{"id":1128,"date":"2008-04-11T23:20:02","date_gmt":"2008-04-11T21:20:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/?p=1128"},"modified":"2019-03-22T23:21:33","modified_gmt":"2019-03-22T22:21:33","slug":"gdzie-pochowano-ognia-czesc-1-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=1128","title":{"rendered":"Gdzie pochowano „Ognia”? – cz\u0119\u015b\u0107 1 (2\/2)"},"content":{"rendered":"\n

Konrad Strzelewicz we wspomnianym wy\u017cej artykule, zamieszczonym w styczniu 1986 roku na lamach tygodnika \u201eKultura\u201d pt. \u201eJak zgin\u0105\u0142 \u00bbOgie\u0144\u00ab\u201d, przytacza wypowied\u017a Stanis\u0142awa Wa\u0142acha, wieloletniego szefa WUBP w Krakowie, kt\u00f3ry mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce zw\u0142oki J\u00f3zefa Kurasia zosta\u0142y bezimiennie przekazane krakowskiej Klinice Akademii Medycznej jako zw\u0142oki nieznanego cz\u0142owieka. Stanis\u0142aw Wa\u0142ach by\u0142 – jak si\u0119 wydaje – jedn\u0105 z niewielu os\u00f3b, kt\u00f3re wiedzia\u0142y, co si\u0119 sta\u0142o z cia\u0142em \u201eOgnia\u201d.

Kazimierz Paulo opowiada, \u017ce gdy siedzia\u0142 W wi\u0119zieniu w Rzeszowie, kilka miesi\u0119cy po \u015bmierci J\u00f3zefa Kurasia przyjechali do niego Stanis\u0142aw Wa\u0142ach i J\u00f3zef \u015awiat\u0142o, namawiaj\u0105c do zdrady, do przej\u015bcia na ich stron\u0119.
Wa\u0142ach obiecywa\u0142, \u017ce je\u015bli zostan\u0119 ich wtyczk\u0105, powie mi, gdzie spoczywa \u201eOgie\u0144\u201d. Droczy\u0142em si\u0119 z nimi, nie chc\u0105c ich od razu zra\u017ca\u0107 do siebie, bo s\u0105dzi\u0142em, i\u017c przed\u0142u\u017caj\u0105c rozmow\u0119, by\u0107 mo\u017ce dowiem si\u0119 czego\u015b na lemat \u015bmierci i poch\u00f3wku naszego dow\u00f3dcy. Niekt\u00f3re fragmenty tej rozmowy zapami\u0119tam do ko\u0144ca \u017cycia. Np. ten, gdy na moje rzekome w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce podw\u0142adni nie uwierz\u0105 mi, \u017ce nie zdradzi\u0142em, gdy zdr\u00f3w i ca\u0142y, jakby nigdy nic wyjd\u0119 z wi\u0119zienia. Wa\u0142ach odpowiedzia\u0142: Damy ci jakich\u015b dw\u00f3ch naszych na rozwa\u0142k\u0119, a potem zrobimy im pokazowy pogrzeb. Wtedy ci uwierz\u0105. Ja na to b\u0105kn\u0105\u0142em, \u017ce jak to, niewinnych ludzi po\u015bwi\u0119c\u0105? A on, \u017ce jak trzeba b\u0119dzie, to tak. By\u0142em zszokowany tym wyznaniem i nie chcia\u0142em ju\u017c kontynuowa\u0107 rozmowy.<\/span>

Kazimierz Paulo potwierdza, \u017ce chodzi\u0142y s\u0142uchy, i\u017c UB wyda\u0142o cia\u0142o \u201eOgnia\u201d do \u0107wicze\u0144 studentom. – Jednak z tych samych \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0142yszeli\u015bmy zapewnienia, \u017ce profesorowie i studenci odm\u00f3wili przyj\u0119cia zw\u0142ok <\/span>– m\u00f3wi ostatni, \u017cyj\u0105cy dow\u00f3dca kompanii z oddzia\u0142u \u201eOgnia\u201d. Dzi\u015b nie potrafi sobie przypomnie\u0107, kto i sk\u0105d przyni\u00f3s\u0142 tak\u0105 informacj\u0119. Dopuszcza my\u015bl, \u017ce mog\u0142a to by\u0107 plotka, kt\u00f3r\u0105 celowo rozpowszechnia\u0142o UB.

Maciej Korku\u0107 nie chce ocenia\u0107, czy wersja pozbycia si\u0119 cia\u0142a \u201eOgnia\u201d poprzez oddanie go studentom do \u0107wicze\u0144 jest prawdziwa. Natomiast drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tej historii uwa\u017ca za ma\u0142o prawdopodobn\u0105. W jego opinii UB robi\u0142oby wszystko, aby zw\u0142oki \u201eOgnia\u201d by\u0142y trudne, a nawet niemo\u017cliwe do zidentyfikowania.

Marcin Zwolski z bia\u0142ostockiego oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej odnalaz\u0142 wewn\u0119trzn\u0105 instrukcj\u0119 UB z 1953 roku, w kt\u00f3rej s\u0105 zalecenia dla naczelnik\u00f3w wi\u0119zienia, jak post\u0119powa\u0107 ze zw\u0142okami. Dzielono je na cztery kategorie: wi\u0119zie\u0144 zmar\u0142y, wi\u0119zie\u0144 samob\u00f3jca, wi\u0119zie\u0144 stracony (na mocy wyroku KS) i \u201ebandyta\u201d (byli to zazwyczaj \u017co\u0142nierze podziemia zabici podczas akcji UB, MO i Ludowego Wojska Polskiego). Cia\u0142a wi\u0119\u017ani\u00f3w samob\u00f3jc\u00f3w i straconych naczelnik zak\u0142adu karnego m\u00f3g\u0142 wyda\u0107 rodzinie, ale jedynie za zgod\u0105 szefa Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego i w uzgodnieniu z prokuratorem. Zw\u0142oki \u201ebandyt\u00f3w\u201d trafia\u0142y albo na miejscowy cmentarz, do wydzielonej, cho\u0107 utajnionej kwatery albo… do zak\u0142ad\u00f3w anatomii, gdzie u\u017cywano ich jako materia\u0142u do \u0107wicze\u0144 dla student\u00f3w medycyny.

Tak post\u0105piono np. ze zw\u0142okami ppor. Antoniego Wody\u0144skiego \u201eOdy\u0144ca\u201d, \u017co\u0142nierza VI Wile\u0144skiej Brygady AK. Zmar\u0142 8 lipca 1948 roku od ran postrza\u0142owych w czasie zasadzki UB. Jeszcze tego samego dnia jego cia\u0142o przekazano do Zak\u0142adu Anatomii Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. W archiwach UB zachowa\u0142 si\u0119 \u015bwistek papieru, na kt\u00f3rym k\u0142o\u015b napisa\u0142:
Niniejszym kwituj\u0119 odbi\u00f3r zw\u0142ok nieznanego m\u0119\u017cczyzny lat 26 ze szpitala WUBP.
<\/span>W ten spos\u00f3b Antom Wody\u0144ski \u201eOdyniec\u201d stal si\u0119 osob\u0105 NN. Przeprowadzone wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie dochodzenie wykaza\u0142o, \u017ce zw\u0142oki \u201eOdy\u0144ca\u201d po p\u00f3\u0142 roku przechowywania w uczelnianej ch\u0142odni wydano do \u0107wicze\u0144 studentom I roku medycyny. Niewykluczone, \u017ce jakie\u015b nale\u017c\u0105ce do niego szcz\u0105tki znajduj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d setek eksponat\u00f3w, umieszczonych w formalinie w Zak\u0142adzie Anatomii Prawid\u0142owej we Wroc\u0142awiu. Podobny los m\u00f3g\u0142 spotka\u0107 szcz\u0105tki \u201eOgnia\u201d.
Dr Maciej Korku\u0107 jest pewien, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej miejsce poch\u00f3wku J\u00f3zefa Kurasia zostanie odnalezione. By\u0107 mo\u017ce ca\u0142kiem przypadkowo. Dlatego w jego opinii nale\u017cy sprawdzi\u0107 wszystkie, czasem najbardziej absurdalne lub wykluczaj\u0105ce si\u0119 tezy i tropy. Na dow\u00f3d opowiada o zdarzeniu z pocz\u0105tku lat 90., gdy bra\u0142 udzia\u0142 w ekshumacji ofiar NKWD na Rzeszowszczy\u017anie. Twierdzi, \u017ce zupe\u0142nie przypadkowo natrafiono tam na jedn\u0105 z wielu, jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o mogi\u0142, w kt\u00f3rej znaleziono szkielet cz\u0142owieka ze skrawkiem materia\u0142u owini\u0119tym wok\u00f3\u0142 szyi. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to kawa\u0142ek rozprutej nogawki spodni. Na tej podstawie uda\u0142o si\u0119 odtworzy\u0107 okoliczno\u015bci \u015bmierci ofiar NKWD i odnale\u017a\u0107 pozosta\u0142e groby.
– Ta jedna mogi\u0142a pomog\u0142a rozwik\u0142a\u0107 zagadk\u0119, jak zgin\u0119li ci ludzie. Zeznania \u015bwiadk\u00f3w by\u0142y ze sob\u0105 sprzeczne. Jedni twierdzili, \u017ce podrzynano im gard\u0142a; drudzy, \u017ce zostali uduszeni. Po odnalezieniu tego skrawka materia\u0142u, kt\u00f3ry jakim\u015b cudem si\u0119 uchowa\u0142, by\u0142o jasne, \u017ce ofiary wi\u0105zano szmatami, ale nie po to, aby je udusi\u0107, ale po to, aby im poder\u017cn\u0105\u0107 gard\u0142o i nie by\u0107 przy tym zbryzganym krwi\u0105. By\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b z Bo\u017c\u0105 pomoc\u0105 uda si\u0119 odnale\u017a\u0107 szcz\u0105tki \u201eOgnia\u201d <\/span>– dywaguje Maciej Korku\u0107.

J\u00f3zef Kura\u015b \u201eOgie\u0144\u201d nie jest jedynym dow\u00f3dc\u0105 antykomunistycznego podziemia, kt\u00f3ry zmar\u0142 na UB w latach 40., a kt\u00f3rego szcz\u0105tk\u00f3w do dzisiaj nie odnaleziono. Nieznane jest miejsce poch\u00f3wku m.in. wspomnianego \u201eM\u015bciciela\u201d, czyli Mieczys\u0142aw W\u0105dolnego, dow\u00f3dcy oddzia\u0142u \u201eBurza\u201d.
Niemal w identycznych co \u201eOgie\u0144\u201d okoliczno\u015bciach zgin\u0105\u0142 Eugeniusz Kokolski \u201eGro\u017any\u201d, kt\u00f3ry na prze\u0142omie 1945 i 1946 roku wraz ze swoimi dwustoma \u017co\u0142nierzami n\u0119ka\u0142 komunist\u00f3w, organizuj\u0105cych swoj\u0105 administracj\u0119 na terenie powiatu tureckiego (dawne woj. \u0142\u00f3dzkie, obecnie wielkopolskie). Jak dowodzi Agnieszka \u0141uczak z pozna\u0144skiego oddzia\u0142u IPN, \u017co\u0142nierze \u201eGro\u017anego\u201d, podobnie jak podw\u0142adni \u201eOgnia\u201d, wbrew temu, co g\u0142osi\u0142a \u00f3wczesna propaganda, tworzyli zdyscyplinowane wojsko, kt\u00f3re rozbraja\u0142o posterunki MO, a pieni\u0105dze na wy\u017cywienie, \u017co\u0142d, na dozbrojenie oddzia\u0142u i wynagrodzenie dla informator\u00f3w zdobywali, napadaj\u0105c wy\u0142\u0105cznie na kasy gminnych sp\u00f3\u0142dzielni i innych instytucji tworzonych w ramach komunistycznej administracji. Podobnie jak \u201eOgie\u0144\u201d na Podhalu, \u201eGro\u017any\u201d zyska\u0142 sprzymierze\u0144c\u00f3w w\u015br\u00f3d miejscowych, kt\u00f3rzy wiedzieli, \u017ce jego \u017co\u0142nierze ch\u0142opa nie rusz\u0105; rabuj\u0105 tylko pa\u0144stwowe sp\u00f3\u0142dzielnie.

<\/span>\u201eGro\u017any\u201d, tak samo jak \u201eOgie\u0144\u201d, zosta\u0142 osaczony przez funkcjonariuszy UB w jednym z gospodarstw w powiecie tureckim. Ranny w czasie ostrza\u0142u, ukry\u0142 si\u0119 w piwnicy, gdzie pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Reszta jego \u017co\u0142nierzy podda\u0142a si\u0119. Prawdopodobnie po postrzeleniu si\u0119 jeszcze \u017cy\u0142, ale nie odzyska\u0142 \u015bwiadomo\u015bci. Nieprzytomnego wniesiono do samochodu i przewieziono do PUBP w Turku. Naoczny \u015bwiadek tak relacjonowa\u0142 to wydarzenie: Z\u0142apali go za nogi i tak wlekli po schodach i przez mieszkanie, a jeden z nich \u015bmia\u0142 podej\u015b\u0107 i go kopa\u0107<\/span>.

Eugeniusz Kokolski kilkana\u015bcie godzin umiera\u0142 na UB. Do dzi\u015b nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 miejsca jego poch\u00f3wku. W\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Turka kr\u0105\u017c\u0105 dwie wersje na ten temat. Wed\u0142ug jednej – nast\u0119pnego dnia zw\u0142oki \u201eGro\u017anego\u201d wywieziono wcze\u015bnie rano na miejski \u015bmietnik i tam porzucono. Zgodnie z inn\u0105 wersj\u0105 jego cia\u0142o wywieziono samochodem w kierunku Uniejowa. Nast\u0119pnie obci\u0105\u017cono kamieniami i w parcianym worku wrzucono do Warty. W podobny spos\u00f3b ubecy mogli post\u0105pi\u0107 z \u201eOgniem\u201d.

GRA\u017bYNA STARZAK
Dziennik Polski, Nr 61 (18157), 12.03.2004
<\/span><\/span>
<\/span>Gdzie pochowano \u201eOgnia\u201d? – 1(1\/2)<<\/a> cz\u0119\u015b\u0107<\/span> >2<\/a><\/span>

Strona g\u0142\u00f3wna><\/a>
<\/span><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konrad Strzelewicz we wspomnianym wy\u017cej artykule, zamieszczonym w styczniu 1986 roku na lamach tygodnika \u201eKultura\u201d pt. \u201eJak zgin\u0105\u0142 \u00bbOgie\u0144\u00ab\u201d, przytacza wypowied\u017a Stanis\u0142awa Wa\u0142acha, wieloletniego szefa WUBP w Krakowie, kt\u00f3ry mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce zw\u0142oki J\u00f3zefa Kurasia zosta\u0142y bezimiennie przekazane krakowskiej Klinice Akademii Medycznej jako zw\u0142oki nieznanego cz\u0142owieka. Stanis\u0142aw Wa\u0142ach by\u0142 – jak si\u0119 wydaje – jedn\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[32],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1128"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1128"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1129,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1128\/revisions\/1129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}