{"id":176,"date":"2015-05-06T13:32:33","date_gmt":"2015-05-06T11:32:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2015\/05\/06\/trzeba-przeczytac-87\/"},"modified":"2015-05-06T13:32:33","modified_gmt":"2015-05-06T11:32:33","slug":"trzeba-przeczytac-87","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=176","title":{"rendered":"TRZEBA PRZECZYTA\u0106 !!! (87)"},"content":{"rendered":"<div align=\"justify\"><a href=\"http:\/\/ipn.gov.pl\/publikacje\/ksiazki\/zdzislaw-bronski-uskok,-pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949\"><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Uskok_pamietnik.2015.jpg\" \/><\/a><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Rekomendacja_ZW.jpg\" \/><br \/><b><font size=\"5\">Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &quot;Uskok&quot;<br \/><i>Pami\u0119tnik (wrzesie\u0144 1939 &#8211; maj 1949)<\/i><\/font><br \/><font size=\"3\">wst\u0119p, redakcja naukowa i opracowanie dokument\u00f3w S\u0142awomir Poleszak, edycja tekstu Andrzej Filipek, S\u0142awomir Poleszak, Maciej Sobieraj, <a href=\"http:\/\/ipn.gov.pl\/publikacje\/ksiazki\/zdzislaw-bronski-uskok,-pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949\"><u>wydanie II<\/u><\/a>, Lublin-Warszawa 2015, 383 s. (seria &quot;Relacje i wspomnienia&quot;, t. 8)<\/font><\/b><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/05\/65-rocznica-smierci-kpt-Uskoka.html\">Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221; (1912&#8211;1949)<\/a>, od jesieni 1943 r. dowodzi\u0142 oddzia\u0142em partyzanckim w Obwodzie AK Lubart\u00f3w, bra\u0142 udzia\u0142 w akcji &#8222;Burza&#8221;. Po &#8222;wyzwoleniu&#8221; walczy\u0142 z komunistami. Zgin\u0105\u0142 otoczony w bunkrze, gdzie przez dwa lata ukrywa\u0142 si\u0119 przed UB. Ukrywaj\u0105c si\u0119, spisywa\u0142 wspomnienia. Jest to \u017ar\u00f3d\u0142o unikatowe, gdy\u017c pozwala pozna\u0107 motywy, jakie sk\u0142oni\u0142y \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych do pozostania w konspiracji. Ze wspomnie\u0144 przebija zdumiewaj\u0105ca wyobra\u017ania spo\u0142eczna i polityczna autora, kt\u00f3ry trafnie analizowa\u0142 zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 i wewn\u0119trzn\u0105 w Polsce.<br \/><u><b>Jest to drugie, rozszerzone wydanie Pami\u0119tnika, w kt\u00f3rym zamieszczono zapiski wcze\u015bniej nieznane.<\/b><br \/><\/u><\/p>\n<div align=\"center\"><b><a href=\"http:\/\/ipn.gov.pl\/__data\/assets\/pdf_file\/0003\/141168\/Pamietnik-Uskoka-wyd.2-Spis-tresci.pdf\"><img border=\"0\" src=\"resources\/pdf_ikona.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><font size=\"3\">SPIS TRE\u015aCI<\/font><\/a><br \/><\/b><\/div>\n<p><b>Informacje na temat zakupu publikacji wydanych w <a href=\"http:\/\/ipn.gov.pl\/publikacje\/ksiazki\/zdzislaw-bronski-uskok,-pamietnik-wrzesien-1939-maj-1949\">Oddziale IPN w Lublinie<\/a>, w tym r\u00f3wnie\u017c <i>Pami\u0119tnika<\/i> Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &quot;Uskoka&quot;, mo\u017cna uzyska\u0107:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><b>Punkt sprzeda\u017cy publikacji IPN w Lublinie, ul. Staszica 22A, pon. 10:00&#8211;14:00<\/b><\/li>\n<li><b>Kontakt: Mariusz Sawa, tel. (81) 53 63 480<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/05\/Smierc-kapitana-8222Uskoka8221-czesc-1.html\"><b>Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221; (1912&#8211;1949)<\/b><\/a><br \/>\n od jesieni 1943 r. dowodzi\u0142 oddzia\u0142em partyzanckim w Obwodzie AK<br \/>\nLubart\u00f3w, bra\u0142 udzia\u0142 w akcji &#8222;Burza&#8221;. Po &#8222;wyzwoleniu&#8221; walczy\u0142 z<br \/>\nkomunistami na Lubelszczy\u017anie. <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/05\/Smierc-kapitana-8222Uskoka8221-czesc-1.html\">Zgin\u0105\u0142 21 maja 1949 r.<\/a> otoczony w bunkrze w miejscowo\u015bci D\u0105br\u00f3wka (obecnie Nowogr\u00f3d), gdzie przez dwa lata ukrywa\u0142 si\u0119 przed UB.<br \/><font size=\"2\" style=\"font-style: italic;\"><img border=\"0\" src=\"resources\/kpt._Uskok.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &quot;Uskok&quot;<\/p>\n<p><\/font>&#8222;Uskok&#8221;<br \/>\n ukrywaj\u0105c si\u0119, od 1947 r. spisywa\u0142 swe wspomnienia. Jest to \u017ar\u00f3d\u0142o<br \/>\nunikatowe, gdy\u017c pozwala pozna\u0107 motywy, jakie sk\u0142oni\u0142y &#8222;\u017co\u0142nierzy<br \/>\nwykl\u0119tych&#8221; do pozostania w konspiracji. Ze wspomnie\u0144 przebija<br \/>\nzdumiewaj\u0105ca wyobra\u017ania spo\u0142eczna i polityczna autora, kt\u00f3ry trafnie<br \/>\nanalizowa\u0142 zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 i wewn\u0119trzn\u0105 w<br \/>\nPolsce. S\u0142awomir Poleszak we wst\u0119pie do <i>Pami\u0119tnika<\/i> napisa\u0142:<\/p>\n<blockquote><p><i>Po<br \/>\n zako\u0144czonej akcji w D\u0105br\u00f3wce (Nowogrodzie) funkcjonariusze UBP napisali<br \/>\n na jednej z desek obok rozbitego bunkra: &#8222;Bunkier i &#187;Uskoka&#171; szlak <\/i>[sic!]<i> trafi\u0142&#8221;. Mieli racj\u0119, ich kilkuletnie &#8222;polowanie&#8221; zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wielkim sukcesem. Przetrwa\u0142y jednak pami\u0119tniki <\/i>[&#8230;]<i>.<br \/>\n Ukazuj\u0105 one sylwetk\u0119 Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego z zupe\u0142nie innej perspektywy.<br \/>\n Pokazuj\u0105 jego wielki hart ducha, odwag\u0119 i po\u015bwi\u0119cenie w walce o wolno\u015b\u0107<br \/>\n ojczyzny. Poznajemy wy\u015bmienitego, zdyscyplinowanego \u017co\u0142nierza i<br \/>\ndow\u00f3dc\u0119, kt\u00f3ry dba\u0142 o swoich podkomendnych i osoby udzielaj\u0105ce mu<br \/>\npomocy. Ukazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c jego ludzkie s\u0142abo\u015bci i wady. Lektura<br \/>\npami\u0119tnik\u00f3w b\u0119dzie fascynuj\u0105ca nie tylko dla historyk\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c dla<br \/>\n wszystkich pragn\u0105cych poszerzy\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 o tragicznych latach<br \/>\nokupacji niemieckiej i pierwszych powojennych latach tzw. utrwalania<br \/>\nw\u0142adzy ludowej.<br \/><\/i><\/p><\/blockquote>\n<p><img loading=\"lazy\" width=\"519\" height=\"364\" border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Uskok0007.jpg\" \/><br \/><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\">Napis sporz\u0105dzony przez funkcjonariuszy UB na jednej z desek zapolnicy po zako\u0144czeniu operacji w D\u0105br\u00f3wce, 21 V 1949 r.<\/span><\/font><\/p>\n<p>W latach 1944&#8211;1949 jego oddzia\u0142y przeprowadzi\u0142y wiele g\u0142o\u015bnych akcji<br \/>\nprzeciwko si\u0142om re\u017cimowym, plasuj\u0105c go bez w\u0105tpienia na czele<br \/>\nnajgro\u017aniejszych przeciwnik\u00f3w &#8222;nowej w\u0142adzy&#8221; na ca\u0142ej Lubelszczy\u017anie. O<br \/>\ntym, jak wielkie znaczenie przywi\u0105zywali komuni\u015bci do jego uj\u0119cia lub<br \/>\nlikwidacji, niech \u015bwiadczy fakt, \u017ce w operacji osaczenia kpt. Bro\u0144skiego<br \/>\n bra\u0142 udzia\u0142 sam dyrektor Departamentu III MBP p\u0142k Jan Tataj, kt\u00f3ry<br \/>\nprowadzi\u0142 z nim kilkudziesi\u0119ciominutowe pertraktacje poprzez w\u0142az<br \/>\nbunkra. Jakie\u017c musia\u0142o by\u0107 zdziwienie pu\u0142kownika MBP, gdy w pewnym<br \/>\nmomencie us\u0142ysza\u0142 od osaczonego i znajduj\u0105cego si\u0119 w obliczu \u015bmierci<br \/>\nPolskiego Oficera, by mu ju\u017c nie przeszkadza\u0142, poniewa\u017c&#8230; pisze listy.<br \/>\nNied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej kpt. &#8222;Uskok&#8221; &#8222;umkn\u0105\u0142&#8221; im po raz kolejny, rozrywaj\u0105c si\u0119<br \/>\n granatem.<br \/><img src=\"resources\/Kijany1.jpg\" \/><br \/><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\">Nowogr\u00f3d<br \/>\n (dawniej D\u0105br\u00f3wka). Pomnik ku czci kpt. &quot;Uskoka&quot;, stoj\u0105cy dok\u0142adnie w<br \/>\nmiejscu, gdzie w stodole Lisowskich znajdowa\u0142 si\u0119 bunkier, w kt\u00f3rym<br \/>\nzgin\u0105\u0142 Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski. Ob\u0142awa UB-KBW posuwa\u0142a si\u0119 od strony Wieprza,<br \/>\n\u0142\u0105kami widocznymi za pomnikiem.<br \/><img src=\"resources\/Kijany2.jpg\" \/><br \/>Nowogr\u00f3d. Tablica na pomniku w miejscu \u015bmierci kpt. &quot;Uskoka&quot;.<br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/Uskok_tablica_1.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><\/span><\/font><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\"><font size=\"2\">Pomnik ku czci kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &quot;Uskoka&quot; w Nowogrodzie, <a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2012\/09\/prace-pielegnacyjne-nad-pomnikiem-kpt_13.html\">odnowiony w 2012 r. staraniem cz\u0142onk\u00f3w Narodowej \u0141\u0119cznej i kibic\u00f3w G\u00f3rnika \u0141\u0119czna<\/a>.<br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/Uskok_tablica_2.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/Uskok_tablica_3.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><\/font><\/span><\/font><\/p>\n<hr \/>\n<p><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\"><\/span><\/font><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\"><font size=\"2\"><img border=\"0\" src=\"resources\/Uskok_1948.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &quot;Uskok&quot; na kwaterze, prawdopodobnie 1948 r.<\/p>\n<p><\/font><\/span><b>Zdzis\u0142aw<br \/>\n Bro\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 24 grudnia 1912 r. w Radzicu Starym (gm. Ludwin,<br \/>\npow. lubartowski) w rodzinie ch\u0142opskiej. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y<br \/>\npowszechnej ucz\u0119szcza\u0142 do gimnazjum w Lublinie. W 1934 r. powo\u0142any<br \/>\nzosta\u0142 do s\u0142u\u017cby wojskowej w 50 pp. we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim, gdzie<br \/>\nuko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 podoficersk\u0105. Do rezerwy zosta\u0142 przeniesiony w stopniu<br \/>\nplutonowego.<\/b><\/p>\n<p>Zmobilizowany w sierpniu 1939 r., kampani\u0119<br \/>\nwrze\u015bniow\u0105 odby\u0142 jako d-ca plutonu ckm w 50 pp, gdzie w po\u0142owie wrze\u015bnia<br \/>\n dosta\u0142 si\u0119 do niewoli niemieckiej, z kt\u00f3rej zbieg\u0142 jesieni\u0105 1940 r.<br \/>\nPowr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony, gdzie nawi\u0105za\u0142 kontakt z Polsk\u0105 Organizacj\u0105<br \/>\nZbrojn\u0105, a po jej scaleniu z Armi\u0105 Krajow\u0105 (jesie\u0144 1942 r.) zosta\u0142<br \/>\ndow\u00f3dc\u0105 plac\u00f3wki AK w Radzicu Starym. Plac\u00f3wka wchodzi\u0142a w sk\u0142ad I<br \/>\nRejonu w Obwodzie AK Lubart\u00f3w Inspektoratu AK Lublin. Pod koniec 1943 r.<br \/>\n na terenie tej plac\u00f3wki powsta\u0142 oddzia\u0142 partyzancki Zdzis\u0142awa<br \/>\nBro\u0144skiego &#8222;Uskoka&#8221;, kt\u00f3ry zosta\u0142 zatwierdzony rozkazem lubelskiego<br \/>\ninspektora AK w po\u0142owie maja 1944 r. W lipcu 1944 r. &#8222;Uskok&#8221; wraz ze<br \/>\nswym oddzia\u0142em zosta\u0142 przydzielony do 27. Wo\u0142y\u0144skiej DP AK i przebi\u0142 si\u0119<br \/>\n z nimi w rejon Czemiernik, a nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 samodzielne dzia\u0142ania.<br \/>\nStoczy\u0142 kilka walk z Niemcami, m.in. w rejonie Ludwina (obecnie pow.<br \/>\n\u0142\u0119czy\u0144ski) stoczy\u0142 potyczk\u0119 z pododdzia\u0142em Wehrmachtu, w kt\u00f3rej straci\u0142<br \/>\njednego zabitego i dwu rannych, bior\u0105c do niewoli 7 Niemc\u00f3w.<\/font><br \/><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Uskok0004.jpg\" \/><br \/><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\">Grupa<br \/>\n \u017co\u0142nierzy z oddzia\u0142u &quot;Uskoka&quot; podczas koncentracji w lasach<br \/>\nkoz\u0142owieckich (Stary Tartak) w lipcu 1944 r. Na pierwszym planie stoj\u0105:<br \/>\nczwarty od lewej &#8211; <span style=\"font-weight: bold;\">ppor. cz.w. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski ps. &quot;Uskok&quot;<\/span>, pi\u0105ty &#8211; sier\u017c. Kocy\u0142a ps. &quot;Jastrz\u0105b&quot;, <span style=\"font-weight: bold;\">sz\u00f3sty &#8211; Zygmunt Libera ps. &quot;Babinicz&quot;<\/span>; siedz\u0105: pierwszy z prawej &#8211; Jan Mendel ps. &quot;Czarny&quot;. <\/p>\n<p><\/span>Po<br \/>\n okupacji niemieckiej &#8222;Uskok&#8221; pozosta\u0142 w podziemiu. Od sierpnia 1944 r.<br \/>\npe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 zast\u0119pcy, a nast\u0119pnie komendanta I rejonu obwodu AK<br \/>\nLubart\u00f3w. W styczniu 1945 r. zorganizowa\u0142 oddzia\u0142 partyzancki licz\u0105cy<br \/>\nok. 20 os\u00f3b i przeprowadzi\u0142 z nim szereg akcji przeciwko<br \/>\nfunkcjonariuszom MO i UB oraz urz\u0119dom. Rozkazem Delegatury Si\u0142 Zbrojnych<br \/>\n na Kraj z dnia 1 czerwca 1945 r. awansowany zosta\u0142 &quot;Uskok&quot; do stopnia<br \/>\nporucznika czasu wojny. Wraz ze swoimi podkomendnymi nie skorzysta\u0142 z<br \/>\nzarz\u0105dzonej przez dow\u00f3dztwo DSZ akcji &#8222;roz\u0142adowania las\u00f3w&#8221;. W maju 1945<br \/>\nr. zosta\u0142 mianowany komendantem OPL II w Obwodzie WiN Lubart\u00f3w i tym<br \/>\nsamym wszystkie oddzia\u0142y partyzanckie i dru\u017cyny dywersyjne dzia\u0142aj\u0105ce w<br \/>\nobw. lubartowskim WiN zosta\u0142y podporz\u0105dkowane jego dow\u00f3dztwu a on sam<br \/>\npodlega\u0142 bezpo\u015brednio komendantowi OPL w Inspektoracie, mjr cc<br \/>\nHieronimowi Dekutowskiemu &#8222;Zaporze&#8221;. O dalszym pozostaniu &#8222;Uskoka&#8221; i<br \/>\njego \u017co\u0142nierzy w podziemiu, obok czynnik\u00f3w natury ideowej, zawa\u017cy\u0142a te\u017c<br \/>\nniewiara w mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu do normalnego \u017cycia wobec represji &#8222;ludowej<br \/>\n w\u0142adzy&#8221; w stosunku do ludzi podziemia. Od po\u0142owy 1945 r. oddzia\u0142y<br \/>\n&#8222;Uskoka&#8221; prowadz\u0105 ci\u0105g\u0142e dzia\u0142ania przeciw przedstawicielom<br \/>\nkomunistycznej w\u0142adzy.<\/font><br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/Zapora_Uskok_2.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\">Od lewej: mjr Hieronim Dekutowski &quot;Zapora&quot; i kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &quot;Uskok&quot;.<\/p>\n<p><\/span>Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 dow\u00f3dc\u00f3w z AK-owskim rodowodem, &#8222;Uskok&#8221; stosowa\u0142 taktyk\u0119 <a href=\"http:\/\/histmag.org\/Kedyw-elitarne-oddzialy-Armii-Krajowej-7519\">Kedywu<\/a>:<br \/>\n operowa\u0142 ma\u0142ymi &#8222;patrolami&#8221;, dla wykonania akcji wymagaj\u0105cej wi\u0119kszych<br \/>\nsi\u0142 og\u0142asza\u0142 koncentracj\u0119 kilku oddzia\u0142\u00f3w, potem partyzanci rozpraszali<br \/>\nsi\u0119 w terenie. On sam mia\u0142 kilka kryj\u00f3wek, m.in. bunkier w <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nowogr%C3%B3d_%28wojew%C3%B3dztwo_lubelskie%29\">D\u0105br\u00f3wce ko\u0142o \u0141\u0119cznej (obecnie Nowogr\u00f3d)<\/a>,<br \/>\n w stodole gospodarstwa Lisowskich. Bunkier ukryty by\u0142 pod ziemi\u0105,<br \/>\nwej\u015bcie wydr\u0105\u017cone by\u0142o w \u015bcianie, wewn\u0105trz bunkra znajdowa\u0142y si\u0119 dwa<br \/>\nradioaparaty i du\u017ce ilo\u015bci broni. Pr\u00f3cz zaufanych sztabowc\u00f3w &#8222;Uskoka&#8221;<br \/>\njaki\u015b czas sp\u0119dzi\u0142 tu <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/10\/62-rocznica-smierci-ppor-Zelaznego.html\">Edward Taraszkiewicz &quot;\u017belazny&#8221;<\/a>,<br \/>\n ranny podczas jednej z akcji w lew\u0105 r\u0119k\u0119. Wtedy to spisa\u0142 fragmenty<br \/>\nkroniki swego oddzia\u0142u, dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy pozna\u0107 nieco bli\u017cej<br \/>\ncodzienno\u015b\u0107 ostatniego z polskich powsta\u0144. R\u00f3wnie\u017c &#8222;Uskok&#8221;, siedz\u0105c w<br \/>\nbunkrze, du\u017co czyta\u0142 i pisa\u0142. <a href=\"http:\/\/www.google.pl\/url?sa=t&#038;rct=j&#038;q=&#038;esrc=s&#038;source=web&#038;cd=2&#038;ved=0CDUQFjAB&#038;url=http%3A%2F%2Fpamiec.pl%2Fdownload%2F49%2F31143%2FPamietnikUskoka.pdf&#038;ei=XDB7U5jfLvKFyAPkt4HYCw&#038;usg=AFQjCNHATsifnFQ2nlzCWSs6fJvXf4JtdQ&#038;sig2=MXDJhspngtM1ZKKxWuP_mw&#038;bvm=bv.67229260,d.bGQ&#038;cad=rjt\">Pami\u0119tniki &#8222;Uskoka&#8221; przej\u0119te przez UB po jego \u015bmierci, zosta\u0142y odnalezione przez IPN i w 2004 r. wydane pod red. S. Poleszaka.<\/a><br \/><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Wiktor_3.jpg\" \/><br \/><span style=\"font-style: italic;\">Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221;, ppor. Stanis\u0142aw Kuchciewicz &#8222;Wiktor&#8221;.<\/p>\n<p><\/span>Kapitan<br \/>\n &#8222;Uskok&#8221; walczy\u0142 do wiosny 1949 roku. Nie zosta\u0142 pokonany w bitwie, lecz<br \/>\n &#8211; podobnie jak &#8222;Orlik&#8221;, &#8222;Zago\u0144czyk&#8221; i wielu innych dow\u00f3dc\u00f3w &#8211; sta\u0142 si\u0119<br \/>\nofiar\u0105 zdrady. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od amnestii 1947 r. &#8222;Uskok&quot; nie ujawni\u0142 si\u0119,<br \/>\nwietrz\u0105c podst\u0119p, powtarza\u0142 za &#8222;Zapor\u0105&#8221;, \u017ce <i>komunistyczna amnestia jest dla z\u0142odziei<\/i>.<br \/>\n Niestety &#8211; wielu partyzant\u00f3w da\u0142o si\u0119 oszuka\u0107. Skorzysta\u0142 z<br \/>\n&#8222;dobrodziejstw&quot; amnestii \u017co\u0142nierz z oddzia\u0142u &#8222;Uskoka&#8221; &#8211; Franciszek<br \/>\nKasperek &#8222;Hardy&#8221; &#8211; i w ten spos\u00f3b sam odda\u0142 si\u0119 w \u0142apy lubartowskiego<br \/>\nUB.<br \/><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Uskok0003.jpg\" \/><br \/><span style=\"font-style: italic;\">Franciszek Kasperek ps. &quot;Hardy&quot; &#8211; informator UB krypt. &quot;Janek&quot;.<\/p>\n<p><\/span>&#8222;Hardy&#8221;<br \/>\n by\u0142 wielokrotnie zatrzymywany, bito go i obiecywano karier\u0119 polityczn\u0105,<br \/>\n a\u017c w ko\u0144cu 7 stycznia 1949 r. podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z UB pod kryptonimem<br \/>\n&#8222;Janek&#8221;. Otrzyma\u0142 zadanie odnowienia kontakt\u00f3w z partyzantk\u0105. Uda\u0142o mu<br \/>\nsi\u0119 dotrze\u0107 do swego dow\u00f3dcy &#8211; Zygmunta Libery &#8222;Babinicza&#8221;, kt\u00f3ry by\u0142<br \/>\nzast\u0119pc\u0105 kpt. Bro\u0144skiego i dow\u00f3dc\u0105 jego obstawy. TW &#8222;Janek&#8221; nawi\u0105za\u0142<br \/>\nkontakt i podczas jednego ze spotka\u0144 &quot;Babinicz&quot; zosta\u0142 aresztowany i po<br \/>\nwielodniowym bestialskim przes\u0142uchaniu zdradzi\u0142 miejsce pobytu swego<br \/>\ndow\u00f3dcy, w bunkrze pod stodo\u0142\u0105 u Lisowskich w D\u0105br\u00f3wce k. \u0141\u0119cznej. Ich<br \/>\nwnuczka, Irena Dybkowska-Sobieszcza\u0144ska (by\u0142a ju\u017c \u0142\u0105czniczk\u0105 &#8222;Uskoka&#8221;)<br \/>\ndo ko\u0144ca \u017cycia zapami\u0119ta\u0142a ten moment: <br \/><\/font><\/p>\n<blockquote><p><font size=\"2\">&#8222;[&#8230;] <i>Gdy<br \/>\n ubowcy wprowadzili &quot;Babinicza&quot; do domu dziadk\u00f3w Lisowskich, pozna\u0142am go<br \/>\n z trudem. I nawet nie jego opuchni\u0119ta, zasiniaczona twarz najbardziej<br \/>\nmnie zaszokowa\u0142a. Przerazi\u0142 mnie wygl\u0105d jego bosych st\u00f3p. By\u0142y to dwie<br \/>\nk\u0142ody! tak spuchni\u0119te, \u017ce chyba nie istnia\u0142y na \u015bwiecie buty, w kt\u00f3re by<br \/>\n wesz\u0142y te stopy! Domy\u015bli\u0142am si\u0119 wszystkiego<\/i> [&#8230;]&quot;.<br \/><\/font><\/p><\/blockquote>\n<p><font size=\"2\">21<br \/>\n maja 1949 r. zabudowania Lisowskich otoczy\u0142a grupa operacyjna MO, UBP i<br \/>\n KBW. Pr\u00f3bowano r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w by uj\u0105\u0107 &#8222;Uskoka&#8221; \u017cywego. Do kawy, kt\u00f3r\u0105<br \/>\n Irena Dybkowska mia\u0142a zanie\u015b\u0107 &#8222;Uskokowi&#8221;, dodano \u015brodek nasenny,<br \/>\ndziewczyn\u0119 podprowadzono pod pistoletami do w\u0142azu bunkra. Pomimo ca\u0142ej<br \/>\ngrozy sytuacji dziewczyna zachowa\u0142a zimn\u0105 krew. Po uchyleniu deski<br \/>\nzapolnicy, kt\u00f3re maskowa\u0142y w\u0142az do bunkra, powiedzia\u0142a: &#8222;Przynios\u0142am<br \/>\npanu kaw\u0119&#8221;. Tym samym ostrzeg\u0142a &#8222;Uskoka&#8221; o gro\u017c\u0105cym niebezpiecze\u0144stwie,<br \/>\nbowiem zwracano si\u0119 do niego zwyczajowo &#8222;wujku&#8221;. Bro\u0144ski szybko<br \/>\nzrozumia\u0142 gr\u0119 s\u0142\u00f3w (mia\u0142 zapyta\u0107: &#8222;Irenko, jest \u017ale?&#8221;) i zamkn\u0105\u0142<br \/>\nwewn\u0119trzn\u0105 klap\u0119 bunkra.<br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/Uskok0006.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><span style=\"font-style: italic;\">Stodo\u0142a Lisowskich w D\u0105br\u00f3wce (Nowogrodzie), w kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 bunkier kpt. &quot;Uskoka&quot;.<\/p>\n<p><\/span>Ostatecznie,<br \/>\n 21 maja, ok. godz. 5:00 przyst\u0105piono do akcji. Do stodo\u0142y wesz\u0142a grupa<br \/>\nszturmowa, by dosta\u0107 si\u0119 do zablokowanego otworu bunkra. &#8222;Uskok&#8221;<br \/>\nodpowiedzia\u0142 strza\u0142ami, jednocze\u015bnie pytaj\u0105c: &#8222;Kto jest?&#8221;. Na \u017c\u0105danie,<br \/>\nby si\u0119 podda\u0142, Bro\u0144ski zacz\u0105\u0142 zwleka\u0107 z odpowiedzi\u0105, nast\u0119pnie otworzy\u0142<br \/>\nogie\u0144 z pistoletu i rzuci\u0142 granaty. Szturm zako\u0144czy\u0142 si\u0119 niepowodzeniem.<br \/>\n Nadal maj\u0105c nadziej\u0119 na uj\u0119cie &#8222;Uskoka&#8221; \u017cywcem, pertraktacji z nim<br \/>\npodj\u0105\u0142 si\u0119, uczestnicz\u0105cy w ob\u0142awie dyrektor Departamentu III MBP p\u0142k<br \/>\nJan Tataj, jednak nie przynios\u0142y one rezultatu. Oko\u0142o godz. 7:00<br \/>\ncz\u0142onkowie ob\u0142awy us\u0142yszeli siln\u0105 detonacj\u0119 w bunkrze. Funkcjonariusze<br \/>\nzacz\u0119li natychmiast nawo\u0142ywa\u0107 Bro\u0144skiego, lecz z wn\u0119trza kryj\u00f3wki nikt<br \/>\nju\u017c nie odpowiedzia\u0142. Wobec braku pewno\u015bci, czy &#8222;Uskok&#8221; \u017cyje,<br \/>\npostanowiono przez podkopanie z zewn\u0105trz do stodo\u0142y wysadzi\u0107 \u015bcian\u0119<br \/>\ntrotylem, by dosta\u0107 si\u0119 do wn\u0119trza bunkra. O godz. 9 wysadzono \u015bcian\u0119 i<br \/>\nodnaleziono zmasakrowane cia\u0142o. Bro\u0144ski le\u017ca\u0142 na ziemi bez g\u0142owy i<br \/>\nprawej r\u0119ki, z czego wynika\u0142o, \u017ce pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, detonuj\u0105c<br \/>\ngranat.<\/p>\n<p>Zaraz po zako\u0144czeniu ob\u0142awy funkcjonariusze UB<br \/>\naresztowali Katarzyn\u0119 Lisowsk\u0105, kt\u00f3ra zosta\u0142a skazana na 10 miesi\u0119cy<br \/>\nwi\u0119zienia i przepadek mienia. Jej wnuczki zosta\u0142y aresztowane 28 maja.<br \/>\nIren\u0119 Dybkowsk\u0105 skazano na pi\u0119\u0107 lat, za\u015b Helen\u0119 na osiem lat wi\u0119zienia.<br \/>\nW\u0142a\u015bciciel gospodarstwa &#8211; Mieczys\u0142aw Lisowski &#8222;\u017bagiel&#8221;, kt\u00f3remu uda\u0142o<br \/>\nsi\u0119 uciec, nied\u0142ugo potem nawi\u0105za\u0142 kontakt ze <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/02\/61-rocznica-smierci-ppor-Wiktora.html\">Stanis\u0142awem Kuchciewiczem &#8222;Wiktorem&#8221;<\/a>.<br \/>\n Zosta\u0142 aresztowany 27 pa\u017adziernika 1951 r. i skazany na do\u017cywocie,<br \/>\nz\u0142agodzone p\u00f3\u017aniej do 12 lat wi\u0119zienia, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142 25 lutego 1958 r.<br \/>\nZygmunt Libera &#8222;Babinicz&#8221; zosta\u0142 skazany na 13-krotn\u0105 kar\u0119 \u015bmierci,<br \/>\nkt\u00f3r\u0105 wykonano 28 maja 1950 r. w podziemiach budynku administracyjnego<br \/>\nna Zamku w Lublinie.<\/p>\n<p>Zas\u0142ugi informatora &#8222;Janka&#8221; zosta\u0142y wysoko<br \/>\nocenione przez jego mocodawc\u00f3w z UB, za co otrzyma\u0142 20 tys. z\u0142 tytu\u0142em<br \/>\n&#8222;nagrody za prac\u0119&#8221;. P\u00f3\u017aniej jeszcze kilkakrotnie odbiera\u0142 drobne sumy za<br \/>\n aktywn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z resortem.<br \/>6 lipca 1949 r. oficer prowadz\u0105cy<br \/>\nprzydzieli\u0142 mu rewolwer, automat PPS i granat, jednak nie uchroni\u0142o to<br \/>\nKasperka przed rozliczeniem ze strony partyzant\u00f3w. Stanis\u0142aw Kuchciewicz<br \/>\n &#8222;Wiktor&#8221;, poprzez siatk\u0119 swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, zebra\u0142 materia\u0142<br \/>\ndowodowy obci\u0105\u017caj\u0105cy &#8222;Hardego&#8221; i zosta\u0142 on zlikwidowany 1 wrze\u015bnia 1950<br \/>\nr.<\/p>\n<p>Po zako\u0144czonej akcji w D\u0105br\u00f3wce funkcjonariusze UB napisali na<br \/>\n jednej z desek zapolnicy: &#8222;Bunkier i &#187;Uskoka&#171; szlak [sic] trafi\u0142&#8221;.<br \/>\nMieli racj\u0119 &#8211; ich kilkuletnie &#8222;polowanie&#8221; zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wielkim<br \/>\nsukcesem. Likwidacja &#8222;Uskoka&#8221; oznacza\u0142a bowiem koniec zorganizowanego<br \/>\noporu zbrojnego na \u015brodkowej Lubelszczy\u017anie. Podlegaj\u0105cy mu \u017co\u0142nierze<br \/>\njeszcze przez kilka lat kontynuowali walk\u0119 w grupach &#8222;Wiktora&#8221; i<br \/>\n&#8222;\u017belaznego&#8221;, ale w ich dzia\u0142aniach dawa\u0142 si\u0119 wyra\u017anie odczu\u0107 brak<br \/>\ncentralnego o\u015brodka decyzyjnego i autorytetu dow\u00f3dcy tej klasy co<br \/>\n&#8222;Uskok&#8221;. Przez kolejne lata nieliczni ju\u017c jego partyzanci byli tropieni i<br \/>\n likwidowani z ca\u0142\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105. <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/10\/62-rocznica-smierci-ppor-Zelaznego.html\">6 pa\u017adziernika 1951 r. zgin\u0105\u0142 &#8222;\u017belazny&#8221;<\/a>, <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/02\/61-rocznica-smierci-ppor-Wiktora.html\">10 lutego 1953 r. &#8211; &#8222;Wiktor&#8221;<\/a>. Ostatni \u017co\u0142nierz &#8222;Uskoka&#8221; &#8211; <a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/10\/50-rocznica-smierci-sierz-Lalka.html\">J\u00f3zef Franczak &#8222;Lalek&#8221; &#8211; poleg\u0142 w walce dopiero 21 pa\u017adziernika 1963 r.<\/a><br \/><img loading=\"lazy\" width=\"519\" height=\"364\" border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Uskok0007.jpg\" \/><br \/><span style=\"font-style: italic;\">Napis sporz\u0105dzony przez funkcjonariuszy UB na jednej z desek zapolnicy po zako\u0144czeniu operacji w D\u0105br\u00f3wce, 21 V 1949 r.<\/p>\n<p><\/span>\u015amier\u0107<br \/>\n kpt. Bro\u0144skiego nie oznacza\u0142a dla komunist\u00f3w kresu walki z nim. Jego<br \/>\nfizyczna likwidacja by\u0142a tylko jej cz\u0119\u015bci\u0105. Kolejnym etapem by\u0142o<br \/>\nbrukanie jego legendy i pami\u0119ci o zas\u0142ugach dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci,<br \/>\ndlatego te\u017c przez nast\u0119pne 40 lat stanowi\u0142 cel ataku re\u017cimowych<br \/>\nhistoryk\u00f3w, okre\u015blaj\u0105cych go &#8211; jak i jemu podobnych &#8211; mianem &#8222;zaplutych<br \/>\nkar\u0142\u00f3w reakcji&#8221;, &#8222;reakcjonist\u00f3w&#8221;, &#8222;faszyst\u00f3w&#8221;, &#8222;degenerat\u00f3w&#8221;, a przede<br \/>\nwszystkim &#8222;bandyt\u00f3w&#8221;.<br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/Uskok_tablica_4.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>Pomnik ku czci kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &quot;Uskoka&quot; w Nowogrodzie, <a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2012\/09\/prace-pielegnacyjne-nad-pomnikiem-kpt_13.html\">odnowiony w 2012 r. staraniem cz\u0142onk\u00f3w Narodowej \u0141\u0119cznej i kibic\u00f3w G\u00f3rnika \u0141\u0119czna<\/a>.<\/p>\n<p><b>Kapitan<br \/>\n Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221; by\u0142 kawalerem Orderu Virtuti Militari klasy V i<br \/>\n Krzy\u017ca Walecznych. 5 marca 2008 r., za wybitne zas\u0142ugi dla<br \/>\nniepodleg\u0142o\u015bci Rzeczypospolitej Polskiej, zosta\u0142 po\u015bmiertnie odznaczony<br \/>\nprzez \u015bp. Prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego Krzy\u017cem Komandorskim z<br \/>\nGwiazd\u0105 Orderu Odrodzenia Polski.<\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\" style=\"font-weight: bold;\"><font size=\"3\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Wi\u0119cej na temat kpt. &quot;Uskoka&quot; czytaj:<\/span><\/font><br \/><\/font><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/03\/Kpt-Zdzislaw-Bronski-Uskok-1912-1949-czesc-1.html\"><font size=\"2\" style=\"font-weight: bold;\">Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &quot;Uskok&quot; (1912 &#8211; 1949) &#8211;<font size=\"2\"> cz\u0119\u015b\u0107 1\/2&gt;<\/font><\/font><\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/03\/Kpt-Zdzislaw-Bronski-Uskok-1912-1949-czesc-2.html\"><font size=\"2\" style=\"font-weight: bold;\">Kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &quot;Uskok&quot; (1912 &#8211; 1949)<font size=\"2\"> &#8211; <\/font><\/font><font size=\"2\"><b>cz\u0119\u015b\u0107 2\/2&gt;<\/b><\/font><\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2008\/05\/Smierc-kapitana-8222Uskoka8221-czesc-1.html\"><font size=\"2\"><b>Artur Piekarz, <i>\u015amier\u0107 kapitana <font size=\"2\">&quot;<\/font>Uskoka<font size=\"2\">&quot;<\/font><\/i>&gt;<\/b><\/font><\/a><\/li>\n<li><font size=\"2\"><b><a href=\"http:\/\/hej-kto-polak.pl\/wp\/?p=50937\">Grzegorz Makus, <i>Polowanie na &#8222;Uskoka&#8221;<\/i>&gt;<\/a><\/b><\/font><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/pamiec.pl\/pa\/biblioteka-cyfrowa\/publikacje\/11120,Zdzislaw-Bronski-Uskok-Pamietnik.html\"><font size=\"2\"><b>Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &#8222;Uskok&#8221;, <i>Pami\u0119tnik<\/i> [publikacja do pobrania z pamiec.pl (EPUB, MOBI, PDF)]&gt;<br \/><\/b><\/font><\/a><\/li>\n<li><font size=\"2\"><b><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2013\/07\/Straznicy-pamieci-o-Zolnierzach-Wykletych.html\">Zako\u0144czono renowacj\u0119 obelisku kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &quot;Uskoka&quot; w Kijanach&gt;<\/a><\/b><\/font><\/li>\n<li><font size=\"2\"><a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2012\/09\/prace-pielegnacyjne-nad-pomnikiem-kpt_13.html\"><b>Pomnik kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &quot;Uskoka&quot; w Nowogrodzie&gt;<\/b><\/a><\/font><\/li>\n<li><font size=\"2\"><a href=\"http:\/\/narodowaleczna.blogspot.com\/2013\/06\/zakonczono-renowacje-obelisku-kpt.html\"><b>Renowacja obelisku kpt. Zdzis\u0142awa Bro\u0144skiego &#8222;Uskoka&#8221; w Kijanach&gt;<\/b><\/a><\/font><\/li>\n<\/ul>\n<p><font size=\"2\"><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/\"><font size=\"2\"><span style=\"font-weight: bold;\">Strona g\u0142\u00f3wna&gt;<\/span><\/font><\/a><\/font><br \/><a href=\"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2014\/01\/Informacja-o-prawach-autorskich.html\"><font size=\"2\"><b>Prawa autorskie&gt;<\/b><\/font><\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div align=\"justify\"><a ...\n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/176"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=176"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/176\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}