{"id":241,"date":"2014-02-09T00:03:26","date_gmt":"2014-02-08T23:03:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/02\/09\/63-rocznica-smierci-por-burty\/"},"modified":"2014-02-09T00:03:26","modified_gmt":"2014-02-08T23:03:26","slug":"63-rocznica-smierci-por-burty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=241","title":{"rendered":"63. rocznica \u015bmierci por. "Burty""},"content":{"rendered":"
\n
63. rocznica \u015bmierci por. Jana Leonowicza "Burty"<\/span><\/font><\/p>\n<\/div>\n
\n
…Nie dajmy zgin\u0105\u0107 poleg\u0142ym.<\/font><\/b>
Zbigniew Herbert<\/font><\/div>\n

\"\"\"\"
Por. Jan Leonowicz "Burta" (15 I 1912 – 9 II 1951)<\/span><\/font><\/p>\n

63 lata temu, 9 lutego 1951 r., w zasadzce zorganizowanej <\/span><\/font>we wsi Nowiny<\/a> <\/span><\/font>przez grup\u0119 operacyjn\u0105 UB pod dow\u00f3dztwem sier\u017c. Ryszarda Tr\u0105bki,\u00a0\u00a0 zgin\u0105\u0142 por. Jan Leonowicz ps. "Burta"<\/a>,
\n \u017co\u0142nierz Armii Krajowej, dow\u00f3dca jednego z najd\u0142u\u017cej walcz\u0105cych z
\nkomunistami oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich samodzielnego Obwodu WiN Tomasz\u00f3w
\nLubelski.<\/span><\/font><\/p>\n

Jego zw\u0142oki przewieziono do Tomaszowa Lub., gdzie przez dwa tygodnie
\nwystawione by\u0142y na widok publiczny przed budynkiem PUBP. Do dzisiaj nie
\nwiadomo gdzie zosta\u0142o pogrzebane cia\u0142o\u00a0 por. "Burty". Zakopano je
\nnajprawdopodobniej na dziedzi\u0144cu tomaszowskiego PUBP lub na nowym
\ncmentarzu przy drodze do Zamo\u015bcia.
\"\"
Zw\u0142oki Jana Leonowicza "Burty" na dziedzi\u0144cu tomaszowskiego PUBP, luty 1951 r. Zdj\u0119cie wykonane przez bandyt\u00f3w z UB.<\/span><\/font><\/p>\n

GLORIA VICTIS !!!<\/span><\/font><\/p>\n

Jan Leonowicz, ps. "Burta" (ur. 15 stycznia 1912 r. w \u017babczu, gm. Poturzyn, pow. Tomasz\u00f3w Lubelski, zm. 9 lutego 1951 r. we wsi Nowiny<\/a>, pow. Tomasz\u00f3w Lubelski) – cz\u0142onek SZP-ZWZ-AK, dzia\u0142acz WiN, dow\u00f3dca oddzia\u0142u partyzanckiego na Lubelszczy\u017anie.<\/font><\/b>
\"\"
Jan Leonowicz z \u017con\u0105 Mari\u0105 Ludwik\u0105 z d. Lanckoro\u0144sk\u0105, 1937 r.<\/span><\/font><\/p>\n

Pochodzi\u0142
\n z rodziny ziemia\u0144skiej Mariana i Anastazji z d. Jurczak, by\u0142 jednym z
\ndziesi\u0119ciorga rodze\u0144stwa. Ojciec by\u0142 le\u015bniczym, dziadek powsta\u0144cem
\nstyczniowym. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w
\ngimnazjum. S\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 odbywa\u0142 w 2. psk w Hrubieszowie.<\/font><\/p>\n

We
\nwrze\u015bniu 1939 walczy\u0142 w szeregach macierzystej jednostki, ranny,
\npowr\u00f3ci\u0142 z frontu w pa\u017adzierniku 1939. Wst\u0105pi\u0142 do S\u0142u\u017cby Zwyci\u0119stwu
\nPolski (SZP). 25 grudnia 1939 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w rozbiciu posterunku policji
\n granatowej w okolicach \u0141aszczowa. W 1940 zosta\u0142 aresztowany przez
\npolicj\u0119 ukrai\u0144sk\u0105 w Poturzynie, zwolniony dzi\u0119ki staraniom ojca.
\nPrawdopodobnie od 1942 dow\u00f3dca sekcji szturmowej "Poturzyn" (jednej z
\ndziewi\u0119ciu grup bojowych) odcinka "Wsch\u00f3d" Obwodu AK Tomasz\u00f3w Lubelski. 1
\n marca 1943 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w akcji na posterunek policji ukrai\u0144skiej w
\nPoturzynie, w trakcie kt\u00f3rej plac\u00f3wk\u0119 t\u0119 rozbito, zabijaj\u0105c 6 Ukrai\u0144c\u00f3w
\n(w tym dw\u00f3ch komendant\u00f3w posterunk\u00f3w w Telatynie i Poturzynie) oraz
\nkomisarycznego w\u00f3jta gminy Poturzyn. Na prze\u0142omie 1943\/1944 przebywa\u0142 w
\nsztabie obwodu znajduj\u0105cym si\u0119 na skraju Puszczy Solskiej, w pobli\u017cu
\nle\u015bnicz\u00f3wki Rebizanty nad Tanwi\u0105. W 1944 \u017co\u0142nierz "Kompanii Le\u015bnej"
\nppor. rez. Witolda Kopcia, a tak\u017ce dow\u00f3dca jednego z patroli plutonu
\nlotnego \u017candarmerii polowej sier\u017c. rez. Wac\u0142awa Kaszuckiego. W ostatnich
\n dniach lutego w Poturzynie oraz 5 i 9 kwietnia 1944 na odcinku
\nPodlod\u00f3w-\u017berniki-Rokitno, w rejonie Steniatyna i Posadowa, bra\u0142 udzia\u0142 w
\n walkach przeciwko Ukrai\u0144skiej Narodowej Samoobronie i UPA. Od wiosny
\n1944 s\u0142u\u017cy\u0142 najprawdopodobniej jako zwiadowca w dowodzonej przez sier\u017c.
\nAndrzeja D\u017cyga\u0142\u0119 "Kompanii \u017belaznej". Podczas akcji "Sturmwind II" razem
\n z kilkoma partyzantami przebi\u0142 si\u0119 przez trzy pier\u015bcienie niemieckiej
\nob\u0142awy. W ramach akcji "Burza" znalaz\u0142 si\u0119 w szeregach odtwarzanego
\nprzez Inspektorat Zamo\u015b\u0107 9. pp AK.<\/font>
\"\"<\/font>
Por. Jan Leonowicz "Burta"<\/p>\n

<\/span><\/font>Po wkroczeniu Sowiet\u00f3w nie
\nz\u0142o\u017cy\u0142 broni. Od grudnia 1944 s\u0142u\u017cy\u0142 jako podchor\u0105\u017cy, nast\u0119pnie (na
\nprze\u0142omie maja i czerwca 1945) zosta\u0142 awansowany do stopnia chor\u0105\u017cego.
\nDzia\u0142a\u0142 jako oficer broni w strukturach Obwodu Tomasz\u00f3w Lubelski,
\nInspektorat Zamo\u015b\u0107 AK-DSZ-WiN. Wiosn\u0105 1945 zorganizowa\u0142 grup\u0119 lotn\u0105 w
\nsile ok. 20-30 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ra operowa\u0142a w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci powiatu
\nTomasz\u00f3w. Oddzia\u0142 przetrwa\u0142 do ko\u0144ca czerwca 1945. Latem, po og\u0142oszeniu
\ntzw. ma\u0142ej amnestii cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy ujawni\u0142a si\u0119, natomiast ci, kt\u00f3rzy
\ntego nie uczynili, ukryli si\u0119. Przy Leonowiczu pozosta\u0142o jedynie dw\u00f3ch
\nludzi. Ich g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o w tym czasie rozbrajanie funkcjonariuszy
\nMO i ORMO orz rozp\u0119dzanie zebra\u0144 agitacyjnych organizowanych przez PPR.
\nOd pocz\u0105tku 1946 zacz\u0105\u0142 ponownie rozbudowywa\u0107 swoj\u0105 grup\u0119, kt\u00f3ra
\nws\u0142awi\u0142a si\u0119 m.in. wykonaniem 31 maja 1946 wyroku \u015bmierci na
\nwiceprzewodnicz\u0105cym Powiatowej Rady Narodowej Wincentym Umerze
\n(Humerze), ojcu stalinowskiego zbrodniarza Adama Humera<\/a> (czytaj r\u00f3wnie\u017c TUTAJ<\/span><\/a>).
\n Powi\u0119kszanie oddzia\u0142u trwa\u0142o do pocz\u0105tku 1947. W okresie przedwyborczym
\n Leonowicz zaniecha\u0142 wszelkich akcji zbrojnych, ograniczaj\u0105c si\u0119 jedynie
\n do przeciwdzia\u0142ania wyborczej propagandzie i agitacji. Po og\u0142oszeniu 22
\n lutego 1947 amnestii niemal wszyscy cz\u0142onkowie oddzia\u0142u si\u0119 ujawnili.<\/font><\/p>\n

W kwietniu lub maju 1947 Leonowicz nawi\u0105za\u0142 kontakt z komendantem oddzia\u0142\u00f3w le\u015bnych Inspektoratu Lublin mjr. Hieronimem Dekutowskim\u00a0 "Zapor\u0105"<\/a>
\n i postanowi\u0142 pozosta\u0107 w konspiracji. 1947-1951 dzia\u0142a\u0142 w strukturach
\nsamodzielnego Obwodu WiN Tomasz\u00f3w Lubelski. W tym czasie komendantem
\nObwodu by\u0142 por. Stefan Kobos (ps. "Wrzos"), kt\u00f3ry nie podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119
\n strukturom tzw. drugiego Inspektoratu AK Zamo\u015b\u0107<\/a>,
\n dowodzonego przez kpt. Mariana Pilarskiego. Leonowicz w stopniu
\nporucznika pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dow\u00f3dcy patrolu le\u015bnego, kt\u00f3ry 1947-1949
\nliczy\u0142 3-7 ludzi, a w ko\u0144cu 1949 rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 do rozmiar\u00f3w kompanii
\nszkieletowej (ok. 30-40 \u017co\u0142nierzy). Jednocze\u015bnie rozbudowywa\u0142a si\u0119
\nsiatka terenowa, wg informacji UB liczy\u0142a ona ok. 200 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i
\n obejmowa\u0142a 5 powiat\u00f3w: Bi\u0142goraj, Hrubiesz\u00f3w, Lubacz\u00f3w, Tomasz\u00f3w i
\nZamo\u015b\u0107. Do lata 1948 Leonowicz utrzymywa\u0142 kontakty z grup\u0105 OUN dowodzon\u0105
\n przez Jana Niewiadomskiego ps. "Jurko". <\/font>
\"\"
Por. Jan Leonowicz "Burta". Zima 1950\/1951<\/i><\/font><\/p>\n

Oddzia\u0142
\n "Burty" rozbraja\u0142 milicjant\u00f3w i ormowc\u00f3w, wykonywa\u0142 egzekucje na
\nagentach UB, dzia\u0142aczach PPR i PZPR, aktywnych wsp\u00f3\u0142pracownikach "nowej
\nw\u0142adzy", a tak\u017ce na pospolitych bandytach, m.in. na dzia\u0142aczu PPR w
\nMazi\u0142ach, J\u00f3zefie Petrynie (13 wrze\u015bnia 1947), komendancie posterunku
\nMO w Rachaniach, Zygmuncie Bielaku (11 lipca 1948), mordercy i
\nkonfidencie, by\u0142ym \u017co\u0142nierzu oddzia\u0142u, Adamie Fornucu (lato 1948),
\ncz\u0142onku PZPR, w\u00f3jcie gminy Telatyn, W\u0142adys\u0142awie \u015al\u0119zaku (30 kwietnia
\n1949), agencie UB W\u0142adys\u0142awie Adamie Adamcu (18 maja 1949 – egzekucj\u0119
\nwykona\u0142 osobi\u015bcie Leonowicz), cz\u0142onku PZPR, w\u00f3jcie gminy Majdan Sopocki,
\n Andrzeju Wr\u0119biaku (12 lipca 1949). Ponadto grupa przeprowadzi\u0142a wiele
\nakcji bojowo-dywersyjnych, m.in. na stacj\u0119 kolejow\u0105, poczt\u0119 i
\nsp\u00f3\u0142dzielni\u0119 w Su\u015bcu (23 pa\u017adziernika 1948) oraz na posterunki ORMO w
\nDyniskach (kwiecie\u0144 1949) i Tarnawatce (29 wrze\u015bnia 1950). Oddzia\u0142
\nstoczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c wiele potyczek z grupami operacyjnymi UB, MO i KBW.<\/font><\/p>\n

Jan Leonowicz
\n zgin\u0105\u0142 9 lutego 1951 w zasadzce zorganizowanej przez grup\u0119 operacyjn\u0105
\nUB pod dow\u00f3dztwem sier\u017c. Ryszarda Tr\u0105bki, w zabudowaniach swojej
\nprzyjaci\u00f3\u0142ki, nauczycielki W\u0142adys\u0142awy P\u0142oszaj\u00f3wny we wsi Nowiny. Jego
\nzw\u0142oki przewieziono do Tomaszowa, gdzie przez dwa tygodnie wystawione
\nby\u0142y przed budynkiem PUBP na widok publiczny. Cia\u0142o pogrzebano
\nnajprawdopodobniej na dziedzi\u0144cu PUBP lub na nowym cmentarzu przy drodze
\n do Zamo\u015bcia.
\"\"
Dom w Nowinach, przy kt\u00f3rym 9 lutego 1951 roku, w zasadzce zorganizowanej przez UB, poleg\u0142 Jan Leonowicz "Burta"<\/i> (fot. narodowytomaszow.blogspot.com<\/a>)<\/font>
\"\"
Pomnik w miejscu \u015bmierci Jana Leonowicza „Burty” w Nowinach <\/i>(fot. narodowytomaszow.blogspot.com<\/a>)<\/font>
\"\"<\/p>\n

Po \u015bmierci „Burty" dow\u00f3dztwo nad pozosta\u0142o\u015bciami oddzia\u0142u przej\u0105\u0142 Jan Turzyniecki „Mogi\u0142ka"<\/b><\/a>, kt\u00f3rego jako jednego z ostatnich „burtowc\u00f3w" uj\u0119to 10 pa\u017adziernika 1953 r.<\/font><\/p>\n

Jan Leonowicz "Burta" by\u0142 \u017conaty z Ludwik\u0105 z d. Lanckoro\u0144sk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 c\u00f3rk\u0119 Barbar\u0119.<\/font><\/p>\n