{"id":134,"date":"2016-04-01T07:37:21","date_gmt":"2016-04-01T05:37:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2016\/04\/01\/66-rocznica-zamordowania-ppor-rekina\/"},"modified":"2016-04-01T07:37:21","modified_gmt":"2016-04-01T05:37:21","slug":"66-rocznica-zamordowania-ppor-rekina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=134","title":{"rendered":"66. rocznica zamordowania ppor. "Rekina""},"content":{"rendered":"
66. rocznica zamordowania ppor. Kazimierza Chmielowskiego "Rekina"<\/b><\/u><\/font>

<\/span><\/strong><\/p>\n
…Nie dajmy zgin\u0105\u0107 poleg\u0142ym.<\/span><\/strong>
Zbigniew Herbert<\/span><\/div>\n

\"\"\"\"
Ppor. Kazimierz Chmielowski "Rekin", Bia\u0142ostocczyzna 1945 r.<\/i><\/font><\/p>\n

66 lat temu, 1 kwietnia 1950 roku, komunistyczni oprawcy zamordowali w bia\u0142ostockim wi\u0119zieniu ppor. Kazimierza Chmielowskiego "Rekina", \u017co\u0142nierza 3 Brygady Wile\u0144skiej AK kpt. Gracjana Fr\u00f3ga "Szczerbca"<\/a>, 5 Brygady Wile\u0144skiej AK mjr. Zygmunta Szendzielarza "\u0141upaszki"<\/a> i zast\u0119pc\u0119 dow\u00f3dcy 3 Wile\u0144skiej Brygady Narodowego Zjednoczenia Wojskowego<\/a>.
<\/b>\"\"
Ppor. Kazimierz Chmielowski "Rekin", 1947 r.<\/i><\/font><\/p>\n

Kazimierz Chmielowski "Rekin"<\/b> urodzi\u0142 si\u0119 23 sierpnia 1925 r. w \u017babi\u0144cach w woj. tarnopolskim, jako syn Maksymiliana i Zofii z domu Fahrenholz. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum w \u0141ucku. W zwi\u0105zku z przeprowadzk\u0105 rodzic\u00f3w do Wilna w 1937, kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w Gimnazjum im. Zygmunta Augusta, a nast\u0119pnie – po zaj\u0119ciu Wilna przez ZSRR w 8 Pa\u0144stwowym Gimnazjum i Liceum. W konspiracji zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 ju\u017c od 14 sierpnia 1940 r. W latach 1942-1943 ucz\u0119szcza\u0142 na tajne komplety. Pracowa\u0142 m.in. jako kelner w restauracji Zacisze, nast\u0119pnie w Pitejciszkach jako fornal. Od 1942 roku pe\u0142ni\u0142 w AK s\u0142u\u017cb\u0119 jako \u0142\u0105cznik ps. "Smutny".
\"\"
Bia\u0142ostocczyzna, lato 1945 r. 5 Brygada Wile\u0144ska AK mjr. "\u0141upaszki", na zdj\u0119ciu od lewej por. Marian Pluci\u0144ski "M\u015bcis\u0142aw"<\/a>, sier\u017c. Kazimierz Chmielowski "Rekin"<\/b>, plut. Leon Smole\u0144ski "Zeus", ppor. Lucjan Minkiewicz "Wiktor"<\/a>, sier\u017c. Witold Goldzisz "Radio", NN, wachm. Henryk Wieliczko "Lufa"<\/a>, <\/i><\/font>kpr. Tadeusz Urbanowicz "Moskito".<\/span><\/font><\/p>\n

22 pa\u017adziernika 1943 r. do\u0142\u0105czy\u0142 do dzia\u0142aj\u0105cej w okolicach Wilna grupy por. Gracjana Fr\u00f3ga "Szczerbca" (od marca 1944 r. wyst\u0119powa\u0142a jako 3. Brygada Wile\u0144ska AK<\/a>), gdzie pocz\u0105tkowo obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 amunicyjnego. W oddziale uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 podchor\u0105\u017cych. Odznacza\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowa odwag\u0105. By\u0142 czterokrotnie ranny w czasie walk na Wile\u0144szczy\u017anie – wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci akcji bojowych 3 Brygady. W bitwie oddzia\u0142u pod Mikuliszkami 8 stycznia 1944 r., atakuj\u0105c z koleg\u0105 ty\u0142y niemieckiej ob\u0142awy, otworzy\u0142 ogie\u0144 i wprowadzaj\u0105c tym zamieszanie w\u015br\u00f3d zaskoczonych Niemc\u00f3w, unieszkodliwi\u0142 za\u0142og\u0119 erkaemu, jednak zosta\u0142 w\u00f3wczas ranny w r\u0119ce i nogi. Za wykazane w tej walce m\u0119stwo otrzyma\u0142 Krzy\u017cem Walecznych.
\"\"
<\/b>Bia\u0142ostocczyzna, lato 1945 r. Od lewej ppor. Kazimierz Chmielowski "Rekin"<\/b>, por. Romuald Rajs "Bury", <\/i><\/font>ppor. Miko\u0142aj Kuroczkin "Le\u015bny" – <\/i><\/font>zast\u0119pca
\n "Burego" w 2 plutonie 5 Brygady Wile\u0144skiej AK, \u017co\u0142nierz wyznania
\nprawos\u0142awnego, zamordowany przez komunist\u00f3w 18 lutego 1947 r. w
\nwi\u0119zieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.<\/i><\/font>
<\/b><\/i>
W czasie akcji na Nowe Troki 9 marca 1944 r. zg\u0142osi\u0142 si\u0119 na ochotnika do trzyosobowego patrolu, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142o wysadzenie bramy koszar, co mia\u0142o by\u0107 sygna\u0142em do ataku dla \u017co\u0142nierzy 3 Brygady. 23 kwietnia 1944 r. zosta\u0142 ranny w czasie nieudanej akcji na niemiecki garnizon w Jaszunach. Po raz kolejny zosta\u0142 ranny 4 maja 1944 r. w Paw\u0142owie, w czasie walki z 310. kompani\u0105 litewskiego korpusu gen. Plechaviciusa<\/a>, podporz\u0105dkowanego niemieckim w\u0142adzom okupacyjnym. Jako jeden z pierwszych \u017co\u0142nierzy, id\u0105c na pomoc okr\u0105\u017conym we wsi kilku kolegom zaatakowa\u0142 od ty\u0142u Litwin\u00f3w i zmusi\u0142 ich do ucieczki. W czasie po\u015bcigu wzi\u0105\u0142 do niewoli 4 \u017co\u0142nierzy litewskich w tym dow\u00f3dc\u0119 kompani. Za m\u0119stwo wykazane w czasie bitwy pod Murowan\u0105 Oszmiank\u0105<\/a> 13 maja 1944 r. zosta\u0142 awansowany do stopnia plutonowego. W okresie przygotowa\u0144 do operacji "Ostra Brama"<\/a> mianowany zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 pierwszego plutonu w szwadronie kawalerii, jednocze\u015bnie by\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy 1 kompanii 3 Brygady AK. W czasie walk o Wilno 6-7 lipca 1944 r. zosta\u0142 po raz czwarty ranny (w nog\u0119).
\"\"
Ppor. Kazimierz Chmielowski "Rekin"<\/b>, \u017co\u0142nierz 3 Wile\u0144skiej Brygady AK "Szczerbca", 5. Wile\u0144skiej Brygady AK
\n"\u0141upaszki", potem zast\u0119pca dow\u00f3dcy 3 Wile\u0144skiej Brygady NZW. Zosta\u0142
\nzamordowany 1 kwietnia 1950 r. w bia\u0142ostockim wi\u0119zieniu. Miejsce
\npoch\u00f3wku nieznane.<\/i><\/font><\/p>\n

Po rozbiciu oddzia\u0142\u00f3w AK przez w\u0142adze sowieckie zosta\u0142 aresztowany przez NKWD w szpitalu w Wilnie i wywieziony do obozu w Miednikach Kr\u00f3lewskich, potem do Ka\u0142ugi pod Moskw\u0105, gdzie pracowa\u0142 w niewolniczych warunkach przy wyr\u0119bie lasu. Na prze\u0142omie kwietnia i maja 1945 r. uciek\u0142 z obozu, zabijaj\u0105c sowieckiego sier\u017canta. Na\u0142o\u017cy\u0142 nast\u0119pnie jego mundur i w tym przebraniu dotar\u0142 do Wilna, a nast\u0119pnie do Bia\u0142egostoku. 8 maja 1945 r. spotka\u0142 na ulicy by\u0142ego dow\u00f3dc\u0119 1 kompanii szturmowej 3 Brygady ppor. Romualda Rajsa "Burego"<\/a>, a dwa dni p\u00f3\u017aniej wszed\u0142 w sk\u0142ad 5 Wile\u0144skiej Brygady AK mjr. „\u0141upaszki”<\/a>, jako podoficer szkoleniowy a nast\u0119pnie dow\u00f3dca plutonu w 2 szwadronie. Kilkakrotnie bra\u0142 udzia\u0142 w starciach z patrolami Armii Czerwonej, w tym w akcji na Strabl\u0119 pow. Bielsk Podlaski. We wrze\u015bniu 1945 r. protestuj\u0105c przeciwko warunkom demobilizacji \u017co\u0142nierzy 2 szwadronu usi\u0142owa\u0142 pope\u0142ni\u0107 samob\u00f3jstwo w czym przeszkodzi\u0142 mu jego kolega z Wile\u0144szczyzny – W\u0142odzimierz Jurasow "Wiarus"<\/a>.<\/p>\n

Po przej\u015bciu 2 szwadronu do Narodowego Zjednoczenia Wojskowego<\/a> we wrze\u015bniu 1945 r. podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 rozkazowi „Burego”<\/a> i zosta\u0142 w oddziale, kt\u00f3ry niebawem zosta\u0142 przez Komend\u0119 Okr\u0119gu NZW Bia\u0142ystok czasowo rozwi\u0105zany. 1 pa\u017adziernika 1945 r. zosta\u0142 mianowany przez komendanta Okr\u0119gu NZW dow\u00f3dc\u0105 okr\u0119gowego patrolu Pogotowia Akacji Specjalnej. W listopadzie 1945 r. po powrocie z urlopu, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 u rodziny w Wydminach zorganizowa\u0142 ok. 90-osobowy oddzia\u0142, znany jako 3 Wile\u0144ska Brygada NZW<\/a>. 1 grudnia 1945 r. mianowany zosta\u0142 p.o. szefa PAS Komendy Okr\u0119gu NZW. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 bojow\u0105 jego oddzia\u0142 rozpocz\u0105\u0142 30 grudnia 1945 r., kiedy to zaatakowa\u0142 posterunek MO w Soko\u0142ach pow. Wysokie Mazowieckie i zdoby\u0142 go bez strat. Po rozbrojeniu za\u0142ogi wypu\u015bci\u0142 na wolno\u015b\u0107 funkcjonariuszy MO i \u017co\u0142nierzy. 15 stycznia 1946 r.\u00a0 zorganizowa\u0142 zasadzk\u0119 na drodze pod Goni\u0105dzem w kt\u00f3rej zdoby\u0142 kilka aut. Nast\u0119pnego dnia rozbroi\u0142 pod Hermanami pow. Wysokie Mazowieckie grup\u0119 kontyngentow\u0105 z 9 baonu KBW.
\"\"
Bia\u0142ostocczyzna, 1945 rok. Odprawa przed akcj\u0105; od lewej: ppor. cz. w. Leon Smole\u0144ski "Zeus", ppor. Miko\u0142aj Kuroczkin "Le\u015bny", czwarty: ppor. Kazimierz Chmielowski "Rekin".<\/i><\/font><\/p>\n

Po\u00a0 przej\u0119ciu dowodzenia oddzia\u0142em przez "Burego" wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w rajdzie 3 Brygady do Puszczy Bia\u0142owieskiej i akcji na Hajn\u00f3wk\u0119 28 stycznia 1946 r. 14 lutego 1946 r. "Rekin" ze swoimi lud\u017ami wkroczy\u0142 do Wydmin<\/a> (gdzie po wojnie przenie\u015bli si\u0119 jego rodzice), wystawi\u0142 posterunki, opanowa\u0142 ratusz, a na rynku wywiesi\u0142 bia\u0142o-czerwon\u0105 flag\u0119. Tego dnia Wydminy by\u0142y w Wolnej Polsce<\/i> – wspominali potem przez lata mieszka\u0144cy.
Dwa dni p\u00f3\u017aniej, 16 lutego 1946 r., podczas postoju na kwaterach we wsi Gajrowskie<\/a> g\u0142\u00f3wne si\u0142y, licz\u0105cej 120 \u017co\u0142nierzy 3 Brygady NZW, pod dow\u00f3dztwem kpt. Romualda Rajsa "Burego"<\/a> zosta\u0142y zaskoczone przez ob\u0142aw\u0119, w kt\u00f3rej bra\u0142o udzia\u0142 1,5 tys. funkcjonariuszy NKWD, UB i MO. W wyniku tej bitwy<\/a> 3 Brygada zosta\u0142a rozproszona i musia\u0142a wycofa\u0107 si\u0119 w dw\u00f3ch oddzia\u0142ach na Podlasie. W walce zgin\u0119\u0142o 23 \u017co\u0142nierzy podziemia, w tym dwaj oficerowie – por. Jan Boguszewski "Bitny"<\/a> i por. W\u0142odzimierz Jurasow "Wiarus"<\/a>. Straty partyzant\u00f3w by\u0142yby wi\u0119ksze gdyby nie dzia\u0142ania plutonu rozpoznawczego dowodzonego przez ppor. Kazimierza Chmielowskiego "Rekina", kt\u00f3ry pod wsi\u0105 Jelonek<\/a> powstrzyma\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 nadchodz\u0105cej ob\u0142awy. Ppor. "Rekin" ze swoim wysuni\u0119tym plutonem rozbi\u0142 szykuj\u0105c\u0105 si\u0119 do zamkni\u0119cia okr\u0105\u017cenia jednostk\u0119 "ludowego" WP mjr. Wojciechowskiego, dzi\u0119ki czemu g\u0142\u00f3wne si\u0142y 3 Brygady NZW mog\u0142y wyrwa\u0107 si\u0119 z niedomkni\u0119tego okr\u0105\u017cenia i ukry\u0107 w Puszczy Boreckiej<\/a>. Bitwa ta zako\u0144czy\u0142a trwaj\u0105cy ponad tydzie\u0144 rajd 3 Brygady NZW po terenie dawnych Prus Wschodnich.
\"\"
Ppor. Kazimierz Chmielowski "Rekin"<\/i><\/font><\/p>\n

Kazimierz Chmielowski "Rekin" zebra\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozproszonego oddzia\u0142u, kt\u00f3ry pomimo po\u015bcigu bez dalszych strat doprowadzi\u0142 bezpiecznie w ko\u0144cu lutego w Bia\u0142ostockie. Do po\u0142owy kwietnia 1946 r. prowadzi\u0142 wsp\u00f3lne z 6 Brygad\u0105 WIle\u0144sk\u0105 AK ppor. Lucjana Minkiewicza "Wiktora"<\/a> dzia\u0142ania na Lubelszczy\u017anie i Podlasiu. 28 kwietnia 1946 r. 3 Brygada NZW kpt. Burego" wsp\u00f3lnie z 6 Brygad\u0105 ppor. "Wiktora" stoczy\u0142a w rejonie wsi Brzozowo-Muzy\u0142y walk\u0119 z 65-osobow\u0105 grup\u0105 operacyjn\u0105 MO, KBW i UB w wyniku czego komuni\u015bci zostali rozbci; wzi\u0119to do niewoli 40 \u017co\u0142nierzy KBW a 17 funkcjonariusz UB i MO rozstrzelano. O zwyci\u0119stwie zadecydowa\u0142a przede wszystkim szar\u017ca plutonu kawalerii NZW pod dow\u00f3dztwem ppor. "Rekina", kt\u00f3ry prowadz\u0105c sw\u00f3j oddzia\u0142 do ataku na grup\u0119 KBW i UB zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny. Nieprzytomny, zosta\u0142 wywieziony z pola bitwy i pozostawa\u0142 pod opieka oddzia\u0142u ppor. "Wiktora", kt\u00f3ry uchodz\u0105c przed po\u015bcigiem wycofa\u0142 si\u0119 w okolice Warszawy.
\"\"
Wzi\u0119ci do niewoli cz\u0142onkowie grupy operacyjnej MO, KBW i UB, rozbitej przez 3 Brygad\u0119 Wile\u0144sk\u0105 NZW kpt. Romualda Rajsa "Burego"<\/a> i 6 Brygad\u0119 Wile\u0144sk\u0105 AK ppor. Lucjana Minkiewicza "Wiktora"<\/a>, 28 kwietnia 1946 r. w rejonie wsi Brzozowo-Muzy\u0142y na Podlasiu.<\/i><\/font><\/p>\n

W dniu 30 kwietnia 1946 r. w rejonie wsi Czochnie-G\u00f3ra<\/a> i \u015aliwowo<\/a> dosz\u0142o do walki z wydzielonymi pododdzia\u0142ami trzech batalion\u00f3w KBW, w nast\u0119pstwie kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o 25 cz\u0142onk\u00f3w oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich 3 Brygady NZW i 6 Wile\u0144skiej Brygady AK, a 12 dosta\u0142o si\u0119 do niewoli. W\u015br\u00f3d rozpoznanych zabitych by\u0142 dru\u017cynowy z plutonu "Bitnego" o pseudonimie "\u0141adunek" (prawdop. kpr.\/plut. Dernowski W\u0142adys\u0142aw [Stanis\u0142aw] vel Stanis\u0142aw Krzy\u017canowski<\/a>)<\/font>, kt\u00f3ry poleg\u0142 wraz z ca\u0142\u0105 swoja dru\u017cyn\u0105.
Po powrocie d
\no zdrowia ppor. "Rekin" obj\u0105\u0142 ponownie dowodzenie oddzia\u0142em. W ko\u0144cu lipca rozbroi\u0142 posterunek MO w Wierzbowie, 27 lipca 1946 r. zosta\u0142 zaatakowany w Hilarowie pow. W\u0119gr\u00f3w przez grup\u0119 operacyjna UB, KBW i MO. Jego oddzia\u0142 zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo rozproszony. 9 sierpnia 1946 r. wraz z grup\u0105 kilku \u017co\u0142nierzy uda\u0142 si\u0119 na patrol w kierunku Mazur, gdzie zostali zaatakowani przez patrol MO\u00a0 ko\u0142o R\u00f3\u017cy\u0144ska Wielkiego<\/a> (powiat E\u0142k). W starciu zgin\u0119li dow\u00f3dca plutonu "Leszek" i dow\u00f3dca dru\u017cyny "Paw".
We wrze\u015bniu 1946 r. 3 Wile\u0144ska Brygada NZW zosta\u0142a zdemobilizowana. Kazimierz Chmielowski\u00a0 wyjecha\u0142 do Chorzowa, gdzie rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w hucie Ko\u015bciuszko<\/i> a nast\u0119pnie, w pa\u017adzierniku 1946 r., studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki \u015al\u0105skiej w Gliwicach. 10 marca 1947 r. ujawni\u0142 si\u0119 w WUBP w Katowicach podaj\u0105c si\u0119 za szer. Kazimierza Chmielowskiego "Smutnego" z AK Wilno, zdemobilizowanego z 36 zapasowego pp w Ka\u0142udze, kt\u00f3ry repatriowa\u0142 12 stycznia 1946 r. do Polski.
\"\"
Kazimierz Chmielowski; zdj\u0119cie z legitymacji studenta I roku Wydzia\u0142u Budowy Maszyn Politechniki \u015al\u0105skiej w Gliwicach, 1947 rok.<\/i><\/font>
\"\"
Zdj\u0119cie
\n sygnalityczne ppor. Kazimierza Chmielowskiego "Rekina" wykonane przez
\nfunkcjonariuszy MBP w Warszawie 4 grudnia 1948 r., dzie\u0144 po
\naresztowaniu.<\/p>\n

<\/i><\/font>Zidentyfikowany przez UB jako \u017co\u0142nierz 3 Brygady NZW zosta\u0142 aresztowany w dniu 3 grudnia 1948 r. Przeszed\u0142 bardzo ci\u0119\u017ckie \u015bledztwo (jego ojciec zmar\u0142 w bia\u0142ostockim wi\u0119zieniu w grudniu\u00a0 1946 r.). S\u0105dzony wraz ze swoim dow\u00f3dc\u0105 kpt. Romualdem Rajsem "Burym"<\/a> w pokazowym procesie odbywaj\u0105cym si\u0119 w sali bia\u0142ostockiego kina "Ton" w dniach 19-27 wrze\u015bnia 1949 r. zosta\u0142 skazany wyrokiem z dnia 1 pa\u017adziernika 1949 r. na kar\u0119 do\u017cywotniego wi\u0119zienia. W wyniku rewizji procesu wniesionej przez prokuratora by\u0142 ponownie s\u0105dzony 11 stycznia 1950 r. przez WSR w Bia\u0142ymstoku i skazany w dniu 14 stycznia 1950 r. na kar\u0119 \u015bmierci. Decyzj\u0105 z 27 marca 1950 r. Boles\u0142aw Bierut nie skorzysta\u0142 z prawa \u0142aski i ppor. Kazimierz Chmielowski "Rekin" zosta\u0142 zamordowany strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy 1 kwietnia 1950 r. o godz. 21.00 w wi\u0119zieniu w Bia\u0142ymstoku. Wyrok wykona\u0142 tzw. dow\u00f3dca plutonu egzekucyjnego – Jan Sierakowski z WUBP Bia\u0142ystok. Miejsce ukrycia cia\u0142a ppor. "Rekina" pozostaje nieznane.
\"\"
Protok\u00f3\u0142 wykonania kary \u015bmierci 1 kwietnia 1950 r. na ppor. Kazimierzu Chmielowskim "Rekinie". Strza\u0142 w ty\u0142 g\u0142owy odda\u0142 tzw. dow\u00f3dca plutonu egzekucyjnego – Jan Sierakowski z WUBP Bia\u0142ystok.<\/p>\n

<\/i><\/font>W 1995 roku S\u0105d Warszawskiego Okr\u0119gu Wojskowego na sesji w Olsztynie uzna\u0142 wyrok \u015bmierci wydany na por. "Rekina" za niewa\u017cny.<\/b>
W dniu 1 marca 2014 roku w Wydminach, na placu przed ko\u015bcio\u0142em, nast\u0105pi\u0142o ods\u0142oni\u0119cie pomnika\u00a0 i tablicy pami\u0105tkowej w ho\u0142dzie ppor. Kazimierzowi Chmielowskiemu „Rekinowi” i jego \u017co\u0142nierzom z 3 Wile\u0144skiej Brygady NZW.
\"\"
Ods\u0142oni\u0119ty 1 marca 2014 r. w Wydminach pomnik w ho\u0142dzie ppor. Kazimierzowi Chmielowskiemu "Rekinowi" i jego \u017co\u0142nierzom z 3 Wile\u0144skiej Brygady NZW.<\/i><\/font>
\"\"
\"\"<\/p>\n