{"id":1602,"date":"2019-08-28T11:31:58","date_gmt":"2019-08-28T09:31:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/?p=1602"},"modified":"2019-08-28T11:31:58","modified_gmt":"2019-08-28T09:31:58","slug":"powiedzcie-mojej-babci-ze-zachowalam-sie-jak-trzeba-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=1602","title":{"rendered":"„Powiedzcie mojej babci, \u017ce zachowa\u0142am si\u0119 jak trzeba”"},"content":{"rendered":"\n
73. rocznica zamordowania Danuty Siedzik\u00f3wny „Inki”<\/span>\n
Jest mi smutno, \u017ce musz\u0119 umiera\u0107. Powiedzcie mojej babci, \u017ce zachowa\u0142am si\u0119 jak trzeba\u2026<\/em>\u00a0 <\/span>
po\u017cegnalne s\u0142owa „Inki”<\/span><\/div>\n

\"\"\"\"<\/p>\n

73 lata temu, 28 sierpnia 1946 r., o godz. 6.15 w gda\u0144skim wi\u0119zieniu przy ul. Kurkowej 12, komunistyczni oprawcy zamordowali siedemnastoletni\u0105 sanitariuszk\u0119 5 Brygady Wile\u0144skiej AK Danut\u0119 Siedzik\u00f3wn\u0105 „Ink\u0119”<\/span><\/a>.<\/strong>
Wraz z ni\u0105 \u015bmier\u0107 poni\u00f3s\u0142 oficer wile\u0144skiej AK ppor. Feliks Selmanowicz „Zago\u0144czyk”<\/a><\/span>.<\/strong>
<\/span>\"\"<\/a>
Ppor. Feliks Selmanowicz „Zago\u0144czyk”<\/span><\/i><\/span><\/a><\/p>\n

Umierali z okrzykiem \u201eJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a!\u201d i \u201eNiech \u017cyje \u201e\u0141upaszko\u201d!\u201d. \u201eInka\u201d i\u00a0 \u201eZago\u0144czyk\u201d zostali zabici strza\u0142em w g\u0142ow\u0119 przez dow\u00f3dc\u0119 plutonu egzekucyjnego, ppor. Franciszka Sawickiego, poniewa\u017c strza\u0142y\u00a0 z 10 pepesz plutonu maj\u0105cego wykona\u0107 wyrok jedynie drasn\u0119\u0142y dziewczyn\u0119 i porani\u0142y jej towarzysza niedoli, cho\u0107 \u017co\u0142nierze strzelali z odleg\u0142o\u015bci trzech krok\u00f3w. Wyrok \u015bmierci by\u0142 komunistyczn\u0105 zbrodni\u0105 s\u0105dow\u0105, a zarazem aktem zemsty i bezradno\u015bci UB wobec niemo\u017cno\u015bci rozbicia oddzia\u0142\u00f3w mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszki”<\/a><\/span>.<\/p>\n

\u201eInka\u201d zosta\u0142a\u00a0 aresztowana w Gda\u0144sku rankiem 20 lipca 1946 r. Po bestialskim \u015bledztwie\u00a0 3 sierpnia 1946 r. Wojskowy S\u0105d Rejonowy w Gda\u0144sku skaza\u0142 j\u0105 na \u015bmier\u0107. \u201eInka\u201d nie uleg\u0142a namowom obro\u0144cy z urz\u0119du i nie podpisa\u0142a pro\u015bby o u\u0142askawienie; pismo podpisa\u0142 jej obro\u0144ca. Bierut nie skorzysta\u0142 z prawa \u0142aski. W grypsie do si\u00f3str Miko\u0142ajewskich z Gda\u0144ska, kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105, napisa\u0142a:<\/p>\n<\/div>\n

\n
Jest mi smutno, \u017ce musz\u0119 umiera\u0107. Powiedzcie mojej babci, \u017ce zachowa\u0142am si\u0119 jak trzeba<\/em>.<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n
\"\"
Danuta Siedzik\u00f3wna „Inka”<\/span><\/em>\n

\u00a0<\/p>\n

Danuta Siedzik\u00f3wna<\/strong> urodzi\u0142a si\u0119 3 wrze\u015bnia 1928 r. we wsi Guszczewina<\/a><\/span> k. Narewki<\/a>\u00a0<\/span>w pow. Bielsk Podlaski. By\u0142a drug\u0105 c\u00f3rk\u0105 le\u015bnika Wac\u0142awa Siedzika i Eugenii z Tymi\u0144skich. W rodzinie \u017cywe by\u0142y polskie tradycje patriotyczne. Ojciec w 1913 r., podczas studi\u00f3w w Petersburgu, zosta\u0142 aresztowany przez w\u0142adze carskie za udzia\u0142 w tajnej polskiej organizacji m\u0142odzie\u017cowej i zes\u0142any w g\u0142\u0105b Rosji, sk\u0105d do Polski wr\u00f3ci\u0142 dopiero w 1926 r. Babcia Helena\u00a0 Tymi\u0144ska spokrewniona by\u0142a z rodzin\u0105 Orzeszk\u00f3w, zna\u0142a dobrze Eliz\u0119 Orzeszkow\u0105.
\u015awiadomo\u015b\u0107 rodzinnej przesz\u0142o\u015bci wywar\u0142a du\u017cy wp\u0142yw na ukszta\u0142towanie osobowo\u015bci i postawy przysz\u0142ej sanitariuszki. Do wojny rodzina Siedzik\u00f3w mieszka\u0142a w le\u015bnicz\u00f3wce w Olch\u00f3wce pod Narewk\u0105, gdzie pracowa\u0142 ojciec \u201eInki\u201d. Danuta Siedzik\u00f3wna by\u0142a jedn\u0105 z trojga rodze\u0144stwa, mia\u0142a m\u0142odsz\u0105 o trzy lata siostr\u0119 Iren\u0119 i o rok starsz\u0105 Wies\u0142aw\u0119. Do 1939 roku uczy\u0142a si\u0119 w szkole powszechnej w Olch\u00f3wce, potem za\u015b w szkole si\u00f3str salezjanek w R\u00f3\u017canym Stoku pod Grodnem. Dalsz\u0105 nauk\u0119 przerwa\u0142a jej wojna.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1939 r. tereny rodzinne Danuty zosta\u0142 zaj\u0119te na mocy paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 i znalaz\u0142 si\u0119 pod okupacj\u0105 sowieck\u0105. Wac\u0142aw Siedzik, podobnie jak wielu polskich le\u015bnik\u00f3w uznanych przez w\u0142adze komunistyczne za osoby szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zane z pa\u0144stwem polskim \u2013 a co za tym idzie \u2013 niebezpieczne, zosta\u0142 w 1940 r. aresztowany przez NKWD i wywieziony do kopalni z\u0142ota na Syberii. Po wybuchu w czerwcu 1941 r. wojny pomi\u0119dzy Zwi\u0105zkiem Sowieckim i III Rzesz\u0105, zosta\u0142 zwolniony z obozu i wraz z armi\u0105 gen. Andersa znalaz\u0142 si\u0119 na terenie Iranu. Tam, w Teheranie, sprawowa\u0142 funkcj\u0119 komendanta obozu dla polskich uchod\u017ac\u00f3w cywilnych. Na skutek ci\u0119\u017ckich prze\u017cy\u0107 oraz z powodu s\u0142abego zdrowia nadw\u0105tlonego dwukrotnym zes\u0142aniem zmar\u0142 w Iranie, wkr\u00f3tce po opuszczeniu przez armi\u0119 Andersa Rosji. Jego gr\u00f3b znajduje si\u0119 na cmentarzu polskim w Teheranie.<\/p>\n

Po aresztowaniu Wac\u0142awa Siedzika przez NKWD, jego rodzina zosta\u0142a usuni\u0119ta przez w\u0142adze sowieckie z le\u015bnicz\u00f3wki w Olch\u00f3wce. Musia\u0142a zamieszka\u0107 w niedalekiej Narewce, tutaj te\u017c zasta\u0142 j\u0105 wybuch wojny niemiecko \u2013 sowieckiej.
Prawdopodobnie ju\u017c wtedy matka \u201eInki\u201d, Eugenia Siedzik, mia\u0142a kontakty z polsk\u0105 konspiracj\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105. W lipcu 1941 r. Narewka znalaz\u0142a si\u0119 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. Matka Danuty by\u0142a aktywn\u0105 uczestniczk\u0105 Armii Krajowej, nale\u017ca\u0142a do siatki terenowej AK na Podlasiu. Za udzia\u0142 w konspiracji zosta\u0142a aresztowana przez Niemc\u00f3w w listopadzie 1942 roku, a 25 listopada tego\u017c roku osadzona jako wi\u0119zie\u0144 polityczny w wi\u0119zieniu\u00a0 w Bia\u0142ymstoku (figuruje pod poz. 843 na wykradzionej przez wywiadowczyni\u0119 AK li\u015bcie\u00a0 wi\u0119\u017ani\u00f3w Gestapo z numerami akt sprawy 5321\/42 i 48\/42). Z przekazywanych przez ni\u0105 z wi\u0119zienia gryps\u00f3w wynika\u0142o, i\u017c osoby, kt\u00f3re spowodowa\u0142y jej aresztowanie nale\u017ca\u0142y do kolaboruj\u0105cego z Niemcami komitetu bia\u0142oruskiego z Narewki. Po ci\u0119\u017ckim \u015bledztwie i torturach zosta\u0142a zamordowana w po\u0142owie wrze\u015bnia 1943 r. w lesie pod Bia\u0142ymstokiem. Danusia po raz ostatni widzia\u0142a matk\u0119 w szpitalu wi\u0119ziennym w Bia\u0142ymstoku strasznie zmasakrowan\u0105. \u201eInka\u201d mia\u0142a wtedy zaledwie pi\u0119tna\u015bcie lat. Grobu zamordowanej matki nigdy nie odnalaz\u0142a.
\"\"
Danuta Siedzik\u00f3wna (1928-1946)<\/span><\/em><\/p>\n

Trzema osieroconymi c\u00f3rkami ma\u0142\u017ce\u0144stwa Siedzik\u00f3w zaopiekowa\u0142a si\u0119 babcia, matka ich ojca. Dwie starsze, Wies\u0142awa i Danuta, pomimo bardzo m\u0142odego wieku, zosta\u0142y zaprzysi\u0119\u017cone jako \u017co\u0142nierze Armii Krajowej. Danuta wst\u0105pi\u0142a w szeregi konspiracji w grudniu 1943 r. i sta\u0142a si\u0119 \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej o\u015brodka Hajn\u00f3wka-Bia\u0142owie\u017ca. Praca konspiracyjna w tym o\u015brodku prowadzona by\u0142a w bardzo trudnych warunkach. \u015amiertelne zagro\u017cenie stanowili tu nie tylko Niemcy, ale te\u017c i wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z nimi \u201eaktywi\u015bci\u201d bia\u0142oruscy (kt\u00f3rzy zadenuncjowali Gestapo wielu polskich niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w) oraz uczestnicy komunistycznych \u201ejaczejek\u201d, zwi\u0105zanych z wrog\u0105 wobec Polski i Polak\u00f3w partyzantk\u0105 sowieck\u0105. Danuta Siedzik\u00f3wna pocz\u0105tkowo pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 \u0142\u0105czniczki na terenie swego macierzystego o\u015brodka. Przesz\u0142a og\u00f3lne przeszkolenie wojskowe, a tak\u017ce uko\u0144czy\u0142a kursy sanitarne. Do po\u0142owy 1945 r. mieszka\u0142a w Narewce i pracowa\u0142a jako urz\u0119dniczka w miejscowym nadle\u015bnictwie.<\/p>\n

W lipcu 1944 r. tereny powiatu Bielsk Podlaski zosta\u0142y zaj\u0119te przez nadci\u0105gaj\u0105c\u0105 ze wschodu Armi\u0119 Sowieck\u0105. Bior\u0105ce udzia\u0142 w akcji \u201eBurza\u201d oddzia\u0142y AK atakuj\u0105ce wycofuj\u0105cych si\u0119 Niemc\u00f3w, by\u0142y po ujawnieniu si\u0119 wobec w\u0142adz sowieckich rozbrajane, a ich \u017co\u0142nierze wywo\u017ceni do oboz\u00f3w w g\u0142\u0119bi ZSRR. Pod koniec wojny do oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich przedostali si\u0119 konfidenci NKWD, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o rozpracowanie armii podziemnej. Na podstawie zebranych informacji ju\u017c po rozformowaniu oddzia\u0142\u00f3w nast\u0105pi\u0142y aresztowania. 6 czerwca 1945 r. r\u00f3wnie\u017c \u201eInk\u0119\u201d zatrzymano razem ze wszystkimi pracownikami nadle\u015bnictwa za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z niepodleg\u0142o\u015bciowym podziemiem.
W czasie transportu do siedziby UBP w Bia\u0142ymstoku zosta\u0142a wraz z grup\u0105 uwi\u0119zionych odbita przez patrol 5 Brygady Wile\u0144skiej AK (podleg\u0142ej w tym czasie Komendzie Okr\u0119gu Bia\u0142ostockiego AK), dowodzony przez Stanis\u0142awa Wo\u0142oncieja \u201eKonusa\u201d. Pod opiek\u0105 Wac\u0142awa Beynara \u201eOrszaka\u201d uwolnieni dotarli do miejsca postoju Brygady, dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza \u201e\u0141upaszk\u0119\u201d<\/a> w miejscowo\u015bci \u015apieszyn. W oddziale rozpocz\u0119\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119 sanitariuszki pod pseudonimem \u201eInka\u201d. Walczy\u0142a w szwadronach por. Jana Mazura \u201ePiasta\u201d, a nast\u0119pnie por. Mariana Pluci\u0144skiego \u201eM\u015bcis\u0142awa\u201d. We wrze\u015bniu 1945 r., po rozwi\u0105zaniu Brygady na okres zimowy, wyjecha\u0142a do Olsztyna. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej UB aresztowa\u0142o siostr\u0119 \u201eInki\u201d Wies\u0142aw\u0119, kt\u00f3ra szybko zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce chodzi\u0142o im o Dank\u0119.
Aresztowana mia\u0142a to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce trafi\u0142a na funkcjonariusza UB, kt\u00f3remu kiedy\u015b wy\u015bwiadczy\u0142a niecodzienn\u0105 przys\u0142ug\u0119. By\u0142a \u015bwiadkiem na jego tajnym \u015blubie ko\u015bcielnym. To uratowa\u0142o j\u0105 przed biciem i prawdopodobnie przyczyni\u0142o si\u0119 do jej zwolnienia. Jednak po zwolnieniu Wies\u0142awa zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce jest \u015bledzona, dlatego przekaza\u0142a Dance informacj\u0119, by ta trzyma\u0142a si\u0119 jak najdalej od rodziny. Z pomoc\u0105 przyszed\u0142 przyjaciel ojca i ojciec chrzestny Danki, Stefan Obuchowicz. Wyrobi\u0142 jej fa\u0142szywe papiery na swoje nazwisko i za\u0142atwi\u0142 prac\u0119 kancelistki w le\u015bnictwie Mi\u0142om\u0142yn ko\u0142o Ostr\u00f3dy.
\"\"
4 szwadron 5 Brygady Wile\u0144skiej AK. Ostatni rz\u0105d od prawej: Danuta Siedzik\u00f3wna „Inka”, Jerzy Lejkowski „Szpagat”, por. Marian Pluci\u0144ski „M\u015bcis\u0142aw”, ppor. Henryk Wieliczko \u201eLufa\u201d, NN, Jerzy Fija\u0142kowski „Stylowy”, w pierwszym rz\u0119dzie od lewej drugi Witold Goldzisz „Radio”, trzeci Zdzis\u0142aw Badocha „\u017belazny”<\/a><\/span>.<\/span><\/em><\/p>\n

W styczniu 1946 r., po wznowieniu dzia\u0142alno\u015bci Brygady (podporz\u0105dkowanej w tym okresie Eksterytorialnemu Okr\u0119gowi Wile\u0144skiemu AK), \u201eInka\u201d podj\u0119\u0142a s\u0142u\u017cb\u0119 w szwadronie ppor. Zdzis\u0142awa Badochy \u201e\u017belaznego\u201d<\/a><\/span>, w kt\u00f3rym r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 sanitariuszki. Wykonywa\u0142a te\u017c zadania \u0142\u0105czniczki i kurierki, wyje\u017cd\u017caj\u0105c na odleg\u0142e nieraz punkty kontaktowe. Na co dzie\u0144, jak wszyscy partyzanci, chodzi\u0142a w mundurze Wojska Polskiego. Cieszy\u0142a si\u0119 du\u017cym zaufaniem dow\u00f3dc\u00f3w, a tak\u017ce uznaniem i przyja\u017ani\u0105 koleg\u00f3w. Tak wspomina\u0142 \u201eInk\u0119\u201d sier\u017c. Olgierd Christa \u201eLeszek\u201d<\/span><\/a>, jeden z jej \u00f3wczesnych prze\u0142o\u017conych:<\/p>\n<\/div>\n

\n
By\u0142a bardzo lubiana za swoj\u0105 skromno\u015b\u0107, a jednocze\u015bnie hart i pogod\u0119 ducha. Znosi\u0142a trudy z r\u00f3wn\u0105 ch\u0142opcom, a niekiedy bardziej zadziwiaj\u0105c\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105, szczeg\u00f3lnie psychiczn\u0105. Raz tylko prosi\u0142a w czasie powrotu znad Wis\u0142y, by kto\u015b przej\u0105\u0142 jedn\u0105 z jej ci\u0119\u017ckich toreb. Maszerowali\u015bmy prawie p\u00f3\u0142biegiem ze wzgl\u0119du na odleg\u0142e miejsce postoju, a<\/span> j\u0105 w\u0142a\u015bnie gn\u0119bi\u0142 brak formy.<\/em>
<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n
\u00a0<\/div>\n
Danusia uczestniczy\u0142a jako sanitariuszka w walkach szwadronu z grupami operacyjnymi UB, MO i KBW. Warto wspomnie\u0107, \u017ce podczas akcji bojowych udziela\u0142a pomocy sanitarnej nie tylko rannym partyzantom, ale r\u00f3wnie\u017c rannym milicjantom, na co istniej\u0105 liczne zeznania i \u015bwiadkowie.
\"\"
Kadra 5 Brygady Wile\u0144skiej AK, rok 1945. Stoj\u0105 od lewej: ppor.cz.w. Henryk Wieliczko „Lufa”, zamordowany 14 marca 1949 r. na Zamku Lubelskim, por. Marian Pluci\u0144ski „M\u015bcis\u0142aw”, zamordowany 28 czerwca 1946 r. w bia\u0142ostockim wi\u0119zieniu, mjr Zygmunt Szendzielarz „\u0141upaszka”<\/a><\/span>, zamordowany 8 lutego 1951 r. na Mokotowie, wachm. Jerzy Lejkowski „Szpagat”, ppor. Zdzis\u0142aw Badocha „\u017belazny”, poleg\u0142 w walce z UB 26 czerwca 1946 r. w Czerninie ko\u0142o Sztumu<\/span>.<\/em>\n

\u00a0<\/p>\n

Podczas jednej z potyczek z funkcjonariuszami UB w czerwcu 1946 roku zosta\u0142 ranny ppor. \u201e\u017belazny\u201d. Pozostawiony na konspiracyjnej kwaterze w maj\u0105tku w Czerninie, poleg\u0142 26 czerwca 1946 roku w walce z broni\u0105 w r\u0119ku, osaczony przez komunistyczn\u0105 grup\u0119 operacyjn\u0105. Sier\u017c. \u201eLeszek\u201d, okresowo dowodz\u0105cy szwadronem, kt\u00f3ry \u201eodskoczy\u0142\u201d w Bory Tucholskie, nie wiedz\u0105c o \u015bmierci \u201e\u017belaznego\u201d wys\u0142a\u0142 \u201eInk\u0119\u201d w dniu 13 lipca 1946 roku do Gda\u0144ska, z zadaniem nawi\u0105zania kontaktu z porucznikiem, a tak\u017ce zakupu niezb\u0119dnych lekarstw i \u015brodk\u00f3w medycznych. Tak\u00a0 Olgierd Christa<\/span><\/a> wspomina\u0142 \u201eInk\u0119\u201d w dniu wyjazdu:<\/p>\n<\/div>\n

\n
To by\u0142a bardzo skromna dziewczyna. By\u0142a bardzo obowi\u0105zkowa. Nie pami\u0119tam, by si\u0119 kiedykolwiek skar\u017cy\u0142a, cho\u0107 nie brakowa\u0142o d\u0142ugich, forsownych marsz\u00f3w.\u00a0 W lipcu wys\u0142a\u0142em j\u0105\u00a0 do Gda\u0144ska po medykamenty dla oddzia\u0142u. Kiedy stan\u0119\u0142a przede mn\u0105, \u017ceby zameldowa\u0107 gotowo\u015b\u0107 wyjazdu, spojrza\u0142em zdziwiony, jakbym ujrza\u0142 kogo\u015b nieznanego. By\u0142a zawsze ubrana w wojskowy uniform i w wojskowe buty. Teraz sta\u0142a przede mn\u0105 smuk\u0142a, u\u015bmiechni\u0119ta,<\/span> \u0142adna dziewczyna, w po\u017cyczonej gdzie\u015b na wsi letniej sukience.<\/em>
<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n
\u00a0<\/div>\n
Niestety, \u201eLeszek\u201d nie wiedzia\u0142, \u017ce zadanie jakim obarcza dziewczyn\u0119 jest ju\u017c nieaktualne, ale nie mia\u0142 te\u017c \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce jedna z \u0142\u0105czniczek ciesz\u0105cych si\u0119 zaufaniem dow\u00f3dztwa \u2013 Regina \u017byli\u0144ska-Mordas ps. \u201eRegina\u201d, podj\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z UB i wyda\u0142a szereg punkt\u00f3w kontaktowych 5 Brygady Wile\u0144skiej. Gdy \u201eInka\u201d noc\u0105 19\/20 lipca 1946 r. zjawi\u0142a si\u0119 w mieszkaniu si\u00f3str Miko\u0142ajewskich przy ul. Wr\u00f3blewskiego we Wrzeszczu, stanowi\u0105cym jeden z takich punkt\u00f3w, prawdopodobnie by\u0142a ju\u017c \u015bledzona przez UB. Nast\u0119pnego dnia o \u015bwicie do mieszkania wpadli funkcjonariusze UB i aresztowali osoby tam przebywaj\u0105ce.
\"\"
\u017bo\u0142nierze 4 Szwadronu 5 Brygady Wile\u0144skiej AK, w g\u00f3rnym rz\u0119dzie od lewej: por. Marian Pluci\u0144ski „M\u015bcis\u0142aw”, plut. Henryk Wieliczko „Lufa”, NN, plut. Zdzis\u0142aw Badocha „\u017belazny”<\/a><\/span>, \u015brodkowy rz\u0105d: plut. Jerzy Lejkowski „Szpagat”, kpr. Zbigniew Fija\u0142kowski „P\u0119dzel”, NN, na dole: Danuta Siedzik\u00f3wna „Inka”, NN „Beduin”, Leonard Mikulski „S\u0119p”, NN; Bia\u0142ostocczyzna 1945 r.<\/span><\/em>\n

\u00a0<\/p>\n

Danuta Siedzik\u00f3wna \u201eInka\u201d przesz\u0142a przez bardzo ci\u0119\u017ckie i brutalne \u015bledztwo prowadzone w Wojew\u00f3dzkim Urz\u0119dzie Bezpiecze\u0144stwa w Gda\u0144sku. Krzysztof W\u00f3jcik w artykule po\u015bwi\u0119conym \u201eInce\u201d pisa\u0142:<\/p>\n<\/div>\n

\n
Dok\u0142adnie nie wiadomo, jak dziewczyna by\u0142a traktowana podczas \u015bledztwa. Do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 tylko relacje po\u015brednie. Stra\u017cniczka o imieniu Sabina m\u00f3wi\u0142a, \u017ce \u201eInka\u201d by\u0142a bita i poni\u017cana podczas \u015bledztwa [\u2026]. Potem mia\u0142 si\u0119 odby\u0107 pokazowy proces. Jeszcze przed wydaniem wyroku wiedzieli\u015bmy, \u017ce b\u0119dzie rozstrzelana \u2013 m\u00f3wi by\u0142y pracownik wi\u0119zienia przy Kurkowej. \u2013 W\u0142adza ludowa nie mia\u0142a pob\u0142a\u017cania dla bandyt\u00f3w od<\/span> \u201e\u0141upaszki\u201d.<\/em>
<\/span><\/div>\n<\/blockquote>\n
\u00a0<\/div>\n
31 lipca 1946 r., w dniu najd\u0142u\u017cszego przes\u0142uchania \u201eInki\u201d, prokurator podpisa\u0142 skierowanie jej sprawy do Wojskowego S\u0105du Rejonowego w Gda\u0144sku, gdzie zosta\u0142a rozpatrzona w trybie dora\u017anym. Akt oskar\u017cenia podpisa\u0142 oficer \u015bledczy UB z Gda\u0144ska Andrzej Stawicki. Rozprawa odby\u0142a si\u0119 3 sierpnia 1946 r. w gda\u0144skim wi\u0119zieniu przy ul. Nowe Ogrody. Najwa\u017cniejszymi zarzutami postawionymi \u201eInce\u201d by\u0142y: udzia\u0142 w akcji w Starej Kiszewie<\/a><\/span> oraz walkach ko\u0142o Podjazd\u00f3w i w Tulicach. W tym ostatnim przypadku zarzucano jej wydanie rozkazu rozstrzelania dw\u00f3ch wzi\u0119tych do niewoli\u00a0 funkcjonariuszy UB. By\u0142y to kompletnie absurdalne zarzuty, gdy\u017c sanitariuszka po prostu nie mog\u0142a wyda\u0107 takiego polecenia \u017co\u0142nierzom; nawiasem m\u00f3wi\u0105c zaj\u0119ta by\u0142a udzielaniem w tym czasie pomocy rannym.
Niestety, obci\u0105\u017cyli j\u0105 fa\u0142szywymi zeznaniami milicjanci i ubecy, ludzie, kt\u00f3rym partyzanci darowali \u017cycie. Niezgodne z prawd\u0105 zeznania z\u0142o\u017cyli: pracownik UB ze Sztumu Eugeniusz Adamski i milicjant Franciszek Babicki. Z kolei Longin Ratajczyk, milicjant uczestnicz\u0105cy w potyczce ko\u0142o wsi Podjazdy twierdzi\u0142, \u017ce \u201eInka\u201d strzela\u0142a do niego z pistoletu, co r\u00f3wnie\u017c by\u0142o nieprawd\u0105. Mo\u017cna jedynie domy\u015bla\u0107 si\u0119, \u017ce milicjanci k\u0142amali na polecenie UB. Jedynie ranny pod Tulicami funkcjonariusz MO Mieczys\u0142aw Mazur zezna\u0142, i\u017c sanitariuszka \u201eInka\u201d da\u0142a mu opatrunek i nie potwierdzi\u0142 k\u0142amstw swoich koleg\u00f3w. Nie mia\u0142o to jednak \u017cadnego znaczenia. S\u0105d skaza\u0142 dziewczyn\u0119 na kar\u0119 \u015bmierci. S\u0119dziowie wydaj\u0105cy \u00f3w wyrok, mieli pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce orzekaj\u0105 tak\u0105 kar\u0119 wobec osoby niepe\u0142noletniej, bowiem informacja, i\u017c \u201eInka\u201d nie mia\u0142a jeszcze sko\u0144czonych 18 lat, odnotowana zosta\u0142a w uzasadnieniu wyroku.
\"\"\n

Danuta Siedzik\u00f3wna nie uleg\u0142a namowom obro\u0144cy z urz\u0119du i nie podpisa\u0142a si\u0119 pod pismem do Bieruta o u\u0142askawienie. Pismo zredagowane w pierwszej osobie (\u201eJa, Danuta Siedzik\u00f3wna\u2026\u201d) podpisa\u0142 jej obro\u0144ca podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c \u201eInka\u201d jest sierot\u0105, matka zgin\u0119\u0142a z r\u0105k Niemc\u00f3w, za\u015b ojciec zagin\u0105\u0142 wywieziony na wsch\u00f3d. Sk\u0142ad s\u0119dziowski zaopiniowa\u0142 pro\u015bb\u0119 negatywnie. Nie mia\u0142a ona i tak \u017cadnego znaczenia, nikt nie zmierza\u0142 traktowa\u0107 jej powa\u017cnie \u2013 wyrok bowiem wykonano, nim do Gda\u0144ska dotar\u0142a odmowna odpowied\u017a Bieruta. Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce w dniu wydania wyroku \u015bmierci, jak i w dniu jego wykonania \u201eInka\u201d nie mia\u0142a sko\u0144czonych 18 lat w og\u00f3le nie zosta\u0142a wzi\u0119ta pod uwag\u0119. W przes\u0142anym siostrom Halinie i Jadwidze Miko\u0142ajewskim z Gda\u0144ska grypsie z wi\u0119zienia Danka napisa\u0142a: Jest mi smutno, \u017ce musz\u0119 umiera\u0107. Powiedzcie mojej babci, \u017ce zachowa\u0142am si\u0119 jak trzeba.<\/em><\/span>
<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Zdanie to nale\u017cy t\u0142umaczy\u0107 nie tylko odmow\u0105 podpisania pro\u015bby o u\u0142askawienie, lecz tak\u017ce przebiegiem \u015bledztwa, podczas kt\u00f3rego poza pseudonimami koleg\u00f3w niczego nie ujawni\u0142a, a ubowcom nie uda\u0142o si\u0119 nawet wydoby\u0107 od niej informacji, na jakiej stacji kolejowej zaplanowano spotkanie z kurierem, kt\u00f3ry mia\u0142 j\u0105 z powrotem doprowadzi\u0107 do oddzia\u0142u.
\"\"
Protok\u00f3\u0142 wykonania wyroku \u015bmierci na Danucie Siedzik\u00f3wnej „Ince”<\/em>.<\/span>\n

\u00a0<\/p>\n

Danuta Siedzik\u00f3wna \u201eInka\u201d zosta\u0142a rozstrzelana rankiem 28 sierpnia 1946 r., o godz. 6.15, wraz ze skazanym na \u015bmier\u0107 oficerem 5 Brygady Wile\u0144skiej\u00a0 AK \u2013 ppor. Feliksem Selmanowiczem „Zago\u0144czykiem”, dow\u00f3dc\u0105 pi\u0119cioosobowego samodzielnego patrolu bojowo-dywersyjnego na okr\u0119g gda\u0144sko-olszty\u0144ski, kt\u00f3ry zdobywa\u0142 \u015brodki na dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacyjn\u0105. Dw\u00f3jka skaza\u0144c\u00f3w do ko\u0144ca zachowa\u0142a postaw\u0119 godn\u0105 \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej. Przed \u015bmierci\u0105 wykrzykn\u0119li \u201eNiech \u017cyje Polska!\u201d. Dziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy ze specjalnej jednostki KBW w Gda\u0144sku odda\u0142o niecelne strza\u0142y. \u201eInka\u201d i ppor. \u201eZago\u0144czyk\u201d zostali zamordowani strza\u0142ami w g\u0142ow\u0119 przez dow\u00f3dc\u0119 plutonu egzekucyjnego ppor. Franciszka Sawickiego.
\"\"
Ppor. Feliks Selmanowicz \u201eZago\u0144czyk\u201d, zdj\u0119cie wykonane przez UB w Gda\u0144sku<\/em>.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Przebieg egzekucji znany jest ze szczeg\u00f3\u0142owych relacji z\u0142o\u017conych w gda\u0144skim oddziale IPN przez dw\u00f3ch \u015bwiadk\u00f3w: ks. Mariana Prusaka, kt\u00f3ry spowiada\u0142 oboje skaza\u0144c\u00f3w i by\u0142 przy nich do ko\u0144ca oraz \u00f3wczesnego zast\u0119pcy naczelnika wi\u0119zienia w Gda\u0144sku Alojzego Nowickiego, kt\u00f3ry zezna\u0142, \u017ce \u201edo \u201eInki\u201d strzela\u0142o 10 \u017co\u0142nierzy, ka\u017cdy mia\u0142 10 sztuk amunicji w b\u0119bnie pepeszy. Wobec niepowodzenia egzekucji, cho\u0107 wystrzelono 100 kul z odleg\u0142o\u015bci kilku krok\u00f3w, do s\u0142aniaj\u0105cej si\u0119 dziewczyny podszed\u0142 oficer UB i z bliska strzeli\u0142 jej w g\u0142ow\u0119. Zanim to zrobi\u0142, \u201eInka\u201d zd\u0105\u017cy\u0142a jeszcze krzykn\u0105\u0107: Niech \u017cyje \u201e\u0141upaszko!<\/em><\/p>\n<\/div>\n

Mimo \u017ce miejsce poch\u00f3wku \u201eInki\u201d zosta\u0142o przez UB utajnione, jednak nawet po \u015bmierci niewinna sanitariuszka stanowi\u0142a du\u017ce zagro\u017cenie dla komunist\u00f3w. Jeszcze w 1969 roku ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka Jana Babczenki, by\u0142ego szefa UB w Ko\u015bcierzynie i dziennikarza Rajmunda Bolduana \u201eFront bez okop\u00f3w\u201d, w kt\u00f3rej autorzy napisali, \u017ce sanitariuszka \u201e\u0141upaszki\u201d, mordowa\u0142a funkcjonariuszy UB. Dla wi\u0119kszego efektu \u201eInk\u0119\u201d przedstawiono, jako \u201ekruczoczarn\u0105\u201d i \u201ekr\u0119p\u0105\u201d kobiet\u0119 ze \u201eszram\u0105 na twarzy\u201d, biegaj\u0105c\u0105 z pistoletem b\u0142yszcz\u0105cym z\u0142owrogo \u201eoksydowan\u0105 stal\u0105\u201d, strzelaj\u0105c\u0105 z \u201esadystycznym u\u015bmiechem\u201d do funkcjonariuszy UB.<\/div>\n

\"\"
K\u0142amliwa ksi\u0105\u017cka Jana Babczenki, by\u0142ego szefa UB w Ko\u015bcierzynie i dziennikarza Rajmunda Bolduana \u201eFront bez okop\u00f3w\u201d.<\/span><\/em><\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci siedemnastoletnia Danusia Siedzik\u00f3wna by\u0142a szczup\u0142\u0105 szatynk\u0105 i do nikogo podczas partyzanckich akcji nigdy nie strzela\u0142a. Dzi\u0119ki takim propagandowym paszkwilom do dzi\u015b w niekt\u00f3rych kr\u0119gach polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa funkcjonuj\u0105 fa\u0142szywe wyobra\u017cenia o polskich partyzantach z okresu drugiej konspiracji.<\/div>\n

Po latach S\u0105d niepodleg\u0142ej Rzeczypospolitej uzna\u0142 wyrok komunist\u00f3w z 1946 roku za zbrodni\u0119 s\u0105dow\u0105. 10 czerwca 1991 roku wyrokiem S\u0105du Okr\u0119gowego w Gda\u0144sku Danuta Siedzik\u00f3wna zosta\u0142a zrehabilitowana, S\u0105d uzna\u0142, \u017ce ponios\u0142a \u015bmier\u0107 za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego.<\/div>\n

\"\"
Symboliczne groby „Inki” i ppor. „Zago\u0144czyka” na cmentarzu garnizonowym przy ul. Gie\u0142guda w Gda\u0144sku.<\/span><\/em><\/p>\n

11 listopada 2006 r. \u201eInka\u201d zosta\u0142a po\u015bmiertnie odznaczona przez Prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta. Danuta Siedzik\u00f3wna \u201eInka\u201d ma symboliczny gr\u00f3b na cmentarzu garnizonowym przy ul. Gie\u0142guda w Gda\u0144sku, a tak\u017ce pomnik w Narewce, ufundowany w 2007 r. staraniem Fundacji \u201ePami\u0119tamy\u201d. Ma r\u00f3wnie\u017c tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 w bazylice NMP w Gda\u0144sku oraz kamienny obelisk w Sopocie, w parku jej imienia. 16 wrze\u015bnia 2012 r. w krakowskim Patriotycznym Parku Jordana zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty kolejny (zapewne nie ostatni) pomnik Danuty Siedzik\u00f3wny „Inki”, kt\u00f3rej imieniem z roku na rok nazywanych jest coraz wi\u0119cej miejsc w Polsce.<\/div>\n

\"\"
Pomnik w ho\u0142dzie Danucie Siedzik\u00f3wnej „Ince”, przy ulicy Armii Krajowej w Sopocie, w parku jej imienia.<\/em><\/span><\/p>\n

„Inka” zosta\u0142a zamordowana strza\u0142em w g\u0142ow\u0119 28 sierpnia 1946 r. Jej cia\u0142o wrzucone do drewnianej skrzyni, przez lata spoczywa\u0142o w bezimiennym grobie.<\/span>
68 lat p\u00f3\u017aniej, 12 wrze\u015bnia 2014 r. na Cmentarzu Garnizonowym w Gda\u0144sku, po wieloletnim \u015bledztwie wydobyto szcz\u0105tki os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y przestrzelone czaszki<\/span><\/a>. Znajdowa\u0142y si\u0119 one w czterech drewnianych skrzyniach bez wieka, zakopanych na g\u0142\u0119boko\u015bci ok. 40 cm tu\u017c przy cmentarnym chodniku.<\/span>
W dniu 1 marca 2015 r. IPN og\u0142osi\u0142, \u017ce szcz\u0105tki bohaterskiej sanitariuszki 5. Brygady Wile\u0144skiej \u2013 Danuty Siedzik\u00f3wny \u201eInki\u201d zosta\u0142y zidentyfikowane.<\/a><\/b><\/span><\/div>\n
\u00a0<\/div>\n
W niedziel\u0119, 28 sierpnia 2016 r., w bazylice Mariackiej w Gda\u0144sku odby\u0142a si\u0119 uroczysta msza \u017ca\u0142obna w intencji Danuty Siedzik\u00f3wny \u201eInki\u201d i Feliksa Selmanowicza \u201eZago\u0144czyka\u201d.<\/span><\/a> Mszy przewodniczy\u0142 metropolita gda\u0144ski abp S\u0142awoj Leszek G\u0142\u00f3d\u017a.\n

Poprzedniego dnia \u2013 w sobot\u0119 do godz. 22.00 i w niedziel\u0119 do godz. 11.00 trumny z doczesnymi szcz\u0105tkami \u201eInki\u201d i \u201eZago\u0144czyka\u201d wystawione by\u0142y w Kaplicy Kr\u00f3lewskiej obok bazyliki Mariackiej w Gda\u0144sku. W godzinach wieczornych do Kaplicy Kr\u00f3lewskiej ustawi\u0142a si\u0119 kilkusetmetrowa kolejka; ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 cho\u0107 przez chwil\u0119 w ciszy i skupieniu pomodli\u0107 si\u0119 przy trumnach, z\u0142o\u017cy\u0107 przy nich kwiaty, a tak\u017ce wpisa\u0107 si\u0119 do ksi\u0119gi pami\u0105tkowej, by w ten spos\u00f3b z\u0142o\u017cy\u0107 ho\u0142d bohaterom powojennego podziemia.<\/p>\n

Uroczysto\u015bci pogrzebowe \u201eInki\u201d i \u201eZago\u0144czyka\u201d odby\u0142y si\u0119 po up\u0142ywie 70 lat od wykonania wydanego przez komunistyczne w\u0142adze wyroku \u015bmierci na niespe\u0142na 18-letniej Danucie Siedzik\u00f3wnie, sanitariuszce 5. Wile\u0144skiej Brygady Armii Krajowej, oraz na ppor. Feliksie Selmanowiczu, dow\u00f3dcy plutonu 5. Wile\u0144skiej Brygady AK.<\/p>\n

Zorganizowany przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej pogrzeb mia\u0142 charakter pa\u0144stwowy; w bazylice Mariackiej, obok prezydenta Polski i metropolity gda\u0144skiego, obecni byli m.in. marsza\u0142ek Sejmu Marek Kuchci\u0144ski, marsza\u0142ek Senatu Stanis\u0142aw Karczewski, premier Beata Szyd\u0142o wraz z ministrami, w tym szefem MON Antonim Macierewiczem. W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci by\u0142y tak\u017ce w\u0142adze Instytutu Pami\u0119ci Narodowej na czele z prezesem IPN Jaros\u0142awem Szarkiem, wiceprezesami IPN Krzysztofem Szwagrzykiem i Mateuszem Szpytm\u0105 oraz przedstawiciele NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d \u2013 wsp\u00f3\u0142organizatora uroczysto\u015bci.<\/p>\n<\/div>\n

\"\"
GLORIA VICTIS !<\/strong><\/span>\"\"<\/span><\/p>\n

Wi\u0119cej na temat „Inki” czytaj:<\/b><\/u><\/span>
<\/span><\/p>\n