{"id":171,"date":"2015-07-14T13:31:00","date_gmt":"2015-07-14T11:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2015\/07\/14\/ostatni-niezlomni-malopolski\/"},"modified":"2015-07-14T13:31:00","modified_gmt":"2015-07-14T11:31:00","slug":"ostatni-niezlomni-malopolski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=171","title":{"rendered":"Ostatni Niez\u0142omni Ma\u0142opolski"},"content":{"rendered":"
Niez\u0142omni z Lasu Krzemieniny – 60. rocznica \u015bmierci Stanis\u0142awa Pere\u0142ki „D\u0119bi\u0144skiego” oraz J\u00f3zefa Walkosza „Buka”
<\/strong><\/u><\/span>
10 lipca 1955 r. kilkunastoosobowa ob\u0142awa UB dotar\u0142a do miejsca, w kt\u00f3rym wybudowany by\u0142 le\u015bny schron, wykorzystywany przez ostatni\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w Ma\u0142opolsce, z\u0142o\u017con\u0105 z dawnych \u017co\u0142nierzy podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, tzw. grup\u0119 przetrwania.<\/strong><\/span>
\"\"
Schron „ostatnich le\u015bnych” Ma\u0142opolski, otoczony przez ob\u0142aw\u0119 UB 10 lipca 1955 r.<\/em><\/span><\/p>\n

W jej sk\u0142ad wchodzili ukrywaj\u0105cy si\u0119 przed komunistami ju\u017c od pocz\u0105tku l. 50-tych Stanis\u0142aw Pere\u0142ka „D\u0119bi\u0144ski”<\/strong> (partyzant BCh i wsp\u00f3\u0142pracownik zgrupowania „Ognia”), J\u00f3zef Walkosz „Buk”<\/strong> (\u017co\u0142nierz AK z plac\u00f3wki w Szczawnicy), Walenty Sajdak „Karcz”<\/strong> (\u017co\u0142nierz AK i partyzant oddzia\u0142u niepodleg\u0142o\u015bciowego „Ojca”-„\u015amigi”) oraz J\u00f3zef Oleksy „Bo\u017cek”<\/strong> (partyzant 1. pu\u0142ku strzelc\u00f3w podhala\u0144skich AK i wsp\u00f3\u0142pracownik OP „Wiarusy”<\/a>). Ca\u0142a czw\u00f3rka „do lasu” trafi\u0142a w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach – \u0142\u0105czy\u0142 ich jednak strach przed represjami bezpieki oraz nadzieja na prze\u0142om polityczny w Polsce, kt\u00f3ry pozwoli\u0142by im wr\u00f3ci\u0107 do ich rodzin.
\"\"
Stanis\u0142aw Pere\u0142ka „D\u0119bi\u0144ski”, poleg\u0142 10 lipca 1955 r. (fot. IPN)<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

W trakcie akcji przeprowadzonej przez UB 10 lipca zgin\u0119\u0142o na miejscu dw\u00f3ch ostrzeliwuj\u0105cych si\u0119 partyzant\u00f3w – „D\u0119bi\u0144ski” i „Buk”, natomiast rannemu „Karczowi” oraz „Bo\u017ckowi” pomimo padaj\u0105cych za nimi serii z karabin\u00f3w uda\u0142o si\u0119 wyrwa\u0107 z okr\u0105\u017cenia. Podczas strzelaniny zgin\u0105\u0142 tak\u017ce dowodz\u0105cy ob\u0142aw\u0105 por. Edward Solarski – zast\u0119pca szefa UB w Nowym S\u0105czu. Walenty Sajdak i J\u00f3zef Oleksy nied\u0142ugo cieszyli si\u0119 wolno\u015bci\u0105. 24 listopada 1955 r. zostali podst\u0119pnie aresztowani przez UB i skazani na wyroki wieloletniego wi\u0119zienia.
\"\"
J\u00f3zef Walkosz „Buk”, <\/em><\/span>poleg\u0142 10 lipca 1955 r. (fot. zbiory rodziny)<\/em><\/span>
<\/strong>
W 2014 r. staraniem Akcji Katolickiej w Szczawnicy i miejscowej parafii p.w. \u015aw. Wojciecha oraz przy wsp\u00f3\u0142pracy w\u0142adz lokalnych i Oddzia\u0142u IPN w Krakowie uda\u0142o si\u0119 zidentyfikowa\u0107 i uporz\u0105dkowa\u0107 miejsce po dawnym le\u015bnym obozowisku. W czerwcu 2014 r. stan\u0105\u0142 tam g\u0142az z pami\u0105tkow\u0105 tablic\u0105, przy ods\u0142oni\u0119ciu kt\u00f3rego obecne by\u0142y rodziny poleg\u0142ych w\u00f3wczas partyzant\u00f3w<\/a>.<\/a>
\"\"
Warta przy g\u0142azie z tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105 postawionym nad dawnym partyzanckim schronem (fot. Dawid Golik)<\/em><\/span>
\"\"<\/p>\n

12 lipca 2015 r. w 60. rocznic\u0119 wydarze\u0144 z 1955 r. w miejscu \u015bmierci Stanis\u0142awa Pere\u0142ki<\/strong> i J\u00f3zefa Walkosza<\/strong> odprawiono polow\u0105 Msz\u0119 \u015aw., po\u015bwi\u0119cono krzy\u017c oraz ods\u0142oni\u0119to tablic\u0119 informacyjn\u0105, kt\u00f3ra ma w przysz\u0142o\u015bci sta\u0107 si\u0119 jednym z element\u00f3w \u015bcie\u017cki historycznej po\u015bwi\u0119conej \u017co\u0142nierzom podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali w lasach Beskidu S\u0105deckiego w czasie wojny i po jej zako\u0144czeniu.
\"\"
Polowa Msza \u015aw. oraz warta honorowa wystawiona przez cz\u0142onk\u00f3w grup rekonstrukcji historycznych. <\/em><\/span>(fot. Dawid Golik)<\/strong><\/em><\/span><\/em><\/span>
\"\"<\/a><\/strong>
Tablica informacyjna po\u015bwi\u0119cona historii „ostatnich le\u015bnych” Ma\u0142opolski <\/em>[kliknij w zdj\u0119cie, aby powi\u0119kszy\u0107]<\/strong>. <\/em><\/span>(fot. Dawid Golik)<\/em><\/span>
<\/em><\/span><\/p>\n