
Tablica na krzy\u017cu na cmentarzu w Lipowcu Ko\u015bcielnym:<\/i> "Pami\u0119ci by\u0142ych \u017co\u0142nierzy AK-NZW poleg\u0142ych w dniu 5 lipca 1953 r. w miejscowo\u015bci Niedzia\u0142ki w obronie honoru narodu i godno\u015bci w\u0142asnej oraz wolno\u015bci nie tylko w\u0142asnej".
<\/font>
Ostatnimi partyzantami antykomunistycznego podziemia na p\u00f3\u0142nocnym Mazowszu, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walce z komunistami byli Kazimierz Dyksi\u0144ski "Kruczek" oraz Leon Malicki "Zygmunt". Po wkroczeniu Sowiet\u00f3w byli \u017co\u0142nierzami ROAK (Ruch Oporu Armii Krajowej), a nast\u0119pnie 11. Grupy Operacyjnej NSZ. "Kruczek" zosta\u0142 aresztowany 3 stycznia 1947 r. i skazany na kar\u0119 \u015bmierci. W nocy po og\u0142oszeniu
\nwyroku uciek\u0142 z wi\u0119zienia i do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142u por. Franciszka Majewskiego "S\u0142onego"<\/a>. W pa\u017adzierniku 1947 r. wraz z oddzia\u0142em wszed\u0142 w sk\u0142ad XXIII Okr\u0119gu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Po rozbiciu struktur NZW ukrywa\u0142
\nsi\u0119 wraz z Leonem Malickim "Zygmuntem". Partyzanci zostali wydani przez agenta UB "Kaszuba" – cz\u0142owieka, u kt\u00f3rego si\u0119 ukrywali. 10 czerwca 1954 r., osaczeni przez ob\u0142aw\u0119 UB we wsi B\u0119dzymin<\/a> w pow. Sierpc, podj\u0119li swoj\u0105 ostatni\u0105 walk\u0119.
Tak opisa\u0142 to wydarzenie w raporcie skierowanym do naczelnika Wydzia\u0142u I Departamentu III MBP naczelnik Wydzia\u0142u III WUBP w Warszawie:<\/p>\n

[…] O godz. 17.30 zabudowania agenta "Kaszuby" oraz przyleg\u0142e budynki nale\u017c\u0105ce do s\u0105siad\u00f3w agenta zosta\u0142y okr\u0105\u017cone. Do \u015brodka wesz\u0142a grupa szturmowa, kt\u00f3ra zosta\u0142a ostrzelana przez bandyt\u00f3w i obrzucona granatami <\/i>[…] Bandyci zostali wyparci z budynk\u00f3w na odkryte pole, nie orientuj\u0105c si\u0119, \u017ce s\u0105 okr\u0105\u017ceni przez obstaw\u0119, zostali przykryci ogniem i w tym momencie Malicki Leon ps. "Zygmunt", b\u0119d\u0105c rannym strzeli\u0142 sobie w g\u0142ow\u0119 z w\u0142asnego pistoletu, natomiast bandyta Dyksi\u0144ski Kazimierz ps. "Kruczek" pod\u0142o\u017cy\u0142 pod siebie granat, kt\u00f3ry eksplodowa\u0142 pozbawiaj\u0105c go \u017cycia.<\/i>[…]. <\/p><\/blockquote>\n

Do dzi\u015b miejsca poch\u00f3wk\u00f3w ostatnich partyzant\u00f3w Mazowsza, jak i wielu innych, pozostaj\u0105 nieznane.<\/b>
GLORIA VICTIS !!!<\/span><\/font>\"\"
\"\"<\/p>\n

Strona g\u0142\u00f3wna><\/b><\/font><\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"