{"id":25,"date":"2018-08-21T15:18:58","date_gmt":"2018-08-21T13:18:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2018\/08\/21\/surkonty-1944-poczatek-konca\/"},"modified":"2018-08-21T15:18:58","modified_gmt":"2018-08-21T13:18:58","slug":"surkonty-1944-poczatek-konca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=25","title":{"rendered":"Surkonty 1944 – pocz\u0105tek ko\u0144ca…"},"content":{"rendered":"
\n
\n
74. rocznica bitwy pod Surkontami<\/a> i \u015bmierci mjr. Macieja Kalenkiewicza "Kotwicza"<\/span><\/span><\/p>\n
…patrzy przez okno
jak s\u0142o\u0144ce Republiki
ma si\u0119 ku zachodowi
pozosta\u0142o mu niewiele
w\u0142a\u015bciwie tylko
wyb\u00f3r pozycji
w kt\u00f3rej chce umrze\u0107
wyb\u00f3r gestu
wyb\u00f3r ostatniego s\u0142owa…
<\/span>Zbigniew Herbert, "Pan Cogito o postawie wyprostowanej"<\/span><\/span><\/div>\n

74 lata temu, w poniedzia\u0142ek 21 sierpnia 1944 r., w kresowej wsi Surkonty<\/a>, podczas przygotowa\u0144 do kolejnej odprawy\u00a0 Komendanta Nowogr\u00f3dzkiego Okr\u0119gu Armii Krajowej mjr. Macieja Kalenkiewicza "Kotwicza"<\/a>,
\n oddzia\u0142 polski licz\u0105cy 72 \u017co\u0142nierzy zosta\u0142 zaatakowany przez wojska
\nNKWD. Po wielogodzinnej walce w okr\u0105\u017ceniu, w tej pierwszej bitwie
\nAntysowieckiego Powstania,\u00a0 mjr Maciej Kalenkiewicz "Kotwicz"<\/a>, hubalczyk<\/a>,
\n cichociemny, kawaler Krzy\u017ca Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari
\n i dwukrotny Krzy\u017ca\u00a0 Walecznych,\u00a0 poleg\u0142 wraz z 35 swoimi \u017co\u0142nierzami, z
\n kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 bolszewiccy barbarzy\u0144cy dobili bagnetami.
\"\"<\/span>\"\"
Mjr cc Maciej Kalenkiewicz "Kotwicz"<\/span><\/a><\/p>\n

[…]
\n Na skutek donosu naczelnik radu\u0144skiego rejonowego Oddzia\u0142u Ludowego
\nKomisariatu Spraw Wewn\u0119trznych kapitan bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwowego Czikin
\n skierowa\u0142 w okolice wsi Surkonty, celem likwidacji "zgrupowania
\nbandyckiego", Grup\u0119 Wywiadowczo-Poszukiwawcz\u0105 3. batalionu 32.
\nZmotoryzowanego Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Wojsk Wewn\u0119trznych NKWD.
Przybywaj\u0105ce
\n ci\u0119\u017car\u00f3wki dostrze\u017cono w chwili, gdy zahamowa\u0142y i zacz\u0119li z nich
\nwyskakiwa\u0107 bojcy. Cichy alarm w\u015br\u00f3d ch\u0142opc\u00f3w "Kotwicza", rozrzuconych po
\n odleg\u0142ych gospodarstwach, spowodowa\u0142 sprawne zaj\u0119cie stanowisk przez
\nobs\u0142ug\u0119 rkm. Spokojnie obserwowano przez lornetki Sowiet\u00f3w, gdy
\nmilczkiem podkradali si\u0119 do zabagnionej \u0142\u0105ki. Tam oczka wody rozbi\u0142y
\nrytmicznie rozstawion\u0105 tyralier\u0119 i skupi\u0142y Sowiet\u00f3w w ma\u0142e grupki.
\nWtedy, na rozkaz "Kotwicza", otwarto zmasowany ogie\u0144. Jego skuteczno\u015b\u0107
\nby\u0142a ogromna.<\/p>\n

Rozpi\u0119to\u015b\u0107 frontu liczy\u0142a oko\u0142o 1000 metr\u00f3w. W
\npierwszej fazie walki zgin\u0119\u0142o 16-30 \u017co\u0142nierzy sowieckich i by\u0142o
\nkilkunastu rannych, w tym obaj sowieccy dow\u00f3dcy. Straty po stronie
\npolskiej ogranicza\u0142y si\u0119 do kilku zabitych i rannych. Oko\u0142o godz. 15.00
\nnast\u0105pi\u0142a kr\u00f3tka narada. Cz\u0119\u015b\u0107 partyzant\u00f3w wycofa\u0142a si\u0119\u00a0 z l\u017cej rannymi,
\n "Kotwicz" postanowi\u0142 zosta\u0107 do wieczora, by zabra\u0107 ci\u0119\u017cko rannych. Nie
\ndoczeka\u0142…<\/p>\n

W tym czasie oddzia\u0142om sowieckim przyby\u0142 z odsiecz\u0105
\ndow\u00f3dca Grupy Wywiadowczo-Poszukiwawczej 3\/32 zmot. pu\u0142ku strz. kpt.
\nSzulga i naczelnik rejonowego oddzia\u0142u NKWD kpt. bezp. pa\u0144stw. Czikin.
\nWed\u0142ug dokument\u00f3w sowieckich: w wyniku 5-godzinnego boju <\/span>[band\u0119] ca\u0142kowicie zniszczono – zabito 53 bandyt\u00f3w, w tym 6 oficer\u00f3w bia\u0142opolskiej armii. Schwytano do niewoli – 4<\/span>.<\/span>
\"\"<\/span>
\u017bo\u0142nierze 1 kompanii I batalionu 77. pp AK. Na bia\u0142ym koniu siedzi mjr\/pp\u0142k Maciej Kalenkiewicz "Kotwicz".<\/span><\/span><\/p>\n

W
\n Surkontach atakowa\u0142, wed\u0142ug ocen ocala\u0142ych oficer\u00f3w AK, sowiecki
\nbatalion dowieziony na 30 ci\u0119\u017car\u00f3wkach. Stosunek si\u0142 wynosi\u0142 10:1 na
\nniekorzy\u015b\u0107 Polak\u00f3w. W drugiej fazie bitwy oddzia\u0142y sowieckie zaatakowa\u0142y
\n lewe skrzyd\u0142o obrony, staraj\u0105c si\u0119 prze\u0142ama\u0107 op\u00f3r polskich stanowisk,
\nwedrze\u0107 si\u0119 na ty\u0142y obro\u0144c\u00f3w i odci\u0105\u0107 drog\u0119 odwrotu. Na prawym skrzydle
\nrozpocz\u0119\u0142y natarcie \u015bwie\u017co przyby\u0142e oddzia\u0142y NKWD. W tej fazie Sowieci
\nzdobyli wzg\u00f3rze, na kt\u00f3rym ustawili cekaem. W tym czasie nast\u0105pi\u0142 nalot
\nkilku sowieckich samolot\u00f3w, kt\u00f3re ostrzela\u0142y pozycj\u0119 Polak\u00f3w z broni
\npok\u0142adowej. Sowiecki cekaem swoim ogniem ze wzg\u00f3rza zniszczy\u0142 polski
\npunkt dowodzenia, zabijaj\u0105c polsk\u0105 obs\u0142ug\u0119 rkm, majora Macieja
\nKalenkiewicza "Kotwicza", rotmistrza\u00a0 Jana Skrochowskiego "Ostrog\u0119" i
\nadiutanta pchor. Henryka Nikicicza "Orwida". Ten fakt spowodowa\u0142
\nwycofanie si\u0119 pozosta\u0142ych partyzant\u00f3w.
Straty sowieckie wynios\u0142y 132 zabitych. Po stronie AK poleg\u0142o 36 \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

Nie wszyscy zgin\u0119li w walce. Jedna z ocala\u0142ych sanitariuszek tak wspomina ostatni\u0105 faz\u0119 walk:
<\/span><\/p>\n

[…]
\n Ale najgorsze by\u0142o to, \u017ce oni razem ze mn\u0105 robili obch\u00f3d placu boju i
\nwszystkich nie\u017cyj\u0105cych, ci\u0119\u017cko rannych i lekko rannych, wszystkich
\ndobijali bagnetami. Wszystkich! Pami\u0119tam twarz kapitana "Hatraka" <\/span>[kpt. cc Franciszek Cieplik]<\/span><\/span>.
\n On mia\u0142 tak\u0105 z\u0142ot\u0105 szcz\u0119k\u0119 i patrzy\u0142 na mnie przytomnie, patrzy\u0142 na
\nmnie tak, jakby jemu by\u0142o mnie \u017cal. Ja to widzia\u0142am po jego oczach.
\nSo\u0142dat podszed\u0142 i pchn\u0105\u0142 go bagnetem w bok. Ja tylko widz\u0119 jego z\u0119by
\nwyszczerzone, bo on jego wali\u0142 w brzuch, w klatk\u0119 piersiow\u0105, ile tylko
\nchcia\u0142. I tak po kolei, ka\u017cdego<\/span> […].<\/span><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/span>
Obecny widok cmentarza \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej w Surkontach. Przez p\u00f3\u0142 wieku p<\/span>ole bitwy i zbiorowa mogi\u0142a \u017co\u0142nierzy AK mjr. "Kotwicza" w Surkontach by\u0142y ko\u0142chozowym pastwiskiem, <\/span><\/span>pokrytym zesch\u0142\u0105 skorup\u0105 krowiego \u0142ajna. Pod t\u0105 skorup\u0105 le\u017celi ONI.<\/span><\/span><\/p>\n

Kpt. dr Alfred Paczkowski "Wania"<\/a>, cichociemny, napisa\u0142 po latach: Maciej – to Poniatowski<\/a>. Jego \u015bmier\u0107 by\u0142a demonstracj\u0105 i spraw\u0105 honoru.
<\/span>\u00a0<\/span><\/span>
Wed\u0142ug mjr. "Kotwicza" obecno\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy polskich na Kresach Wschodnich mia\u0142a dokumentowa\u0107 wobec \u015bwiata przynale\u017cno\u015b\u0107 ziem kresowych do Rzeczypospolitej<\/span>. <\/span><\/span>
Oddzia\u0142y
\n AK i oddzia\u0142y samoobrony polskiej trwa\u0142y na stra\u017cy polsko\u015bci na\u00a0
\nKresach\u00a0 i dokumentowa\u0142y t\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 a\u017c do lat 50., tocz\u0105c nier\u00f3wn\u0105
\n walk\u0119 z bolszewick\u0105 okupacj\u0105 i sowietyzacj\u0105 tych ziem. <\/span><\/span><\/p>\n

GLORIA VICTIS !!!<\/span><\/span><\/p>\n

Wi\u0119cej na temat mjr. "Kotwicza" i bitwy pod Surkontami czytaj w tek\u015bcie:<\/span><\/strong>
<\/span><\/p>\n