{"id":1053,"date":"2017-07-25T20:30:53","date_gmt":"2017-07-25T18:30:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/?p=1053"},"modified":"2019-03-22T20:34:11","modified_gmt":"2019-03-22T19:34:11","slug":"jeden-z-niezlomnych-jozef-pys-smialy-czesc-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=1053","title":{"rendered":"Jeden z niez\u0142omnych – J\u00f3zef Py\u015b „\u015amia\u0142y” – cz\u0119\u015b\u0107 1\/2"},"content":{"rendered":"\n
Bart\u0142omiej Szyprowski<\/span>
Jeden z niez\u0142omnych – <\/u><\/i> J\u00f3zef Py\u015b „\u015amia\u0142y”, „Ostry”. \u017bo\u0142nierz II Inspektoratu Zamojskiego AK.<\/u><\/i><\/span><\/b>
\"\"
Kpr. rez. J\u00f3zef Py\u015b „Smia\u0142y”, „Ostry” (26 V 1926 \u2013 18 II 1951), \u017co\u0142nierz II Inspektoratu Zamojskiego AK (<\/i><\/span>fot. w zbiorach autora; udost\u0119pniona przez Adama Pysia).<\/i><\/span>

Kpr. rez. J\u00f3zef Py\u015b \u201e\u015amia\u0142y\u201d, \u201eOstry\u201d urodzi\u0142 si\u0119 26 maja 1926 r. w W\u00f3lce Panie\u0144skiej jako syn Jana i Marianny z domu Zawrotniak ma\u0142\u017ce\u0144stwa Pysi\u00f3w. Posiada\u0142 sze\u015bciu braci: Jana (ur. w 1919 r.), Boles\u0142awa (ur. w 1921 r.), Stanis\u0142awa (ur. w 1923 r.), Mariana (ur. w 1936 r.), Kazimierza (ur. w 1940 r.) oraz siostr\u0119 Mari\u0119 (ur. w 1942 r.). W latach 1933-1939 ucz\u0119szcza\u0142 do Szko\u0142y Powszechnej w Zamo\u015bciu przy ul. Lwowskiej. Do czasu wybuchu II wojny \u015bwiatowej uko\u0144czy\u0142 6 klas szko\u0142y powszechnej. W szkole by\u0142 cz\u0142onkiem harcerstwa. W 1942 r. jego brat Stanis\u0142aw Py\u015b wst\u0105pi\u0142 do Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich i nale\u017ca\u0142 do plac\u00f3wki w W\u00f3lce Panie\u0144skiej pod dow\u00f3dztwem Feliksa Pietka \u201eKmicica\u201d. Nosi\u0142 pseudonim \u201eLampart\u201d.

W 1943 r. J\u00f3zef Py\u015b wst\u0105pi\u0142 do Armii Krajowej i by\u0142 \u017co\u0142nierzem w oddziale Jana Turowskiego \u201eNorberta\u201d. Przyj\u0105\u0142 pseudonim \u201e\u015amia\u0142y\u201d. Po \u201ewyzwoleniu\u201d by\u0142 cz\u0142onkiem oddzia\u0142u dowodzonego przez Tadeusza \u0141agod\u0119 \u201eBarykad\u0119\u201d. W dniu 20 grudnia 1945 r. J. Py\u015b \u201e\u015amia\u0142y\u201d wraz z Janem Kowaszem \u201eLeszczyn\u0105\u201d, W\u0142adys\u0142awem Ci\u0119cier\u0105 \u201eStokrotk\u0105\u201d i Teofilem Niemczukiem \u201eJask\u00f3\u0142k\u0105\u201d udali si\u0119 do m\u0142ynarza Stanis\u0142awa Winniczuka w Zamo\u015bciu, celem uzyskania m\u0105ki. M\u0142ynarz nie wyda\u0142 im jej, lecz zawiadomi\u0142 milicj\u0119 o tym fakcie, wskazuj\u0105c, \u017ce napastnicy za\u017c\u0105dali od niego wydania pieni\u0119dzy i grozili mu broni\u0105. W nast\u0119pstwie powy\u017cszego w dniu 27 grudnia 1945 r. zatrzymano \u201eStokrotk\u0119\u201d, za\u015b w dniu 29 grudnia 1945 r. \u201e\u015amia\u0142ego\u201d. Prawdopodobnie zatrzymania \u201e\u015amia\u0142ego\u201d dokonali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej w Zamo\u015bciu, bowiem taki zapis figuruje w zestawieniu przekazanych wi\u0119\u017ani\u00f3w. W dniu 14 stycznia 1946 r. J\u00f3zef Py\u015b zosta\u0142 osadzony w wi\u0119zieniu w Zamo\u015bciu do dyspozycji Prokuratury S\u0105du Okr\u0119gowego w Zamo\u015bciu. Wyrokiem S\u0105du Okr\u0119gowego w Zamo\u015bciu z 12 lutego 1946 r. sygn. K 7\/46 \u201e\u015amia\u0142y\u201d zosta\u0142 skazany, za czyny z art. 23 kk i art.. 259 kk, na kar\u0119 5 lat wi\u0119zienia, za\u015b W. Ci\u0119ciera na 8 lat wi\u0119zienia. Py\u015b odbywa\u0142 kar\u0119 w wi\u0119zieniu w Zamo\u015bciu.
\"\"
Ppor. Jan Turowski „Norbert”, dow\u00f3dca oddzia\u0142u AK, w kt\u00f3rym od 1943 r. walczy\u0142 J\u00f3zef Py\u015b „\u015amia\u0142y”.

<\/span><\/span>W dniu 8 maja 1946 r., na rozkaz komendanta obwodu zamojskiego kpt. Mariana Pilarskiego \u201eJara\u201d, oddzia\u0142 WiN dowodzony przez Romana Szczura \u201eUrszul\u0119\u201d opanowa\u0142 wi\u0119zienie w Zamo\u015bciu, sk\u0105d uwolni\u0142 301 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Jednym z nich by\u0142 \u201e\u015amia\u0142y\u201d. Jego nazwisko figurowa\u0142o w jeszcze w zestawieniu z 11 kwietnia 1952 r. spisie os\u00f3b, co do kt\u00f3rych nie odwo\u0142ano poszukiwa\u0144. Po uwolnieniu Py\u015b, do sierpnia 1946 r., przebywa\u0142 w oddziale \u201eUrszuli\u201d Prawdopodobnie w sierpniu 1946 r. \u201eOstry\u201d wst\u0105pi\u0142 do WiN i podlega\u0142 rejonowi \u0141abunie dowodzonemu przez Stanis\u0142awa Niemczuka \u201eGrzegorza\u201d. Nast\u0119pnie by\u0142 cz\u0142onkiem dru\u017cyny \u017candarmerii lotnej WiN obejmuj\u0105cej rejon \u0141abu\u0144. Ca\u0142o\u015bci\u0105 \u017candarmerii, kryptonim \u201eOK\u20134\u201d, \u201eRatusz\u201d, \u201eWarta\u201d, dowodzi\u0142 Stanis\u0142aw Bizior \u201e\u015amig\u0142o\u201d, \u201eEam\u201d.
\"\"
Stanis\u0142aw Bizior „\u015amig\u0142o”, „Eam”, komendant Lotnej \u017bandarmerii w ramach Obwodu Zamojskiego AK-WiN, aresztowany 13 IV 1950 r., zamordowany 4 marca 1952 r. w wi\u0119zieniu na Zamku w Lublinie. Szcz\u0105tki Stanis\u0142awa Biziora (i MAriana Pilarskiego „Jara”) zosta\u0142y odnalezione przez IPN 23 stycznia 2017 r. na Cmentarzu Rzymskokatolickim przy ul. Unickiej w Lublinie.<\/span><\/i>

13 sierpnia 1946 r. \u201eOstry\u201d i Stanis\u0142aw Pakos \u201eWrzos\u201d w restauracji Kr\u00f3la w \u0141abuniach wykonali wyrok \u015bmierci na milicjancie W\u0142adys\u0142awie Buchaju. Od wrze\u015bnia 1946 r. \u201eOstry\u201d \u201eBarykada\u201d i \u201eWrzos\u201d zostali przekazani J\u00f3zefowi W\u0142oszczukowi \u201eCzadowi\u201d, \u201ePistoletowi\u201d celem wzmocnienia dowodzonej przez niego plac\u00f3wki WiN Sitno-Kotlice. 10 marca 1947 r. \u201eOstry\u201d zosta\u0142 awansowany przez dow\u00f3dc\u0119 obwodu zamojskiego WiN Mariana Pilarskiego do stopnia kaprala rezerwy ze starsze\u0144stwem od 1 lutego 1947 r. Z za\u015bwiadczenia ujawnieniowego wynika\u0142o, \u017ce \u201e\u015amia\u0142y\u201d ujawni\u0142 si\u0119 przed PUBP w Zamo\u015bciu 11 kwietnia 1947 r. zdaj\u0105c rewolwer Nagan i pistolet maszynowy P.P.Sz-a. Po ujawnieniu pracowa\u0142 w gospodarstwie rodzic\u00f3w. Na pocz\u0105tku maja 1947 r. UB przyjecha\u0142o do jego domu chc\u0105c go aresztowa\u0107. Podaj\u0105cy si\u0119 za \u201eOstrego\u201d brat Stanis\u0142aw Py\u015b zosta\u0142 zabrany przez \u201ebezpiek\u0119\u201d, co umo\u017cliwi\u0142o ucieczk\u0119 przebywaj\u0105cemu w\u00f3wczas w domu \u201eOstremu\u201d. Od tej chwili Py\u015b ponownie wst\u0105pi\u0142 do oddzia\u0142u \u201eBarykady\u201d. Oddzia\u0142, w kt\u00f3rym przebywali \u201eOstry\u201d i \u201eWrzos\u201d, dokonywa\u0142 akcji ekspriopriacyjnych na osoby popieraj\u0105ce w\u0142adz\u0119 ludow\u0105: w marcu 1947 na Jana Kota ze Szczebrzeszyna; w listopadzie 1947 r. Feliksa Mazurka z Tupolczewa i Paw\u0142a Gom\u00f3\u0142k\u0119 z Kaw\u0119czyna; w styczniu 1948 r. Jana Pawe\u0142czaka z Kitowa; w kwietniu 1948 r. J\u00f3zefa Zycha z Du\u017cych Brod\u00f3w; wiosn\u0105 1948 r. Alberta \u015awistaka z Tupolczy.
Jesieni\u0105 1947 r. przeprowadzono akcj\u0119 na Urz\u0105d Pocztowy w Radecznicy. 1 listopada 1947 r. zastrzelono cz\u0142onka PPR i ORMO Romana Garbatego z Niedzielisk, za\u015b 2 listopada 1947 r. cz\u0142onka PPR i ORMO Jana Belin\u0119 z Niedzielisk. W styczniu 1948 r. dokonano akcji na \u017co\u0142nierza WP we wsi Kaw\u0119czynek. 10 wrze\u015bnia 1948 r. oddzia\u0142 w sile 7 os\u00f3b, m.in.: \u201eOstry\u201d, \u201eWrzos\u201d i Teofil Niemczuk, dokona\u0142 akcji ekspropriacyjnej na Sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 Samopomoc Ch\u0142opska we wsi Potoczek, gm. Suchowola, w czasie kt\u00f3rej zabrano pieni\u0105dze, materia\u0142y tekstylne, cukier i alkohol na \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 404 140 z\u0142.

W 1945 r. powsta\u0142, podleg\u0142y WiN, oddzia\u0142 Tadeusza \u0141agody \u201eBarykady\u201d. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 10 \u017co\u0142nierzy, a w jego sk\u0142ad wchodzili m.in.: \u201eBarykada\u201d, Stanis\u0142aw Pakos \u201eKomar\u201d, \u201eGruby\u201d, \u201eWrzos\u201d, J\u00f3zef Py\u015b \u201e\u015amia\u0142y\u201d, \u201eOstry\u201d i Jan Spadkowski vel Kie\u0142bi\u0144ski \u201eSzpilka. W innym dokumencie wskazywano, \u017ce oddzia\u0142 \u201eBarykady\u201d sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 5 os\u00f3b, za\u015b oddzia\u0142 \u201eWrzosa\u201d by\u0142 odr\u0119bn\u0105 grup\u0105 zbrojn\u0105 i sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 3 os\u00f3b. Cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w oddzia\u0142u ujawni\u0142a si\u0119 w 1947 r. lecz nie zaprzestali dzia\u0142alno\u015bci antykomunistycznej. Po powstaniu II Inspektoratu Zamojskiego AK \u201eBarykada\u201d nawi\u0105za\u0142 z nim kontakt. Nadto kontakt z dow\u00f3dc\u0105 II inspektoratu Marianem Pilarskim \u201eJarem\u201d i W\u0142adys\u0142awem Skower\u0105 \u201eOrkanem\u201d utrzymywali \u201eOstry\u201d i \u201eWrzos\u201d. Jak si\u0119 wydaje od 1948 r. oddzia\u0142 podlega\u0142 Marianowi Pilarskiemu \u201eJarowi\u201d jako \u201elotna \u017candarmeria\u201d a jego dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 \u201eBarykada\u201d, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 13 X 1949 r. Nast\u0119pnie dow\u00f3dztwo obj\u0105\u0142 \u201eWrzos\u201d. Stanis\u0142aw Pakos \u201eWrzos\u201d, \u017co\u0142nierz WiN, ujawni\u0142 si\u0119 w kwietniu 1947 r. lecz ponownie wr\u00f3ci\u0142 do dzia\u0142alno\u015bci antykomunistycznej.
\"\"
Mjr Marian Pilarski ps. „Jar”, w latach 1948-1950 Inspektor II Inspektoratu Zamojskiego AK, zamordowany przez komunist\u00f3w 4 marca 1952 r. na Zamku Lubelskim. Zdj\u0119cie sygnalityczne wykonane przez UB po aresztowaniu. 23 stycznia 2017 r. szcz\u0105tki Mariana Pilarskiego i Stanis\u0142awa Biziora ps. \u201eEam\u201d zosta\u0142y odnalezione przez IPN na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie.

<\/i><\/span>Latem 1947 r., po dokonaniu, wraz z Franciszkiem Soko\u0142owskim \u201eKrukiem\u201d, akcji na posterunek MO w \u0141abuniach, w kt\u00f3rej zgin\u0105\u0142 \u201eKruk\u201d, zosta\u0142 zatrzymany przez MO. Pakos zbieg\u0142 zabijaj\u0105c milicjanta i odbieraj\u0105c mu bro\u0144. Od tego czasu si\u0119 ukrywa\u0142. Pocz\u0105tkowo do\u0142\u0105czy\u0142 do niego Lucjanem Adamczyk \u201eS\u0142omka\u201d, a nast\u0119pnie Tadeusz \u0141agoda \u201eBarykada\u201d. 20 sierpnia 1948 r. w jego zabudowaniach przeprowadzono rewizj\u0119, podczas kt\u00f3rej znaleziono lornetk\u0119, amunicj\u0119, trotyl i dwa granaty. W sk\u0142ad oddzia\u0142u, na r\u00f3\u017cnym etapie jego istnienia, wchodzili Kazimierz Piotrowski \u201eCygan\u201d, Jan Spadkowski \u201eSzpilka\u201d, J\u00f3zef Py\u015b \u201eOstry\u201d, Pawe\u0142 Kalinowski \u201eFrancuz\u201d, Mieczys\u0142aw Szewczuk \u201eW\u0142och\u201d, Hipolit Duda \u201eTurek\u201d, Boles\u0142aw Wojta\u015b \u201eHeniek\u201d i Jan Czuk \u201eKosa\u201d.

Po powstaniu II Inspektoratu Zamojskiego AK oddzia\u0142 \u201eWrzosa\u201d zasilili: Kazimierz Piotrowski \u201eCygan\u201d, Ryszard Wi\u0144ski \u201eDziadek\u201d, Alfred Kaszuba \u201eW\u0105\u017c\u201d, Czes\u0142aw Szewluk \u201eMi\u015b\u201d, Stanis\u0142aw Rajtar \u201e\u015amigu\u0142a\u201d, Stanis\u0142aw Przybysz \u201eMaszynka\u201d i Mieczys\u0142aw Szewczuk \u201eW\u0142och\u201d. Co najmniej od listopada 1948 r. oddzia\u0142 utrzymywa\u0142 kontakt z Janem Leonowiczem \u201eBurt\u0105\u201d<\/a><\/b> z samodzielnego rejonu WiN Tomasz\u00f3w Lubelski. Jesieni\u0105 1950 r. do oddzia\u0142u \u201eWrzosa\u201d w charakterze \u0142\u0105czniczek do\u0142\u0105czy\u0142y Danuta Pilarska i Halina Paw\u0142owska \u201eEliza\u201d. Wiosn\u0105 1951 r. na skutek po\u015bcigu za oddzia\u0142em zabito \u201eCygana\u201d oraz uj\u0119to Zbigniewa Uchnasta i Danut\u0119 Pilarsk\u0105. W innych dokumentach wskazywano, \u017ce oddzia\u0142 liczy\u0142 jedynie 3 osoby, jak si\u0119 jednak wydaje dotyczy\u0142o to okresu po przeprowadzonych zatrzymaniach i zabiciu cz\u0119\u015bci jego \u017co\u0142nierzy.
Po powstaniu II Inspektoratu Zamojskiego AK, w marcu 1948 r., J\u00f3zef Py\u015b wst\u0105pi\u0142 do niego i podlega\u0142 J\u00f3zefowi W\u0142oszczukowi \u201ePistoletowi\u201d dow\u00f3dcy I rejonu w Kotlicach. Pocz\u0105tkowo by\u0142 cz\u0142onkiem oddzia\u0142u lotnego \u017candarmerii \u201eBarykady\u201d i \u201eWrzosa\u201d, a nast\u0119pnie co najmniej od grudnia 1949 r., by\u0142 w \u017candarmerii dowodzonej przez Mieczys\u0142awa Wr\u00f3blewskiego \u201eSzuma\u201d, w kt\u00f3rym byli m.in. \u201eWrzos\u201d i \u201eFrancuz\u201d.
\"\"
J\u00f3zef Py\u015b „Ostry” (fot. w zbiorach autora; udost\u0119pniona przez Adama Pysia).
<\/span><\/i>
23 lutego 1949 r. \u201eOstry\u201d wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w akcji ekspropriacyjnej na sp\u0119d byd\u0142a (skup \u017cywca) w Tyszowcach. Z polecenia \u201eJara\u201d akcj\u0119 mia\u0142 wykona\u0107 oddzia\u0142 Ludwika Rogalskiego \u201eKanciarza\u201d przy pomocy dw\u00f3ch ludzi z dru\u017cyny lotnej \u017candarmerii \u201eJara\u201d. Jednym z nich by\u0142 \u201eOstry\u201d, drugim za\u015b prawdopodobnie \u201eBarykada\u201d, chocia\u017c niekt\u00f3re relacje wskazuj\u0105, \u017ce w akcji wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 \u201eWrzos\u201d. Opr\u00f3cz nich brali w niej udzia\u0142: \u201eMi\u015b\u201d, \u201e\u015amigu\u0142a\u201d, \u201eW\u0105\u017c\u201d, Stanis\u0142aw Szady \u201eBrzytwa\u201d i W\u0142adys\u0142aw Jakubiak. Bezpo\u015bredni udzia\u0142 w akcji, odebrania pieni\u0119dzy, mieli wzi\u0105\u0107 \u201eMi\u015b\u201d, \u201eOstry\u201d i \u201eBarykada\u201d. Pozostali stanowili ubezpieczenie lub obserwacj\u0119. Przed akcj\u0105 wywiad w Tyszowcach przeprowadzi\u0142 osobi\u015bcie \u201eKanciarz\u201d. W dniu zdarzenia kasjer Sp\u00f3\u0142dzielni Zbytu Produkt\u00f3w Rolnych w Tomaszowie Lub. Piotr Iracki pobra\u0142 pieni\u0105dze, celem zakupu \u017cywca w Tyszowcach. Po przybyciu do Tyszowiec uda\u0142 si\u0119 wraz z milicjantem Wawrzy\u0144cem Ha\u0142asem do domu Adama B\u0142aszczaka, w kt\u00f3rym od 3 miesi\u0119cy wyp\u0142acano pieni\u0105dze ludno\u015bci. Obydwaj usiedli w pokoju. Oko\u0142o godz. 10,00 W. Ha\u0142as jad\u0142 \u015bniadanie i pilnowa\u0142 drzwi, aby nikt nie wchodzi\u0142 bowiem kasjer nie by\u0142 jeszcze przygotowany do wyp\u0142at. W tym czasie w kuchni byli: Julia B\u0142aszczak, Adam B\u0142aszczak i Jan Kotowski. Po chwili od strony kuchni wszed\u0142 \u201eBarykada\u201d i zapyta\u0142 Juli\u0119 B\u0142aszczak czy tutaj sp\u00f3\u0142dzielnia wyp\u0142aca pieni\u0105dze. Ona potwierdzi\u0142a to wskazuj\u0105c, \u017ce kasjer jest w pokoju. W\u00f3wczas \u201eBarykada\u201d otworzy\u0142 drzwi i pr\u00f3bowa\u0142 wej\u015b\u0107 do pokoju. Milicjant nie chcia\u0142 go wpu\u015bci\u0107 przytrzymuj\u0105c drzwi. M\u00f3wi\u0142 te\u017c, aby m\u0119\u017cczyzna zaczeka\u0142. Po odpowiedzi milicjanta \u201eBarykada\u201d nadal chcia\u0142 wej\u015b\u0107 do pokoju na co zn\u00f3w nie pozwoli\u0142 milicjant zamykaj\u0105c drzwi. W\u00f3wczas \u201eBarykada\u201d odda\u0142 3 strza\u0142y przez drzwi, co spowodowa\u0142o \u015bmiertelne zranienie W. Ha\u0142asa. Julia B\u0142aszczak, Adam B\u0142aszczak i Jan Kotowski chcieli uciec, lecz w sieni zatrzyma\u0142 ich \u201eOstry\u201d, z broni\u0105 kr\u00f3tk\u0105, nie pozwalaj\u0105c wyj\u015b\u0107 i ka\u017c\u0105c po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na pod\u0142odze. W tym samym czasie \u201eOstry\u201d zatrzyma\u0142 w sieni wchodz\u0105cego do domu Mieczys\u0142awa Mazurkiewicza, kt\u00f3remu tak\u017ce kaza\u0142 po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na pod\u0142odze. Po chwili gro\u017c\u0105c broni\u0105 odprowadzi\u0142 ich do pomieszczenia lokatora Edwarda D\u0105browskiego. Do pomieszczenia, w kt\u00f3rym le\u017ca\u0142 milicjant weszli \u201eBarykada\u201d i \u201eMi\u015b\u201d. Jeden z nich odda\u0142 do milicjanta jeszcze dwa strza\u0142y a kasjerowi zabra\u0142 teczk\u0119 z pieni\u0119dzmi. Opr\u00f3cz tego \u201eBarykada\u201d zabra\u0142 milicjantowi pistolet maszynowy PPSz i peleryn\u0119, za\u015b \u201eMi\u015b\u201d pistolet \u201eTT\u201d. Podczas zdarzenia zdobyto 2 mln 240 tys. z\u0142. W wyniku akcji milicjant zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny i zmar\u0142 25 lutego 1949 r. w szpitalu. Po wyj\u015bciu z mieszkania cz\u0142onkowie oddzia\u0142u udali si\u0119 w kierunku Podboru, gdzie sta\u0142a furmanka, kt\u00f3r\u0105 odjechali w kierunku Wakijowa. 500 000 z\u0142 zabra\u0142 \u201eBarykada\u201d z przeznaczeniem dla oddzia\u0142u lotnego. Reszt\u0119 pieni\u0119dzy \u201ePistolet\u201d ukry\u0142 w swoich zabudowaniach. Nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 do Tyszowiec do \u201eJara\u201d, kt\u00f3ry poleci\u0142 milion z\u0142otych przekaza\u0107 \u201eBrzytwie\u201d. Pozosta\u0142\u0105 kwot\u0119 \u201ePistolet\u201d mia\u0142 wyp\u0142aci\u0107 podleg\u0142ym mu cz\u0142onkom organizacji. Po kilku dniach pieni\u0105dze wydano \u201eBrzytwie\u201d i J. Jakubiakowi. Reszt\u0119 pieni\u0119dzy \u201ePistolet\u201d rozdysponowa\u0142 pomi\u0119dzy cz\u0142onk\u00f3w organizacji jako zapomogi lub zwrot za zakupiony rkm \u201eDiegtariewa\u201d. Kwota 67 000 z\u0142 pozosta\u0142a w jego dyspozycji, kt\u00f3re nast\u0119pnie wydano na potrzeby organizacyjne. Milicjantowi Wawrzy\u0144cowi Ha\u0142asowi zabrano pistolet maszynowy P.P.Sz-a nr 1085, prod. 1944 r., pistolet TT nr 5160, prod. 1944 r., dokumenty i peleryn\u0119. Wieczorem w dniu 23 lutego 1949 r. \u201eOstry\u201d i \u201eBarykada\u201d odjechali do \u201eSzuma\u201d pod Grabowiec. Kilka dni p\u00f3\u017aniej \u201eSzum\u201d otrzyma\u0142 od \u201ePistoleta\u201d 20 000 z\u0142. To mo\u017ce wskazywa\u0107, \u017ce ju\u017c w\u00f3wczas \u201eOstry\u201d znajdowa\u0142 si\u0119 w oddziale \u017candarmerii, kt\u00f3rym dowodzi\u0142 Szum\u201d. Tym bardziej, \u017ce nie chodzi\u0142o o przekazanie pieni\u0119dzy z akcji \u201eSzumowi\u201d bowiem kilka dni p\u00f3\u017aniej otrzyma\u0142 je od J. W\u0142oszczuka.

W dniu 24 czerwca 1949 r. \u201eOstry\u201d i \u201eWrzos\u201d zlikwidowali funkcjonariusza MO z Niewirkowa Tadeusza Skrzypczuka, kt\u00f3remu zabrano pm P.P.Sz-a. Wskazywano, \u017ce mia\u0142o to nast\u0105pi\u0107 w wyniku pr\u00f3by zatrzymania jednego z cz\u0142onk\u00f3w oddzia\u0142u \u201eWrzosa\u201d lub te\u017c, \u017ce zosta\u0142 zastrzelony przez oddzia\u0142 Jana Leonowicza \u201eBurty\u201d<\/a>. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce przypisanie tego zab\u00f3jstwa oddzia\u0142owi \u201eBurty\u201d nie jest w\u0142a\u015bciwe. Na fakt, \u017ce Skrzypczuk zosta\u0142 zastrzelony z udzia\u0142em \u201eWrzosa\u201d wskazywa\u0142o to, \u017ce w czasie rewizji przeprowadzonej u rodzic\u00f3w Pakosa, w kryj\u00f3wce w piecu, znaleziono: legitymacj\u0119 funkcjonariusza MO, legitymacj\u0119 PPR i \u015bwiadectwo uko\u0144czenia szkolenia politycznego wystawione na nazwisko Tadeusza Skrzypczuka. Nadto na udzia\u0142 w nim \u201eOstrego\u201d zdaj\u0105 si\u0119 wskazywa\u0107 znalezione na miejscu zab\u00f3jstwa Skrzypczaka \u0142uski kal. 9 mm z pistoletu FN, odstrzelone z tego samego egzemplarza broni co przy potyczce z milicjantami w Niewirkowie, w kt\u00f3rym \u201eOstry\u201d uczestniczy\u0142. Nadto 18 lutego 1951 r. przy ci\u0119\u017cko rannym \u201eOstrym\u201d znaleziono pistolet FN.
\"\"
Stanis\u0142aw Pakos „Komar”, „Gruby”, „Wrzos”.<\/i><\/span>

Od lata 1949 r. \u201eOstry\u201d i \u201eWrzos\u201d ukrywali si\u0119 m.in. u Ludwika Rogalskiego i Czes\u0142awa Szewluka. Jesieni\u0105 1949 r. oddzia\u0142 \u201eWrzosa\u201d i \u201eOstrego\u201d mia\u0142 dokona\u0107 akcji na J\u00f3zefa Czub\u0119, kt\u00f3ry bra\u0142 czynny udzia\u0142 w organizowaniu sp\u00f3\u0142dzielni produkcyjnych.
W dniu 8 pa\u017adziernika 1949 r. \u201eOstry\u201d i \u201eWrzos\u201d ok. godz. 18,00 przybyli do domu Macieja S\u0142omi\u0144skiego w Malicach, w kt\u00f3rym zamieszkiwa\u0142 jego zi\u0119\u0107 Boles\u0142aw Cieplikiewicz. Gdy szli od strony lasu zostali zauwa\u017ceni przez Seweryn\u0119 Kwa\u015bn\u0105, kt\u00f3ra t\u0105 informacj\u0119 przekaza\u0142a swojemu m\u0119\u017cowi J\u00f3zefowi Kwa\u015bnemu cz\u0142onkowi ORMO. Kwa\u015bny powiadomi\u0142 o tym cz\u0142onka PPR i ORMO w\u00f3jta gminy Werbkowice Wiktora Ciurusia, kt\u00f3ry szed\u0142 na zebranie gromadzkie. W publikacjach wskazywano, \u017ce Ciuru\u015b by\u0142 przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej tak\u017ce cz\u0142onkiem Komunistycznej Partii Francji. We wsi w\u00f3jt uzyska\u0142 informacj\u0119, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani pytali o miejsce zamieszkania B. Cieplikiewicza. Chc\u0105c to sprawdzi\u0107 Ciuru\u015b i uzbrojeni cz\u0142onkowie ORMO Modest Kijko i Kwa\u015bny poszli sprawdzi\u0107 dom S\u0142omi\u0144skiego. Do wn\u0119trza weszli Ciuru\u015b i Kijko, za\u015b Kwa\u015bny mia\u0142 ich ubezpieczaj\u0105c na zewn\u0105trz. W tym czasie \u201eWrzos\u201d i \u201eOstry\u201d jedli kolacj\u0119 w pokoju. Zapytany przez Ciurusia Cieplikiewicz powiedzia\u0142, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 jego kuzynami. W\u00f3wczas Ciuru\u015b za\u017c\u0105da\u0142 od nich okazania dokument\u00f3w. \u201eWrzos\u201d powiedzia\u0142, \u017ce oka\u017c\u0105 je po zjedzeniu posi\u0142ku. Nast\u0119pnie Ciuru\u015b wyszed\u0142, a po chwili wr\u00f3ci\u0142 uzbrojony w automat PPSz. Towarzyszy\u0142 mu Kijko. Ciuru\u015b krzykn\u0105\u0142 \u201er\u0119ce do g\u00f3ry\u201d, na co \u201eWrzos\u201d je podni\u00f3s\u0142, za\u015b \u201eOstry\u201d strzeli\u0142 z pistoletu zabijaj\u0105c Ciurusia. Kijko pr\u00f3bowa\u0142 uciec i r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 zastrzelony. Po strza\u0142ach otaczaj\u0105cy dom cz\u0142onkowie ORMO uciekli, za\u015b przed ucieczk\u0105 J. Kwa\u015bny ostrzela\u0142 niecelnie partyzant\u00f3w. \u201eWrzos\u201d i \u201eOstry\u201d uciekli z domu zabieraj\u0105c bro\u0144 zabitych. Wraz z nimi uciek\u0142 Cieplikiewicz, kt\u00f3ry nast\u0119pnie powr\u00f3ci\u0142 do domu i zosta\u0142 zatrzymany przez MO. W toku ogl\u0119dzin miejsca zdarzenia przez MO ustalono, \u017ce zw\u0142oki M. Kijko le\u017ca\u0142y w kuchni. Ciuru\u015b otrzyma\u0142 postrza\u0142y z przodu. Kijko zosta\u0142 postrzelony z ty\u0142u, co zdaje si\u0119 wskazywa\u0107 na podj\u0119t\u0105 przez niego pr\u00f3b\u0119 ucieczki z mieszkania.

W dniach 24-25 grudnia 1949 r. \u201eOstry\u201d uczestniczy\u0142 w odprawie, w mieszkaniu Jana Kapusty w Kol. Podd\u0105browa, dotycz\u0105cej lotnej \u017candarmerii II Inspektoratu Zamojskiego AK. Uczestniczyli w niej m.in. \u201eOstry\u201d, \u201eWrzos\u201d, \u201eKanciarz\u201d, Wac\u0142aw Borowski \u201eSierp\u201d, \u201eSzum\u201d, \u201eW\u0105\u017c\u201d, Bronis\u0142aw Za\u0142oga \u201eWicher\u201d i \u201e\u015amigu\u0142a\u201d. W jej trakcie W\u0142adys\u0142aw Skowera \u201eOrkan\u201d wyznaczy\u0142 \u201eSzuma\u201d dow\u00f3dc\u0105 lotnej \u017candarmerii, kt\u00f3remu mieli si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 wszyscy cz\u0142onkowie grup zbrojnych inspektoratu. By\u0142o to spowodowane konieczno\u015bci\u0105 wi\u0119kszego nadzoru nad tymi grupami. Od tej chwili \u017candarmeria mia\u0142a podlega\u0107 wy\u0142\u0105cznie inspektorowi \u201eJarowi\u201d lub jego zast\u0119pcy. Po spotkaniu \u201eOrkan\u201d rozmawia\u0142 osobno z \u201eSzumem\u201d i \u201eOstrym\u201d.
W dniu 5 lutego 1950 r. \u201eWrzos\u201d i \u201eOstry\u201d zlikwidowali w Jatutowie cz\u0142onka PPR Tadeusza Petryk\u0119. 28 lutego 1950 r. \u201eOstry\u201d wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w ekspropriacyjnej akcji na Sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 w Niewirkowie, podczas kt\u00f3rej na szosie ko\u0142o Niewirkowa zatrzymano furmanki przewo\u017c\u0105ce towary sp\u00f3\u0142dzielni. Udzia\u0142 w niej brali cz\u0142onkowie \u017candarmerii tj. \u201eWrzos\u201d i \u201eOstry\u201d a tak\u017ce cz\u0142onkowie I kompanii II Inspektoratu: \u201eKanciarz\u201d, \u201eMaszynka\u201d, \u201eW\u0105\u017c\u201d, \u201e\u015amigu\u0142a\u201d i \u201eSierp\u201d. Przed akcj\u0105 \u201eKanciarz\u201d, poprzez Stanis\u0142awa Rogalskiego, powiadomi\u0142 \u201eMaszynk\u0119\u201d i \u201eSierpa\u201d, ka\u017c\u0105c im zabra\u0107 bro\u0144. Wieczorem uczestnicy akcji spotkali si\u0119 w sadzie w Niewirkowie. Udali si\u0119 do lasu, ko\u0142o drogi, kt\u00f3r\u0105 nied\u0142ugi czas potem przeje\u017cd\u017ca\u0142y trzy furmanki sp\u00f3\u0142dzielni. Zatrzymania furmanek dokonali \u201eOstry\u201d i \u201eWrzos\u201d. Nast\u0119pnie przejrzano zawarto\u015b\u0107 furmanek. Jedn\u0105 z nich zabrano do lasu zawalowskiego, za\u015b dwie pozosta\u0142e by\u0142y w tym czasie pilnowane na drodze przez \u201eW\u0119\u017ca\u201d i \u201e\u015amigu\u0142\u0119\u201d. W lesie towary zosta\u0142y przepakowane na furmank\u0119 Stanis\u0142awa Rogalskiego, za\u015b furmana i pojazd sp\u00f3\u0142dzielni zwolniono. Towary i bro\u0144 ukryto w stodole Jana Pi\u0142ata w kol. Koniuchy, opr\u00f3cz dw\u00f3ch skrzynek w\u00f3dki, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej zabrano. Nast\u0119pnego dnia \u201eKanciarz\u201d zda\u0142 relacj\u0119 z akcji \u201ePistoletowi\u201d, kt\u00f3ry nakaza\u0142 przewiezienie towar\u00f3w. W zwi\u0105zku z t\u0105 akcj\u0105 \u201eJar\u201d uzyska\u0142 informacj\u0119, \u017ce akcj\u0119 samowolnie wykona\u0142 \u201eKanciarz\u201d. Poleci\u0142 w\u00f3wczas \u201eOrkanowi\u201d dok\u0142adnie ustali\u0107 u dow\u00f3dcy rejonu \u201ePistoleta\u201d, kto tego dokona\u0142 i ukara\u0107 winnych. Po kilku dniach \u201eKanciarz\u201d spotka\u0142 si\u0119 w Zamo\u015bciu z \u201eOrkanem\u201d i wyja\u015bni\u0142 okoliczno\u015bci akcji. \u201eJar\u201d spotka\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z \u201eOstrym\u201d i \u201eWrzosem\u201d. W toku przes\u0142uchania przed UB Pilarski wskazywa\u0142, \u017ce w wypadku rabunk\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 karano \u015bmierci\u0105 bowiem starano si\u0119 t\u0119pi\u0107 samowol\u0119 i bandytyzm. Brak jednak wyci\u0105gni\u0119cia konsekwencji przez \u201eJara\u201d, \u201ePistoleta\u201d i \u201eOrkana,\u201d zdaj\u0105 si\u0119 wskazywa\u0107, \u017ce akcja ta nie mia\u0142a charakteru samowoli lub te\u017c post factum<\/i> zosta\u0142a zaakceptowana przez kierownictwo organizacji.

Jeden z niez\u0142omnych – J\u00f3zef Py\u015b „\u015amia\u0142y” – cz\u0119\u015b\u0107 2\/2><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/a>
Prawa autorskie><\/a><\/strong><\/span><\/b><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bart\u0142omiej SzyprowskiJeden z niez\u0142omnych – J\u00f3zef Py\u015b „\u015amia\u0142y”, „Ostry”. \u017bo\u0142nierz II Inspektoratu Zamojskiego AK.Kpr. rez. J\u00f3zef Py\u015b „Smia\u0142y”, „Ostry” (26 V 1926 \u2013 18 II 1951), \u017co\u0142nierz II Inspektoratu Zamojskiego AK (fot. w zbiorach autora; udost\u0119pniona przez Adama Pysia). Kpr. rez. J\u00f3zef Py\u015b \u201e\u015amia\u0142y\u201d, \u201eOstry\u201d urodzi\u0142 si\u0119 26 maja 1926 r. w W\u00f3lce Panie\u0144skiej jako […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1053"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1054,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1053\/revisions\/1054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}