{"id":1108,"date":"2007-12-06T22:56:18","date_gmt":"2007-12-06T21:56:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/?p=1108"},"modified":"2019-03-22T22:58:48","modified_gmt":"2019-03-22T21:58:48","slug":"kresowi-stracency-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=1108","title":{"rendered":"KRESOWI STRACE\u0143CY – cz\u0119\u015b\u0107 1"},"content":{"rendered":"\n

\"\"

Armia Krajowa na Wile\u0144szczy\u017anie po lipcu 1944<\/span><\/span><\/span>

Wile\u0144szczyzna by\u0142a bodaj jedynym regionem Polski, kt\u00f3ry podczas II wojny \u015bwiatowej pi\u0119ciokrotnie zmienia\u0142 okupanta. <\/span>Najpierw, zgodnie z paktem Ribbentrop-Mo\u0142otow [23.VIII.1939], by\u0142a okupacja sowiecka. Nast\u0119pnie, po przekazaniu przez ZSRR sporej cz\u0119\u015bci dawnego wojew\u00f3dztwa wile\u0144skiego Republice Litewskiej w pa\u017adzierniku 1939 – okupacja litewska. Po agresji ZSRR na kraje nadba\u0142tyckie, w po\u0142owie 1940 wr\u00f3cili Sowieci. 22-23 czerwca 1941 na Wile\u0144szczyzn\u0119 wkroczyli Niemcy. Trzy lata p\u00f3\u017aniej, na pocz\u0105tku lipca 1944 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 trzecia okupacja sowiecka. Przy czym ta ostatnia, nazywana cz\u0119sto „trzecimi Sowietami”, mia\u0142a by\u0107 stanem ostatecznym, usankcjonowanym zgod\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105. Niewielu jednak Polak\u00f3w wierzy\u0142o wtedy, \u017ce b\u0119dzie to stan trwa\u0142y. Dopiero ujawnienie wynik\u00f3w konferencji ja\u0142ta\u0144skiej w lutym 1945 zmia\u017cd\u017cy\u0142o t\u0119 wiar\u0119 w powr\u00f3t tych ziem do Polski i przy niesamowicie nasilaj\u0105cym si\u0119 terrorze okupanta zmusi\u0142o ludno\u015b\u0107 do wyjazdu. Ten okres jednak, od lipca 1944 do sierpnia 1945 [wtedy w zasadzie zako\u0144czono ewakuacj\u0119 Okr\u0119gu Wile\u0144skiego], by\u0142 okresem wzmo\u017conego oporu przeciw Sowietom.<\/span>

Okres okupacji niemieckiej zako\u0144czony zosta\u0142 wielkim zrywem polskiego podziemia. W czasie operacji „Ostra Brama”, przeprowadzonej w ramach akcji „Burza”, zgrupowane oddzia\u0142y wile\u0144skiej i nowogr\u00f3dzkiej partyzantki Armii Krajowej zaatakowa\u0142y Wilno i po blisko tygodniu walk, wspieraj\u0105c od pewnego momentu Armi\u0119 Czerwon\u0105, 13 lipca 1944 zaj\u0119\u0142y miasto. Ju\u017c 17 lipca skoncentrowane w rejonie Turgiel jednostki AK zosta\u0142y otoczone przez oddzia\u0142y NKWD i Armii Czerwonej. Na odprawie w Boguszach aresztowano podst\u0119pnie cz\u0119\u015b\u0107 polskich oficer\u00f3w, a tak\u017ce [nieco wcze\u015bniej] Komendanta po\u0142\u0105czonych Okr\u0119g\u00f3w Wile\u0144skiego i Nowogr\u00f3dzkiego, p\u0142k. Aleksandra „Wilka” Krzy\u017canowskiego.
\"\"
P\u0142k Aleksander Krzy\u017canowski „Wilk”, Komendant Okr\u0119gu Wile\u0144skiego AK, podst\u0119pnie aresztowany przez NKWD 17 lipca 1944 w Wilnie. Mimo intensywnych nacisk\u00f3w nie podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy z Sowietami i zosta\u0142 osadzony w \u0142agrze w Diagilewie, a nast\u0119pnie w Griazowcu. Podj\u0105\u0142 tam pr\u00f3b\u0119 ucieczki – uda\u0142o mu si\u0119 dotrze\u0107 do Wilna, gdzie zosta\u0142 uj\u0119ty. Wi\u0119zie\u0144 \u0142agr\u00f3w. Dopiero pod koniec 1947 powr\u00f3ci\u0142 do Polski. Aresztowany ponownie w ramach „Akcji X”. Zmar\u0142 w wi\u0119zieniu MBP w 1950, nie doczekawszy procesu.

<\/span><\/span>Nast\u0119pnego dnia rozpocz\u0119to rozbrajanie otoczonych polskich jednostek. Dzi\u0119ki szybkiej reakcji pozosta\u0142ych na wolno\u015bci polskich oficer\u00f3w kilku tysi\u0105com partyzant\u00f3w uda\u0142o si\u0119 wyrwa\u0107 z kot\u0142a.
\"\"
Dom w Wilnie przy ul. Ko\u015bciuszki 16 na Antokolu, niedaleko ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 siedziba NKWD Frontu Bia\u0142oruskiego. Aresztowani zostali tam 17 lipca 1944 r. Komendant Okr\u0119gu Wile\u0144skiego AK p\u0142k Aleksander Krzy\u017canowski „Wilk” wraz ze swym Szefem Sztabu mjr. Teodorem Cetysem „S\u0142awem”.<\/span>
<\/span>
Zgrupowane nast\u0119pnie w najbli\u017cszym masywie le\u015bnym – Puszczy Rudnickiej – oddzia\u0142y te zosta\u0142y ponownie otoczone przez Sowiet\u00f3w. 20 lipca pozostali na wolno\u015bci dow\u00f3dcy podj\u0119li decyzj\u0119 o rozwi\u0105zaniu podleg\u0142ych im brygad i batalion\u00f3w partyzanckich. Pozosta\u0107 mieli tylko ochotnicy.
Z nich to utworzono partyzanckie zgrupowanie wile\u0144skie pod dow\u00f3dztwem mjr. Czes\u0142awa D\u0119bickiego „Jaremy”. W jego sk\u0142ad wchodzi\u0142y dwa oddzia\u0142y po ok. 100 \u017co\u0142nierzy:
– „Wisi\u0144cza”<\/span>, jego dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 kpt. Edmund Banasikowski „Je\u017c”,
– „Solcza”<\/span>, dowodzony przez por. Adama Boryczk\u0119 „To\u0144k\u0119”.

Podobne zgrupowanie, dowodzone przez pp\u0142k. Macieja Kalenkiewicza „Kotwicza” powsta\u0142o z oddzia\u0142\u00f3w nowogr\u00f3dzkich.
Tymczasem w Wilnie odbudowywa\u0142a si\u0119 Komenda Okr\u0119gu. Dow\u00f3dztwo obj\u0105\u0142 pp\u0142k Julian Kulikowski „Ryngraf”.
\"\"
Pp\u0142k Julian Kulikowski „Ryngraf”, oficer s\u0142u\u017cby sta\u0142ej WP. Od lipca 1944 do stycznia 1945 Komendant Okr\u0119gu Wile\u0144skiego AK. Aresztowany przez NKWD i skazany na 10 lat ci\u0119\u017ckich \u0142agr\u00f3w. <\/span>Kar\u0119 odby\u0142 w Workucie.
\"\"
<\/span><\/span>Pp\u0142k Julian Kulikowski „Ryngraf”. Zdj\u0119cie wykonane przez NKWD, po aresztowaniu.<\/span><\/span>

<\/span><\/span>Nawi\u0105zywano pozrywane przez przej\u015bcie frontu i aresztowania kontakty organizacyjne, budowano tak wa\u017cn\u0105 w nowej sytuacji sie\u0107 \u0142\u0105czno\u015bci. Pal\u0105cym problemem sta\u0142o si\u0119 opracowanie wytycznych dla podziemia na Wile\u0144szczy\u017anie. Wobec przygniataj\u0105cej przewagi nieprzyjaciela sztab Okr\u0119gu uzna\u0142, \u017ce bezpo\u015brednia walka nie ma szans powodzenia. Postanowiono skupi\u0107 si\u0119 na ochronie polskiej ludno\u015bci.

Ju\u017c 20 lipca odby\u0142a si\u0119 narada ocala\u0142ych przyw\u00f3dc\u00f3w wile\u0144skiej cz\u0119\u015bci Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Uzgodniono nast\u0119puj\u0105ce punkty planu dzia\u0142ania: kontynuowa\u0107 op\u00f3r w granicach mo\u017cliwo\u015bci, otoczy\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 opiek\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 „legalizacji” i prowadzenie nas\u0142uchu radiowego, wydawa\u0107 – opr\u00f3cz organu Komendy Okr\u0119gu „Niepodleg\u0142o\u015b\u0107” – biuletyn informacyjny oraz traktowa\u0107 podporz\u0105dkowanie si\u0119 Polskiemu Komitetowi Wyzwolenia Narodowego [PKWN] w Lublinie jako zdrad\u0119 sprawy Wilna. Te wytyczne sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 p\u00f3\u017aniejszej dzia\u0142alno\u015bci. Jednak najwa\u017cniejszym zadaniem sta\u0142o si\u0119 ratowanie ludzi przed aresztowaniem. Czyniono to g\u0142ownie poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 „legalizacji” – kom\u00f3rki zajmuj\u0105cej si\u0119 wyrabianiem fa\u0142szywych dokument\u00f3w. Podczas trzeciej okupacji sowieckiej wyrobiono ich ponad 20 tysi\u0119cy – od Ausweisu do „bronirowki”. Umo\u017cliwi\u0142o to zar\u00f3wno unikanie poboru do Armii Czerwonej [og\u0142oszonego na Wile\u0144szczy\u017anie], jak i chroni\u0142o [poprzez zmian\u0119 to\u017csamo\u015bci] przed aresztowaniem. Kom\u00f3rka ta dzia\u0142a\u0142a z powodzeniem do sierpnia 1945, umo\u017cliwiaj\u0105c m.in. p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ewakuacj\u0119 Okr\u0119gu. Jej pozosta\u0142o\u015bci funkcjonowa\u0142y jeszcze w 1946.

Komenda Okr\u0119gu ustali\u0142a tak\u017ce zasady dzia\u0142ania partyzantki. Oddzia\u0142 „Wisi\u0144cza” pod dow\u00f3dztwem kpt. Banasikowskiego zaj\u0105\u0107 si\u0119 mia\u0142 ochron\u0105 ludno\u015bci polskiej na Oszmia\u0144szczy\u017anie, w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci woj. wile\u0144skiego. Jego zadaniem by\u0142a ochrona wsi przed prze\u015bladowaniami ze strony aparatu administracyjnego okupanta i opieka nad uciekinierami, szukaj\u0105cymi w lasach schronienia przed poborem do armii sowieckiej lub terrorem NKWD. Oddzia\u0142 „Solcza” pod dow\u00f3dztwem por. Boryczki mia\u0142 operowa\u0107 na po\u0142udniu Wile\u0144szczyzny, w okolicach samego Wilna. Do czasu spenetrowania trasy przysz\u0142ego przemarszu we wskazane rejony, oddzia\u0142y „Solcza” i „Wisi\u0144cza” walczy\u0142y wsp\u00f3lnie na terenie Puszczy Ruskiej. Jednak ju\u017c 19 sierpnia 1944 ob\u0142awa NKWD przeprowadzona w tych rejonach doprowadzi\u0142a do niemal ca\u0142kowitego rozbicia oddzia\u0142u „Wisi\u0144cza” w maj\u0105tku Borowe, 3 km od Dubicz. 25 sierpnia mjr „Jarema” [wycofuj\u0105c si\u0119 do Wilna celem nawi\u0105zania bezpo\u015bredniej \u0142\u0105czno\u015bci z Komend\u0105 Okr\u0119gu] zosta\u0142 aresztowany przez patrol NKWD. Ocala\u0142y oddzia\u0142 por. Boryczki przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Puszczy Rudnickiej i tam oczekiwa\u0142 na dalsze rozkazy. Wie\u015b\u0107 o tych wydarzeniach szybko dotar\u0142a do Wilna. Komendant uzna\u0142, \u017ce dalsze utrzymywanie oddzia\u0142\u00f3w w nasyconym si\u0142ami wroga terenie nie rokuje szans powodzenia. W pierwszej po\u0142owie wrze\u015bnia do oddzia\u0142u „Solcza” dotar\u0142a \u0142\u0105czniczka z opracowanymi wytycznymi. Nakazywa\u0142y one rozwi\u0105za\u0107 oddzia\u0142, zamelinowa\u0107 bro\u0144 i zapewni\u0107 \u017co\u0142nierzom bezpieczne zakonspirowanie w terenie. Po blisko dw\u00f3ch tygodniach przygotowa\u0144 „Solcza” zosta\u0142a rozwi\u0105zana.

Nie by\u0142 to jednak koniec partyzantki. Opr\u00f3cz najbardziej rozbudowanego wile\u0144skiego zgrupowania mjr. „Jaremy”, w terenie dzia\u0142a\u0142y jeszcze inne oddzia\u0142y zbrojne. By\u0142y to cz\u0119sto pozosta\u0142o\u015bci rozbitych Brygad – jak cho\u0107by grupa pod dow\u00f3dztwem por. Witolda Zyndram-Ko\u015bcia\u0142kowskiego „Fakira”, b\u0105d\u017a samoistnie powsta\u0142e oddzia\u0142ki, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z m\u0142odzie\u017cy chroni\u0105cej si\u0119 przed poborem [m.in. oddzia\u0142 Mariana Brancewicza „Branta”]. Inny oddzia\u0142 pod komend\u0105 ppor. Mariana Pluci\u0144skiego „M\u015bcis\u0142awa”, z\u0142o\u017cony g\u0142ownie z \u017co\u0142nierzy V Brygady, dzia\u0142a\u0142 w obwodzie \u015bwi\u0119cia\u0144skim.
\"\"\"\"\"\"
Ppor. Marian Pluci\u0144ski „M\u015bcis\u0142aw”. Wiosn\u0105 1945 przedosta\u0142 si\u0119 na teren Bia\u0142ostocczyzny i nawi\u0105za\u0142 kontakt z mjr. „\u0141upaszk\u0105”. Obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo 4. szwadronu w odtwarzanej V Brygadzie Wile\u0144skiej. Po rozwi\u0105zaniu oddzia\u0142u, w pa\u017adzierniku 1945 zaprzesta\u0142 dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej. Aresztowany przez UB wiosn\u0105 1946, kilka tygodni p\u00f3\u017aniej os\u0105dzony i skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Zamordowany 28 czerwca 1946 w bia\u0142ostockim wi\u0119zieniu.

<\/span><\/span>Dzia\u0142a\u0142a te\u017c grupa dowodzona przez ppor. Hieronima Piotrowskiego „Jura”, wywodz\u0105ca si\u0119 z Oddzia\u0142u Rozpoznawczego KO, operuj\u0105ca na terenie Puszczy Nalibockiej. Opr\u00f3cz nich istnia\u0142o wiele innych jednostek. Jednak ich kontakty z Komend\u0105 Okr\u0119gu by\u0142y sporadyczne. Ci\u0105gle dawa\u0142a o sobie zna\u0107 zniszczona sie\u0107 \u0142\u0105czno\u015bci. Dlatego te\u017c, wobec coraz silniejszego naporu nieprzyjaciela, dla ratowania \u017cycia \u017co\u0142nierzy KO wyda\u0142a we wrze\u015bniu 1944 og\u00f3lny „Rozkaz Nr 1” dla wszystkich dzia\u0142aj\u0105cych w terenie oddzia\u0142\u00f3w z poleceniem przej\u015bcia do pracy konspiracyjnej. Dow\u00f3dcy mieli zamelinowa\u0107 bro\u0144, a ludzi zakonspirowa\u0107 w terenie, utrzymuj\u0105c z nimi \u0142\u0105czno\u015b\u0107. Siatka terenowa mia\u0142a za wszelk\u0105 cen\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 sobie istniej\u0105ce w polu „dzikie” oddzia\u0142y w celu wykonania powy\u017cszych rozkaz\u00f3w. Rozkaz ten, szeroko kolportowany w terenie, mia\u0142 szans\u0119 dotrze\u0107 do wi\u0119kszo\u015bci partyzant\u00f3w. Jednak tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich podporz\u0105dkowa\u0142a si\u0119 jego zaleceniom, rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 bowiem zbyt brutalna. \u0141atwiej by\u0142o prze\u017cy\u0107 w lesie, broni\u0105c si\u0119 przed \u015bcigaj\u0105cymi jednostkami NKWD, ni\u017c zdawa\u0107 si\u0119 na \u0142ask\u0119 coraz wi\u0119kszej sieci donosicieli, jak\u0105 NKWD-NKGB oplata\u0142a Wile\u0144szczyzn\u0119. Jednocze\u015bnie og\u0142oszony na Kresach pob\u00f3r do Armii Czerwonej zmusza\u0142 wielu m\u0142odych ludzi do ukrywania si\u0119. We wrze\u015bniu do sowieckiego wojska zg\u0142asza\u0142o si\u0119 nie wi\u0119cej ni\u017c 20% obj\u0119tych poborem. Tak rodzi\u0142y si\u0119 nowe oddzia\u0142y, kt\u00f3rych liczb\u0119 zwi\u0119ksza\u0142 stale nasilaj\u0105cy si\u0119 terror okupanta. M\u0142odych ludzi, uchylaj\u0105cych si\u0119 od s\u0142u\u017cby wojskowej czy podejrzanych o przynale\u017cno\u015b\u0107 do konspiracji, aresztowano, a nawet rozstrzeliwano na miejscu [m.in. w ci\u0105gu jednego tygodnia na Oszmia\u0144szczy\u017anie rozstrzelano 157 os\u00f3b].

„Dzikie” oddzia\u0142y, dowodzone z regu\u0142y przez ludzi niedo\u015bwiadczonych, ponosi\u0142y ci\u0119\u017ckie straty. Aby ratowa\u0107 najbardziej zagro\u017conych, KO zdecydowa\u0142a si\u0119 po raz kolejny zmieni\u0107 dotychczasow\u0105 taktyk\u0119. Konspiracja i wyrabianie fa\u0142szywych dokument\u00f3w ju\u017c nie zapewnia\u0142y bezpiecze\u0144stwa. Zbyt wiele os\u00f3b ucieka\u0142o do lasu. Dla opanowania tego ruchu pp\u0142k Kulikowski postanowi\u0142 w listopadzie-grudniu 1944 stworzy\u0107 cztery oddzia\u0142y partyzanckie, tzw. Oddzia\u0142y Samoobrony Ziemi Wile\u0144skiej.

Pierwszym z nich dowodzi\u0107 mia\u0142 rtm. W\u0142adys\u0142aw Kitkowski „Grom”, „Orlicz”, by\u0142y dow\u00f3dca Oddzia\u0142u Rozpoznawczego KO. Drugim oddzia\u0142em dowodzi\u0142 por. Witold Turonek „Tur”, „Tumry”, dow\u00f3dca 12. Brygady AK. Trzeci stworzony zosta\u0142 na bazie dzia\u0142aj\u0105cego oddzia\u0142u pod komend\u0105 ppor. Witolda Zyndrama – Ko\u015bcia\u0142kowskiego „Fakira”. Czwarty znalaz\u0142 si\u0119 pod komend\u0105 pchor. Jana Lisowskiego „Korsarza”.

Oddzia\u0142y Samoobrony tworzono zatem w oparciu o do\u015bwiadczonych dow\u00f3dc\u00f3w partyzanckich. Ich celem by\u0142o podporz\u0105dkowanie sobie „dzikiej” partyzantki, stworzenie z niej du\u017cych jednostek, mog\u0105cych nawi\u0105za\u0107 walk\u0119 z pacyfikuj\u0105cymi teren oddzia\u0142ami NKWD. W ten spos\u00f3b zamierzano zminimalizowa\u0107 straty, odzyskuj\u0105c przy tym kontrol\u0119 nad terenem. By\u0142o to jednak rozwi\u0105zanie kr\u00f3tkoterminowe. NKWD organizowa\u0142o liczne ob\u0142awy, wykorzystuj\u0105c informacje zdobyte w rezultacie wcze\u015bniejszych aresztowa\u0144. Dosz\u0142o do wielu bitew i potyczek, z regu\u0142y ko\u0144cz\u0105cych si\u0119 wyj\u015bciem z okr\u0105\u017cenia tylko cz\u0119\u015bci oddzia\u0142\u00f3w.

Remedium na to mog\u0142o by\u0107 przerzucenie \u017co\u0142nierzy na bezpieczniejsze terytoria. Za takie uznawano wtedy Bia\u0142ostocczyzn\u0119. Dysponowa\u0142a o wiele wi\u0119kszymi masywami le\u015bnymi ni\u017c Wile\u0144szczyzna i by\u0142a s\u0142abiej spenetrowana przez NKWD. W styczniu 1945 KO wile\u0144skiego podj\u0119\u0142a pr\u00f3b\u0119 wyprowadzenia na zach\u00f3d dw\u00f3ch du\u017cych [ok. 150 ludzi] oddzia\u0142\u00f3w Samoobrony Wile\u0144skiej: por. „Tumrego” i por. „Orlicza”. Wydzielony z nich oddzia\u0142 Olgierda Wirgiasa „Wrzosa” przetar\u0142 co prawda drog\u0119, ale w mi\u0119dzyczasie dwa oddzia\u0142y macierzyste zosta\u0142y rozbite 2 lutego 1945 w Rowinach [25 km na wsch\u00f3d od Nowogr\u00f3dka]. Nad ranem dosz\u0142o do walki z otaczaj\u0105cymi wie\u015b przewa\u017caj\u0105cymi si\u0142ami NKWD. Z pogromu ocala\u0142o niewielu partyzant\u00f3w, 82 zosta\u0142o zabitych, 25 dosta\u0142o si\u0119 do niewoli, reszta rozproszy\u0142a si\u0119 w terenie. Ocaleli obydwaj dow\u00f3dcy, kt\u00f3rzy razem z uratowanymi \u017co\u0142nierzami po r\u00f3\u017cnych perypetiach zostali w ko\u0144cu przerzuceni do centralnej Polski. Jedynie por. Hieronim Piotrowski „Jur” z kilkoma \u017co\u0142nierzami przeszed\u0142 zbrojnie granic\u0119.

Dwa dni po kl\u0119sce w Rowinach, 4 lutego 1945, ob\u0142awa NKWD rozbi\u0142a cz\u0119\u015bciowo trzeci oddzia\u0142 Samoobrony dowodzony przez „Fakira”, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w walce. 23 lutego tropiony nieustannie oddzia\u0142 pod now\u0105 komend\u0105 W\u0142odzimierza Mikucia „Jaremy” zosta\u0142 doszcz\u0119tnie rozbity we wsi \u0141aw\u017ce [gm. Turgiele]. Pod wra\u017ceniem kl\u0119sk, jakie ponios\u0142a polska partyzantka, straciwszy kontakt z Komend\u0105, dow\u00f3dca czwartego oddzia\u0142u por. Lisowski „Korsarz” podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o poddaniu si\u0119 Sowietom. Nawi\u0105zawszy kontakt z wile\u0144skim NKWD ujawni\u0142 podleg\u0142ych sobie \u017co\u0142nierzy. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich, mimo udzielonych przez stron\u0119 sowieck\u0105 gwarancji, zosta\u0142a aresztowana, cz\u0119\u015bci za\u015b uda\u0142o si\u0119 ewakuowa\u0107 do Polski centralnej.

Tak\u017ce terenowa siatka AK nastawiona by\u0142a na ochron\u0119 ludno\u015bci polskiej. Przyk\u0142adowo OD-23, czyli O\u015brodek Dywersyjny Ignalino, zabezpiecza\u0142 ludzi bior\u0105cych udzia\u0142 w konspiracji. Chroniono nie tylko w\u0142asnych \u017co\u0142nierzy, ale tak\u017ce zab\u0142\u0105kanych w terenie partyzant\u00f3w czy uciekinier\u00f3w. Przyjmowano ich na meliny, wyposa\u017cano na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 w dokumenty. W razie potrzeby organizowano patrole dywersyjne rozprawiaj\u0105ce si\u0119 ze szczeg\u00f3lnie dokuczliwymi donosicielami.

Tymczasem Komenda prze\u017cy\u0142a kolejn\u0105 fal\u0119 aresztowa\u0144. 8 stycznia 1945 NKGB zatrzyma\u0142o w zasadzce Komendanta Okr\u0119gu, pp\u0142k. Juliana Kulikowskiego „Ryngrafa”. W \u015blad za nim aresztowano innych cz\u0142onk\u00f3w K-dy Okr\u0119gu.

Kresowi Strace\u0144cy – cz\u0119\u015b\u0107 2><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

\u00a0<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Armia Krajowa na Wile\u0144szczy\u017anie po lipcu 1944Wile\u0144szczyzna by\u0142a bodaj jedynym regionem Polski, kt\u00f3ry podczas II wojny \u015bwiatowej pi\u0119ciokrotnie zmienia\u0142 okupanta. Najpierw, zgodnie z paktem Ribbentrop-Mo\u0142otow [23.VIII.1939], by\u0142a okupacja sowiecka. Nast\u0119pnie, po przekazaniu przez ZSRR sporej cz\u0119\u015bci dawnego wojew\u00f3dztwa wile\u0144skiego Republice Litewskiej w pa\u017adzierniku 1939 – okupacja litewska. Po agresji ZSRR na kraje nadba\u0142tyckie, w po\u0142owie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[29],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1108"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1108"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1110,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1108\/revisions\/1110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}