{"id":225,"date":"2014-04-02T08:36:43","date_gmt":"2014-04-02T06:36:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/04\/02\/trzeba-przeczytac-75\/"},"modified":"2014-04-02T08:36:43","modified_gmt":"2014-04-02T06:36:43","slug":"trzeba-przeczytac-75","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=225","title":{"rendered":"TRZEBA PRZECZYTA\u0106 !!! (75)"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>\"\"
Praca zbiorowa
Ostatni komendanci, ostatni \u017co\u0142nierze. 1951-1963<\/i><\/font>
Kancelaria Prezydenta RP 2010-2013, 500 s., (publikacja do pobrania)<\/font><\/b><\/p>\n

Praca zbiorowa „Ostatni komendanci, ostatni \u017co\u0142nierze” to biografie dwudziestu sze\u015bciu niez\u0142omnych ludzi, walcz\u0105cych do ko\u0144ca, ukrywaj\u0105cych si\u0119, gin\u0105cych w walce, aresztowanych i skazanych, w tym straconych z wyroku s\u0105d\u00f3w wojskowych. Ostatnim z ostatnich by\u0142 J\u00f3zef Franczak „Lalu\u015b”, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w 1963 roku. Ksi\u0105\u017cka zawiera \u017cyciorysy najs\u0142ynniejszych dow\u00f3dc\u00f3w: Jana Tabortowskiego „Bruzdy”, Kazimierza Kamie\u0144skiego „Huzara”, Mieczys\u0142awa Dziemieszkiewicza „Roja”, Edwarda Taraszkiewicza „\u017belaznego”, a tak\u017ce przypomina tych mniej dot\u0105d znanych.<\/b><\/p>\n

Szanowni Pa\u0144stwo,<\/b>
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
\n Bronis\u0142aw Komorowski podpisuj\u0105c 9 lutego 2011 roku ustaw\u0119 o
\nustanowieniu 1 marca Narodowym Dniem Pami\u0119ci „\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych” oraz
\n\u015bwi\u0119tem pa\u0144stwowym, kierowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u0119bokim przekonaniem o potrzebie
\nwype\u0142nienia luk w pami\u0119ci o ostatnich redutach Polskiego Pa\u0144stwa
\nPodziemnego i ich bohaterskich obro\u0144cach.
Kieruj\u0105c si\u0119 tym wa\u017cnym
\nprzes\u0142aniem, Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przekazuje
\nna Pa\u0144stwa r\u0119ce ksi\u0105\u017ck\u0119 "Ostatni komendanci, ostatni \u017co\u0142nierze,
\n1951–1963". Prezentuje ona sylwetki kilkudziesi\u0119ciu „\u017bo\u0142nierzy
\nWykl\u0119tych” walcz\u0105cych z narzuconym Polsce po II wojnie \u015bwiatowej
\nsystemem komunistycznym.
Prezentowane tu teksty powsta\u0142y z inicjatywy
\n mojego poprzednika na stanowisku Szefa Kancelarii Prezydenta
\nRzeczypospolitej Polskiej, Ministra W\u0142adys\u0142awa Stasiaka<\/a>. Znakomitego
\nurz\u0119dnika, cz\u0142owieka oddanego s\u0142u\u017cbie publicznej, zmar\u0142ego tragicznie w
\nkatastrofie smole\u0144skiej 10 kwietnia 2010 roku.
Mam nadziej\u0119, \u017ce
\npublikacja ta spotka si\u0119 z Pa\u0144stwa zainteresowaniem i wniesie wk\u0142ad do
\nnaszej wiedzy o niezwykle dramatycznej historii Polski XX stulecia.
<\/font><\/p>\n

Szef Kancelarii Prezydenta RP
Jacek Micha\u0142owski<\/font>
<\/b><\/div>\n<\/blockquote>\n
\"\"<\/p>\n
<\/div>\n<\/div>\n

Dla bohater\u00f3w ksi\u0105\u017cki wojna nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 w 1945 r. Do rangi symbolu urasta opanowanie Grajewa i rozbicie Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego przez oddzia\u0142 mjr. Tabortowskiego w nocy z 8 na 9 maja 1945 roku. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 walka zar\u00f3wno z obecnymi w Polsce oddzia\u0142ami Armii Czerwonej i NKWD, jak i polskimi w\u0142adzami komunistycznymi oraz ich aparatem terroru.<\/p>\n

Pr\u00f3by powrotu do normalnego \u017cycia nie udawa\u0142y si\u0119. Ludzie podziemia korzystali z amnestii, ujawniali si\u0119, podejmowali prac\u0119. Jednak na skutek inwigilacji i zagro\u017cenia aresztowaniem byli zmuszeni zn\u00f3w przej\u015b\u0107 do konspiracji. Jest to m.in. przypadek Stanis\u0142awa Cie\u015blewskiego, kt\u00f3ry wi\u0119ziony by\u0142 przez NKWD do 1946 roku. W 1947 r. po powrocie do Polski skorzysta\u0142 z amnestii. By\u0142 dyrektorem w fabryce sklejki p\u0142yt w Piszu. W\u0142adze bezpiecze\u0144stwa pr\u00f3bowa\u0142y go zwerbowa\u0107. W tej sytuacji postanowi\u0142 ukrywa\u0107 si\u0119. W 1952 r. zgin\u0105\u0142 w ob\u0142awie UB i KBW.<\/p>\n

Tomasz \u0141abuszewski podkre\u015bla we wst\u0119pie, \u017ce wbrew komunistycznej propagandzie \u017co\u0142nierze niepodleg\u0142o\u015bciowego antykomunistycznego podziemia nie reprezentowali jednej opcji politycznej. Byli w\u015br\u00f3d nich narodowcy, pi\u0142sudczycy, socjali\u015bci, ludowcy a tak\u017ce „apolityczni bojownicy wierni idei propa\u0144stwowej, dla kt\u00f3rych podstawowym i cz\u0119sto jedynym imperatywem dzia\u0142ania by\u0142a gotowo\u015b\u0107 walki o woln\u0105 Polsk\u0119”. W\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy podziemia antykomunistycznego znajdowali si\u0119 ludzie ze wszystkich warstw spo\u0142ecze\u0144stwa, ze znacz\u0105cym udzia\u0142em ch\u0142op\u00f3w. Wywodzili si\u0119 z szereg\u00f3w AK, BCh, NOW i NSZ.
\"\"<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich odebra\u0142a jeszcze przed wojn\u0105 wychowanie w duchu patriotycznym, w szacunku dla tradycji insurekcyjnej. A dzia\u0142alno\u015b\u0107 podziemia antykomunistycznego mia\u0142a w pierwszych powojennych latach niew\u0105tpliwie charakter powsta\u0144czy: partyzanci walczyli bowiem z regularnymi, komunistycznymi formacjami, zar\u00f3wno sowieckimi jak i krajowymi. Likwidowali te\u017c funkcjonariuszy UB, konfident\u00f3w, dzia\u0142aczy PPR, aktywist\u00f3w przeprowadzaj\u0105cych kolektywizacj\u0119 wsi.<\/p>\n

„Za co lub w imi\u0119 czego gin\u0119li komuni\u015bci i ludzie pozostaj\u0105cy w ich s\u0142u\u017cbie? Niezale\u017cnie od z\u0142o\u017conych, indywidualnych motywacji – odpowied\u017a musi brzmie\u0107 – za dyktatur\u0119 PZPR!” – pisz\u0105 Kazimierz Krajewski i Tomasz \u0141abuszewski, autorzy \u017cyciorysu Mieczys\u0142awa Dziemiszkiewicza „Roja”.<\/p>\n

Na wa\u017cny a chyba zupe\u0142nie nieznany i niedoceniany aspekt dzia\u0142alno\u015bci niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia zwraca uwag\u0119 Grzegorz Makus w tek\u015bcie po\u015bwi\u0119conym Edwardowi Taraszkiewiczowi „\u017belaznemu”, bratu Leona "Jastrz\u0119bia", dow\u00f3dcy oddzia\u0142u. „Oddzia\u0142 zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c likwidacj\u0105 pospolitego bandytyzmu. By\u0142a to prawdziwa plaga i gdyby nie oddzia\u0142y niepodleg\u0142o\u015bciowego podziemia, polska wie\u015b zosta\u0142aby ograbiona doszcz\u0119tnie, sp\u0142ywaj\u0105c przy tym obficie krwi\u0105. Tam gdzie dzia\u0142a\u0142y silne oddzia\u0142y polskiego podziemia, bandytyzmu po prostu nie by\u0142o”.<\/p>\n

Dla bohater\u00f3w ksi\u0105\u017cki – ostatnich \u017co\u0142nierzy podziemia antykomunistycznego, nie by\u0142o powrotu do legalnego \u017cycia. Czeka\u0107 ich mog\u0142o tylko wi\u0119zienie albo wyrok \u015bmierci. Leon Majchrzak „Dzi\u0119cio\u0142” by\u0142 skazany na kar\u0119 \u015bmierci jeszcze w 1945 roku za przynale\u017cno\u015b\u0107 do AK. Zamieniono j\u0105 na 10 lat pozbawienia wolno\u015bci. Uda\u0142o mu si\u0119 zbiec z wi\u0119zienia. „Nieustannie poszukiwany przez aparat bezpiecze\u0144stwa, nie m\u00f3g\u0142 powr\u00f3ci\u0107 do normalnego \u017cycia. Jego wyb\u00f3r dalszej walki by\u0142 w tym kontek\u015bcie tylko wyborem rodzaju \u015bmierci – nie w wi\u0119zieniu z r\u0105k ubeckich oprawc\u00f3w, lecz z broni\u0105 w r\u0119ku” – pisze o Majchrzaku Daniel Piekaru\u015b.<\/p>\n

Kilkuosobowe, kilkunastoosobowe oddzia\u0142ki dzia\u0142aj\u0105ce w latach 50. by\u0142y grupami przetrwania, licz\u0105cymi na III wojn\u0119 (a nadzieje takie m\u00f3g\u0142 nie\u015b\u0107 konflikt zbrojny w Korei). Tak\u0105 grup\u0105 by\u0142 oddzia\u0142ek Kazimierza Krasowskiego „G\u0142uszca”, przez kt\u00f3ry w latach 1950-1953 przewin\u0119\u0142o si\u0119 siedmiu partyzant\u00f3w.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 akcji prowadzonych w latach 50. by\u0142a zwi\u0105zania z zaopatrzeniem si\u0119 w pieni\u0105dze, \u017cywno\u015b\u0107 i podstawowe artyku\u0142y potrzebne do prze\u017cycia. Jedynie sporadycznie likwidowano konfident\u00f3w, funkcjonariuszy bezpieki, aktywist\u00f3w partyjnych. Walk\u0119 z MO, UB i KBW podejmowana by\u0142a tylko w samoobronie. Jedn\u0105 z ostatnich walk stoczy\u0142 5 lipca 1953 r. oddzia\u0142 Wac\u0142awa Grabowskiego „Puszczyka” w Niedzia\u0142kach. Okr\u0105\u017ceni \u017co\u0142nierze nie pos\u0142uchali wezwania do poddania si\u0119, podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 obrony i przebicia si\u0119. Zgin\u0119\u0142o siedmiu partyzant\u00f3w wraz z dow\u00f3dc\u0105.<\/p>\n

Oddzia\u0142 „Puszczyka” zosta\u0142 wskazany przez denuncjatora. Ostatni \u017co\u0142nierze podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, korzystaj\u0105cy z pomocy i opieki wielu ludzi, bez kt\u00f3rych nie mogliby przetrwa\u0107 w konspiracji, gin\u0119li i wpadali w r\u0119ce bezpieki najcz\u0119\u015bciej na skutek dzia\u0142alno\u015bci agentury, werbowanej niejednokrotnie przy pomocy szanta\u017cu.<\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d 26 bohater\u00f3w ksi\u0105\u017cki 21 zgin\u0119\u0142o z broni\u0105 w r\u0119ku, poleg\u0142o podczas ob\u0142aw, wybra\u0142o samob\u00f3jstwo zamiast dostania si\u0119 w r\u0119ce bezpieki, zosta\u0142o skazanych na kar\u0119 \u015bmierci i straconych. Pozostali otrzymali wyroki od 6 do 12 lat wi\u0119zienia. Jak pisze Tomasz \u0141abuszewski, ludzie ci dali \u015bwiadectwo oporu i braku zgody na zniewolenie Polski przez Sowiet\u00f3w i ich komunistycznych poplecznik\u00f3w.
\"\"<\/p>\n

Osobny rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 antykomunistycznym polskim oddzia\u0142om i ich dow\u00f3dcom na p\u00f3\u0142nocno-wschodnich kresach Rzeczpospolitej anektowanych przez Zwi\u0105zek Sowiecki. Przez kilka powojennych lat dzia\u0142a\u0142y trzy poakowskie o\u015brodki polskiego oporu: Samoobrona Ziemi Grodzie\u0144skiej, Samoobrona Wo\u0142kowyska i Obw\u00f3d AK Szczuczyn-Lida. Poza wyj\u0105tkowymi sytuacjami nie mia\u0142y one do\u015b\u0107 si\u0142, by prowadzi\u0107 aktywne dzia\u0142ania przeciw wojskom NKWD. Likwidowano natomiast funkcjonariuszy i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w NKWD, lokalnych dzia\u0142aczy komunistycznych. Ostatni partyzanci z oddzia\u0142\u00f3w zorganizowanych na Grodzie\u0144szczy\u017anie przez Mieczys\u0142awa Niedzi\u0144skiego „Mena”, polegli w 1952 roku.<\/p>\n

Okr\u0119giem AK Szczuczyn-Lida dowodzi\u0142 Anatol Radziwonik „Olech”, pochodz\u0105cy z polskiej prawos\u0142awnej rodziny. Jego partyzanci – byli to zar\u00f3wno katolicy jak i prawos\u0142awni – bronili miejscowej ludno\u015bci przed terrorem NKWD i bezprawiem sowieckich urz\u0119dnik\u00f3w. W 1948 roku kilkana\u015bcie tworz\u0105cych si\u0119 ko\u0142choz\u00f3w. Jak pisz\u0105 Kazimierz Krajewski i Tomasz \u0141abuszewski „Olech” i jego \u017co\u0142nierze cieszyli si\u0119 autentycznym poparciem ludno\u015bci. „Olech” zgin\u0105\u0142 w maju 1949 roku.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka zawiera kalendarium wydarze\u0144 od 1951 do 1963 r., zwi\u0105zanych z ostatnimi \u017co\u0142nierzami antykomunistycznego podziemia a tak\u017ce wykaz partyzant\u00f3w z tamtych lat.<\/p>\n

„Ostatnich komendant\u00f3w, ostatnich \u017co\u0142nierzy 1951-1963” wyda\u0142a Kancelaria Prezydenta RP. Pomys\u0142odawc\u0105 ksi\u0105\u017cki by\u0142 szef Kancelarii, minister W\u0142adys\u0142aw Stasiak<\/a>, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w katastrofie smole\u0144skiej<\/a>.<\/b><\/p>\n

(www.dzieje.pl<\/a>)<\/div>\n

<\/p>\n

Publikacja do pobrania w ca\u0142o\u015bci lub w podziale na rozdzia\u0142y <\/b><\/u><\/div>\n