{"id":102,"date":"2016-11-02T10:45:54","date_gmt":"2016-11-02T09:45:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2016\/11\/02\/z-zeszytow-historycznych-win-u-13\/"},"modified":"2016-11-02T10:45:54","modified_gmt":"2016-11-02T09:45:54","slug":"z-zeszytow-historycznych-win-u-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=102","title":{"rendered":"Z Zeszyt\u00f3w Historycznych WiN-u… (13)"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a><\/div>\n
Wraz z ukazaniem si\u0119 kolejnego numeru periodyku "Zeszyty Historyczne WiN-u" nr 43<\/span>, rok XXV, czerwiec 2016<\/a>,
\n zapraszam do lektury fragment\u00f3w jednego z opublikowanych tam artyku\u0142\u00f3w autorstwa Krzysztofa Pi\u0119ciaka, <\/em>pt. Losy partyzant\u00f3w z oddzia\u0142u KWP "Jastrz\u0119bie"\/"O\u015bwi\u0119cim" ppor. Alfonsa Olejnika "Romana", "Babinicza".<\/em>
<\/span><\/div>\n
\n
Zeszyty Historyczne WiN-u, nr 43 (2016)<\/span><\/span><\/a><\/p>\n<\/div>\n

Krzysztof Pi\u0119ciak
Losy partyzant\u00f3w z oddzia\u0142u KWP "Jastrz\u0119bie"\/"O\u015bwi\u0119cim" ppor. Alfonsa Olejnika "Romana", "Babinicza"<\/i><\/u><\/b><\/font><\/p>\n

[…]<\/b><\/p>\n

Alfons Olejnik urodzi\u0142 si\u0119 5 III 1921 r. we wsi Skomlin ko\u0142o Wielunia. W 1938 r. wst\u0105pi\u0142 do Szko\u0142y Podoficerskiej Piechoty dla Ma\u0142oletnich nr 2 w \u015aremie1<\/sup><\/b>. Uko\u0144czy\u0142 j\u0105 w 1939 r. w stopniu kaprala; nie wiadomo, czy bra\u0142 udzia\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej. W 1941 r. w Radomsku na tajnych kompletach sko\u0144czy\u0142 gimnazjum i zda\u0142 „ma\u0142\u0105” matur\u0119, w tym samym roku wst\u0105pi\u0142 do NOW, gdzie uko\u0144czy\u0142 podchor\u0105\u017c\u00f3wk\u0119. W 1943 r. by\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy plutonu w kompanii „B\u00f3r”. W 1944 r. s\u0142u\u017cy\u0142 w zwiadzie konnym Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej NSZ i w 7. Dywizji Piechoty AK2<\/sup><\/b>. W 1945 r. ujawni\u0142 si\u0119 jako by\u0142y cz\u0142onek AK, jednocze\u015bnie organizuj\u0105c kom\u00f3rk\u0119 NSZ. Prawdopodobnie ju\u017c w czerwcu zosta\u0142 zaprzysi\u0119\u017cony do KWP. Aresztowany 12 VI 1945 r., oskar\u017cony o cz\u0142onkostwo w NSZ oraz nielegalne posiadanie broni i radia, 30 X 1945 r. skazany na kar\u0119 \u0142\u0105czn\u0105 4 lat wi\u0119zienia, kt\u00f3r\u0105 darowano na mocy amnestii. 17 listopada wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107. 9 I 1946 r. NSW uchyli\u0142 wyrok jako zbyt \u0142agodny i w zwi\u0105zku z tym bezpieka zacz\u0119\u0142a poszukiwa\u0107 Olejnika w celu ponownego os\u0105dzenia. Dowiedzia\u0142 si\u0119 o tym i zacz\u0105\u0142 ukrywa\u0107 si\u0119 oraz organizowa\u0107 oddzia\u0142 partyzancki3<\/sup><\/b>.
\"\"
Alfons Olejnik "Babinicz". Zbiory autora.<\/i><\/font><\/p>\n

Wiosn\u0105 1946 r. grupa Olejnika liczy\u0142a oko\u0142o 12 os\u00f3b i ukrywa\u0142a si\u0119 m.in. w gospodarstwie Adama Dolika4<\/sup><\/b> w Bojanowie pod Wieluniem, ograniczaj\u0105c si\u0119 do akcji zaopatrzeniowych. Pod koniec marca wykonali pierwsze wi\u0119ksze akcje: rozbrojenie posterunku MO w Bia\u0142ej (21 marca), zdobycie broni na stacji kolejowej w Czastarach, rekwizycje i zniszczenie dokumentacji w urz\u0119dach gminy w Czastarach i Bia\u0142ej5<\/sup><\/b>. W tym samym czasie Olejnik kontaktowa\u0142 si\u0119 z dow\u00f3dztwem KWP i jednocze\u015bnie z Franciszkiem Olsz\u00f3wk\u0105 „Ottem”<\/a>6<\/sup><\/b> i jego zast\u0119pc\u0105 Stanis\u0142awem Pankiem „Rudym”7<\/sup><\/b>. „Rudy” wyra\u017ca\u0142 ch\u0119\u0107 podporz\u0105dkowania si\u0119 KWP („Otto” poleg\u0142 8 II). Pod koniec marca do partyzant\u00f3w przyby\u0142 inspektor oddzia\u0142\u00f3w le\u015bnych KWP kpt. Eugeniusz Tomaszewski „Czarski”, „Burta”, kt\u00f3ry wobec braku dyscypliny w oddziale „Rudego” zadecydowa\u0142 o przekazaniu dow\u00f3dztwa Olejnikowi; Panek jednak nie chcia\u0142 si\u0119 na to zgodzi\u0107. 15 kwietnia obu grupom nadano kryptonim „Jastrz\u0119bie”. „Rudy” nie wykona\u0142 wydanych mu rozkaz\u00f3w; ostatecznie pod koniec kwietnia przekaza\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich \u017co\u0142nierzy „Babiniczowi”, zostawiaj\u0105c przy sobie tylko kilku ludzi. Tymczasem do grupy Olejnika zacz\u0119\u0142o przybywa\u0107 wielu ochotnik\u00f3w: chc\u0105cych walczy\u0107 z „ludow\u0105” w\u0142adz\u0105, by\u0142ych akowc\u00f3w, dezerter\u00f3w z WP i MO, os\u00f3b ukrywaj\u0105cych si\u0119 przed aresztowaniem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a m\u0142odymi lud\u017ami z ch\u0142opskich rodzin z okolicznych wsi8<\/sup><\/b>.<\/p>\n

3 V 1946 r. w lesie odby\u0142a si\u0119 uroczysta msza \u015bw., podczas kt\u00f3rej partyzanci (by\u0142o ich w\u00f3wczas ponad 60) z\u0142o\u017cyli przysi\u0119g\u0119. „Babinicz” zorganizowa\u0142 sw\u00f3j oddzia\u0142, wydzielaj\u0105c funkcyjnych, \u017candarmeri\u0119 i cztery dru\u017cyny, dow\u00f3dcami kt\u00f3rych zostali: kpr. Adam Wiktor „Wichura”, plut. J\u00f3zef Marcinkowski vel Mieczys\u0142aw Piekarz „Sok\u00f3\u0142”9<\/sup><\/b>, kpr. Marian Kalus „Kmicic” i kpr. Mieczys\u0142aw Olejnik „Szary”10<\/sup><\/b>. We wrze\u015bniu, kiedy stan osobowy zmala\u0142, zreorganizowa\u0142 oddzia\u0142, wydzielaj\u0105c nowe dru\u017cyny, kt\u00f3rymi dowodzili: kpr. Zygmunt Habrzyk „Burza”, Jan Gonera „\u015amia\u0142y”, plut. Jan Wyrembak „Wilga”, sier\u017c. Andrzej Sikorski „J\u0119dru\u015b”, st. strz. J\u00f3zef Kurdy\u015b „Grzmot”11<\/sup><\/b>. Do lipca stan osobowy utrzymywa\u0142 si\u0119 na poziomie 50–60 \u017co\u0142nierzy, do lasu nadal przybywali kolejni ochotnicy12<\/sup><\/b>. Z biegiem czasu i pogarszaniem si\u0119 sytuacji, niekt\u00f3rzy z partyzant\u00f3w byli zwalniani do dom\u00f3w przez dow\u00f3dc\u0119 (co najmniej 7) lub dezerterowali (co najmniej 11). W momencie pierwszego rozpuszczenia oddzia\u0142u na pocz\u0105tku wrze\u015bnia liczy\u0142 on 36 ludzi, a gdy zebrali si\u0119 ponownie w pa\u017adzierniku, by\u0142o ich prawdopodobnie ju\u017c tylko 2613<\/sup><\/b>.
\"\"
Dru\u017cyna Jana Gonery "\u015amia\u0142ego" po aresztowaniu, w otoczeniu funkcjonariuszy UB z K\u0119pna, 16 XII 1946 r. Stoj\u0105 od lewej: 1. Jan Gonera "\u015amia\u0142y", 2. Leon Powro\u017anik "Dawid", 3. Ludwik Statkiewicz "Mech", 4. Edward Hys "Jod\u0142a", 5. Jan Idziak "Mruga\u0142a", 6. Wac\u0142aw Antoniak "Wierzba". Zbiory IPN.<\/font><\/i><\/p>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 oddzia\u0142u „Jastrz\u0119bie” (15 czerwca zmieniono jego kryptonim na „O\u015bwi\u0119cim”) umo\u017cliwia\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z wywiadem KWP, dzi\u0119ki kt\u00f3rej „Babinicz” m\u00f3g\u0142 skutecznie unika\u0107 wi\u0119kszych star\u0107 z bezpiek\u010514<\/sup><\/b>. Do pocz\u0105tku wrze\u015bnia 1946 r. oddzia\u0142 wykona\u0142 szereg akcji zbrojnych. Sporadycznie dochodzi\u0142o do walk z si\u0142ami bezpieki: 15 czerwca w lesie wr\u00f3blewskim15<\/sup><\/b>; 24 lipca ob\u0142awa zaatakowa\u0142a obozowisko pod wsi\u0105 Parzymiechy16<\/sup><\/b>; mia\u0142y te\u017c miejsce potyczki pojedynczych \u017co\u0142nierzy i dru\u017cyn z milicjantami. Zastrzelono te\u017c kilku dzia\u0142aczy komunistycznych. Rozbrojono posterunki MO w Lipiu (15 VI), Paj\u0119cznie (4 VI), Bodzanowicach (23 VII), Popowie (5 VIII)17<\/sup><\/b>. Trzykrotnie zatrzymywano poci\u0105gi, dwa razy rozbrajaj\u0105c \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w WP (30 VI i 13\/14 X)18<\/sup><\/b>; prawdopodobnie pod koniec pa\u017adziernika 1946 r. dokonano czwartej akcji na poci\u0105g19<\/sup><\/b>. Ponadto grupa dowodzona przez Antoniego Grzesiaka „Bocianka”, wys\u0142ana przez „Babinicza” do powiatu sieradzkiego na pocz\u0105tku maja, w nocy z 5 na 6 maja opanowa\u0142a centrum Z\u0142oczewa, gdzie rozbrojono posterunek MO, pobito komendanta posterunku, zast\u0119pc\u0119 do spraw politycznych i dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w PPR, zastrzelono wiceburmistrza W\u0142adys\u0142awa Janiaka (uczestnicy akcji zeznawali, \u017ce przypadkiem) i dokonano rekwizycji20<\/sup><\/b>.<\/p>\n

Aktywna dzia\u0142alno\u015b\u0107 oddzia\u0142u „O\u015bwi\u0119cim” trwa\u0142a do pocz\u0105tku wrze\u015bnia. Po aresztowaniu Stanis\u0142awa Sojczy\u0144skiego „Warszyca” i sztabu KWP „Babinicz” by\u0142 pozbawiony kontaktu z organizacj\u0105 i w tej sytuacji zdecydowa\u0142 si\u0119 czasowo rozpu\u015bci\u0107 oddzia\u0142. Sam zabra\u0142 ze sob\u0105 kilku najbli\u017cszych mu ludzi i wyjecha\u0142 na Pomorze. Prawdopodobnie planowa\u0142 szuka\u0107 drogi ucieczki na Zach\u00f3d, kontaktu z innymi organizacjami konspiracyjnymi lub szansy wyj\u015bcia z partyzantki do jawnego \u017cycia21<\/sup><\/b>. Zdekonspirowany, ledwie unikn\u0105\u0142 aresztowania i pod koniec wrze\u015bnia wr\u00f3ci\u0142 w rejon Wielunia. Licz\u0105c na mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerzucenia oddzia\u0142u w inny teren, oferowan\u0105 przez rzekomego wys\u0142annika gen. Andersa (w rzeczywisto\u015bci agenta bezpieki), ponownie zebra\u0142 oddzia\u0142; do spotkania z „wys\u0142annikiem” jednak (na szcz\u0119\u015bcie) nie do
\nsz\u0142o. Olejnik pr\u00f3bowa\u0142 te\u017c po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z oddzia\u0142em KWP Adama \u0141ebka „Ma\u0142ego”, ale po kilku dniach \u017co\u0142nierze „Ma\u0142ego” go opu\u015bcili. Nie maj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci dalszej walki i stoj\u0105c przed konieczno\u015bci\u0105 przetrwania zimy, w pierwszym tygodniu listopada rozwi\u0105za\u0142 ponownie oddzia\u0142 – cz\u0119\u015b\u0107 podkomendnych uda\u0142a si\u0119 do rodzinnych miejscowo\u015bci, a cz\u0119\u015b\u0107, podzielona na mniejsze dru\u017cyny, mia\u0142a ukrywa\u0107 si\u0119 na melinach. Planowali zebra\u0107 si\u0119 ponownie 1 kwietnia 1947 r., ale w\u00f3wczas ma\u0142o kto ju\u017c wierzy\u0142, \u017ce si\u0119 to uda22<\/sup><\/b>.[…]<\/b><\/p>\n