{"id":1005,"date":"2006-03-08T11:20:50","date_gmt":"2006-03-08T10:20:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/03\/08\/por-leon-taraszkiewicz-jastrzab-i-ppor-cz-w-edward-taraszkiewicz-zelazny-czesc-3\/"},"modified":"2006-03-08T11:20:50","modified_gmt":"2006-03-08T10:20:50","slug":"por-leon-taraszkiewicz-jastrzab-i-ppor-cz-w-edward-taraszkiewicz-zelazny-czesc-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=1005","title":{"rendered":"por. Leon Taraszkiewicz &quot;Jastrz\u0105b&quot; i ppor. cz.w. Edward Taraszkiewicz &quot;\u017belazny&quot; (cz\u0119\u015b\u0107 3)"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: bold; text-decoration: underline;\"><\/span><span style=\"font-weight: bold; text-decoration: underline;\"><\/span><span class=\"postbody\"><span style=\"font-weight: bold;\"><img border=\"0\" alt=\"\" src=\"resources\/Zelazny.jpg\" \/><\/span><\/span><\/p>\n<p><span class=\"postbody\"><span style=\"font-weight: bold;\">Komendant &quot;\u017belazny&quot;<\/span>  <span style=\"font-weight: bold;\"><\/span><br \/>Dopiero po pewnym czasie &quot;\u017belazny&quot; z &quot;Wackiem&quot; u\u015bwiadomili sobie,<br \/>\n\u017ce to &quot;Bolek&quot; by\u0142 morderc\u0105 &quot;Jastrz\u0119bia&quot;. Czy powodowa\u0142a nim ambicja,<br \/>\nch\u0119\u0107 dowodzenia legendarnym oddzia\u0142em, czy by\u0142 nas\u0142anym agentem? &#8211;<br \/>\nsprawa do dzisiaj nie zosta\u0142a rozstrzygni\u0119ta. Obydwaj partyzanci<br \/>\nsk\u0142aniali si\u0119 ku drugiej z tych my\u015bli, podobnie uwa\u017ca dzi\u015b znawca<br \/>\nproblem\u00f3w partyzanckich Henryk Paj\u0105k. Przyj\u0119cie, \u017ce w oddziale by\u0142<br \/>\nagent bezpieki i \u017ce by\u0142 nim w\u0142a\u015bnie \u00f3w &quot;Bolek&quot;, pozwala\u0142o wyja\u015bni\u0107<br \/>\nwiele tajemniczych wydarze\u0144. Ju\u017c raz podczas potyczki podobnie jak<br \/>\n&quot;Jastrz\u0105b&quot; zosta\u0142 ostrzelany jeden z partyzant\u00f3w &#8211; wtedy sko\u0144czy\u0142o si\u0119<br \/>\nna przestrzeleniu czapki, wi\u0119c chocia\u017c wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce strza\u0142y pad\u0142y z<br \/>\nboku &#8211; spraw\u0119 zlekcewa\u017cono. Teraz strza\u0142y te\u017c pad\u0142y z boku, z okien<br \/>\nchyba w og\u00f3le nikt nie zd\u0105\u017cy\u0142 strzeli\u0107. Przypomniano sobie po czasie<br \/>\nr\u00f3\u017cne tajemnicze znikni\u0119cia &quot;Bolka&quot; z oddzia\u0142u, jak i to, \u017ce w\u0142a\u015bciwie<br \/>\nnie bardzo by\u0142o wiadomo, sk\u0105d przyby\u0142. Podobno mia\u0142 pochodzi\u0107 zza Buga<br \/>\n&#8211; ale nie mia\u0142 na to \u017cadnych \u015bwiadk\u00f3w. (Potem zacz\u0119\u0142o si\u0119 wyja\u015bnia\u0107, \u017ce<br \/>\npochodzi\u0142 z che\u0142mskiego, jednak jego to\u017csamo\u015b\u0107 do dzisiaj nie jest<br \/>\npewna). &quot;\u017belazny&quot; z &quot;Wackiem&quot; wtajemniczyli w spraw\u0119 dow\u00f3dc\u0119<br \/>\ns\u0105siedniego oddzia\u0142u, zreszt\u0105 przyjaciela &quot;Jastrz\u0119bia&quot; &#8211; Stanis\u0142awa<br \/>\nKuchcewicza &#8211; &quot;Wiktora&quot;. Poniewa\u017c &quot;Bolek&quot; jako dow\u00f3dca cieszy\u0142 si\u0119<br \/>\ndu\u017cym pos\u0142uchem &#8211; postanowiono, \u017ce likwidacji dokona w\u0142a\u015bnie oddzia\u0142<br \/>\n&quot;Wiktora&quot;. Jako komendant oddzia\u0142u w\u0142odawskiego &quot;Bolek&quot; otrzyma\u0142<br \/>\nwezwanie do oddzia\u0142u &quot;Wiktora&quot; &#8211; rzekomo po odbi\u00f3r rozkaz\u00f3w od dow\u00f3dcy<br \/>\nca\u0142ego zgrupowania &#8211; majora &quot;Zapory&quot;. Upewni\u0142 si\u0119 jedynie (co dodatkowo<br \/>\nprzypiecz\u0119towa\u0142o podejrzenia!), \u017ce u &quot;Wiktora&quot; nie b\u0119dzie &quot;\u017belaznego&quot; i<br \/>\nzgodzi\u0142 si\u0119 pojecha\u0107 po zapowiedziane rozkazy. Po przybyciu do kwatery<br \/>\n&quot;Wiktora&quot; &quot;Bolek&quot; zosta\u0142 zlikwidowany. Dow\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 Edward<br \/>\nTaraszkiewicz -&quot;\u017belazny&quot;, kt\u00f3ry walczy\u0142 na czele oddzia\u0142u jeszcze ponad<br \/>\ncztery i p\u00f3\u0142 roku. Sprawa &quot;Bolka&quot; do dzisiaj nie zosta\u0142a wyja\u015bniona. Na<br \/>\npewno by\u0142 morderc\u0105, czy jednak by\u0142 agentem od pocz\u0105tku? Czy mo\u017ce raczej<br \/>\nzdrajc\u0105, kt\u00f3ry w pewnym momencie zacz\u0105\u0142 kontaktowa\u0107 si\u0119 z UB? Czy<br \/>\nzamordowanie dow\u00f3dcy nie mia\u0142o by\u0107 &quot;wpisowym&quot; przy przej\u015bciu by\u0142ego<br \/>\npatrioty na stron\u0119 czerwonych?<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">Akcja w &quot;ma\u0142ej Moskwie&quot;<\/span><br \/>\n<br \/>Z licznych wyczyn\u00f3w &quot;\u017belaznego&quot; na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje akcja<br \/>\nprzeprowadzona noc\u0105 2-3 lipca 1947 r. w &quot;Ma\u0142ej Moskwie&quot;, czyli w<br \/>\nPuchaczowie. Przeprowadzono j\u0105 wsp\u00f3lnymi si\u0142ami po\u0142\u0105czonych oddzia\u0142\u00f3w<br \/>\n&quot;\u017belaznego&quot;, &quot;Ordona&quot;-J. Struga i &quot;Wiktora&quot;-S. Kuchcewicza &quot;. Akcja ta<br \/>\nnag\u0142a\u015bniana by\u0142a przez komunistyczn\u0105 propagand\u0119 jako &quot;masakra&quot;<br \/>\nprzeprowadzana przez &quot;bandyt\u00f3w z WiN&quot; b\u0105d\u017a &quot;bandyt\u00f3w z AK&quot;. Jest<br \/>\nfaktem, \u017ce w Puchaczowie partyzanci urz\u0105dzili ob\u0142aw\u0119 na dzia\u0142aczy PPR;<br \/>\nwed\u0142ug oficjalnej wersji spo\u015br\u00f3d z\u0142apanych stracono 21 os\u00f3b. Komuni\u015bci<br \/>\ntwierdzili oczywi\u015bcie, i\u017c byli to ludzie niewinni, a podpieraj\u0105c si\u0119<br \/>\ndokumentami, stwierdzali, \u017ce tylko 8 ze straconych by\u0142o cz\u0142onkami PPR.<br \/>\nSpraw\u0119 tej dziwnej akcji wyja\u015bni\u0142 Henryk Paj\u0105k w znakomicie<br \/>\nudokumentowanej pracy Uskok kontra UB (1992, s. 114 &#8211; 115). W aktach UB<br \/>\ntrafi\u0142 on na dokument z 25 czerwca 1952 r. podpisany przez sekretarza<br \/>\nPZPR z Lublina, Goraja Hipolita. Jego osoba nie by\u0142a i nie jest wa\u017cna,<br \/>\nistotny jest fragment, w kt\u00f3rym podaj\u0105c nazwiska 13 spo\u015br\u00f3d 21<br \/>\nstraconych w Puchaczowie, sekretarz \u00f3w podawa\u0142, i\u017c wszyscy wy\u017cej<br \/>\nwymienieni byli cz\u0142onkami PPR, natomiast formalnie nie byli uj\u0119ci w<br \/>\newidencji cz\u0142onk\u00f3w PPR. Pokr\u0119tnie brzmi\u0105cy cytat to klucz pozwalaj\u0105cy<br \/>\nrozszyfrowa\u0107 i t\u0119 tajemnic\u0119, i tajne, zbrodnicze dzia\u0142ania komunist\u00f3w.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">Tajne formacje PPR<\/span><br \/>\n<br \/>&quot;\u017belazny&quot; i &quot;Uskok&quot; (po aresztowaniu mjr cc Hieronima Dekutowskiego<br \/>\n&quot;Zapory&quot;, kpt. Zdzis\u0142aw Bro\u0144ski &quot;Uskok&quot; dowodzi\u0142 zbrojnym podziemiem na<br \/>\nca\u0142ej Lubelszczy\u017anie do 21 maja 1949, kiedy to otoczony przez UB i MO w<br \/>\nswojej kryj\u00f3wce [kolonia D\u0105br\u00f3wka gm. \u0141uszcz\u00f3w, pow. \u0141\u0119czna] pope\u0142ni\u0142<br \/>\nsamob\u00f3jstwo rozrywaj\u0105c si\u0119 granatem.) wielokrotnie otrzymywali<br \/>\ninformacje o dziwnych zachowaniach mieszka\u0144c\u00f3w Puchaczowa &#8211; o ich<br \/>\nwyjazdach &quot;W Polsk\u0119&quot;, o partyjnych przyj\u0119ciach w Lublinie, podczas<br \/>\nkt\u00f3rych mieszka\u0144cy tej wioski dostawali nagrody i gratyfikacje. Id\u0105c na<br \/>\nakcj\u0119 partyzanci wiedzieli, \u017ce b\u0119d\u0105 mieli do czynienia z czerwonymi<br \/>\naktywistami &#8211; nie wiadomo, na ile si\u0119 orientowali, \u017ce trafili na<br \/>\ngniazdo &quot;tajnych cz\u0142onk\u00f3w&quot; PPR. Tajne formacje PPR zosta\u0142y powo\u0142ane<br \/>\nrozkazem szefa resortu bezpiecze\u0144stwa, Stanis\u0142awa Radkiewicza, wydanym<br \/>\n4 grudnia 1945 r. Rozkaz poleca\u0142 kierownikom plac\u00f3wek UB, aby w jak<br \/>\nnajwi\u0119kszej tajemnicy przygotowali akcj\u0119, maj\u0105c\u0105 na celu likwidowanie<br \/>\ndzia\u0142aczy stronnictw, kt\u00f3rzy sympatyzowali z konspiracyjn\u0105<br \/>\ndzia\u0142alno\u015bci\u0105 antypa\u0144stwow\u0105. Na mocy tego rozkazu werbowano grupy<br \/>\ntajnych cz\u0142onk\u00f3w PPR, kt\u00f3re u\u017cywane by\u0142y do morderstw i akcji<br \/>\nterrorystycznych w odleg\u0142ych miejscowo\u015bciach &#8211; zw\u0142aszcza w okresie tzw.<br \/>\nwybor\u00f3w. Krwawe \u015blady dzia\u0142ania tych czerwonych szwadron\u00f3w \u015bmierci<br \/>\nodnaleziono te\u017c w Rzeszowskiem i na Mazowszu. Na co dzie\u0144 cz\u0142onkowie<br \/>\ntych formacji udawali normalnych ludzi, no, mo\u017ce troch\u0119 intensywniej<br \/>\nparali si\u0119 donosicielstwem. Ci z Puchaczowa aroganckim zachowaniem<br \/>\nz\u0142o\u017cyli donos na samych siebie. Pewni swej bezkarno\u015bci przestali<br \/>\nzachowywa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107. Je\u017adzili do Lublina ca\u0142\u0105 grup\u0105, przechwalali si\u0119<br \/>\nprezentami, opowiadali o bandyckich wyczynach. A w Puchaczowie sypali<br \/>\njeden drugiego. Rzeczywi\u015bcie tylko 8 spo\u015br\u00f3d zabitych by\u0142o jawnymi<br \/>\ncz\u0142onkami PPR. Ale 13 straconych nale\u017ca\u0142o do tajnej formacji morderc\u00f3w<br \/>\ni chyba wy\u0142owieniu tej grupy s\u0142u\u017cy\u0142y nocne przes\u0142uchania w Puchaczowie.<br \/>\nWyrok wydany przez &quot;\u017belaznego&quot; by\u0142 surowy, ale sprawiedliwy.<br \/>\n<br \/>\n<span style=\"font-weight: bold;\"><br \/>\n<br \/>\nLikwidacja agentury komunistycznej<\/span><br \/>\n<br \/>Innym wyczynem zas\u0142uguj\u0105cym na uwag\u0119 by\u0142a likwidacja tajnej<br \/>\nagentury we W\u0142odawskiem &#8211; w pa\u017adzierniku 1949 r. Rol\u0119 inspiratora<br \/>\nodegra\u0142 tu przypadek. Podczas akcji ekspropriacyjnej na stacji w<br \/>\nStulnie (chodzi\u0142o o 1,5 mln z\u0142otych wiezionych przez grup\u0119 2<br \/>\nmilicjant\u00f3w i 3 ormowc\u00f3w z W\u0142odawy!) &quot;\u017belazny&quot; przej\u0105\u0142 wraz z<br \/>\npieni\u0119dzmi teczk\u0119 z dokumentami w\u0142odawskiego UB przeznaczonymi dla<br \/>\nszefostwa w Lublinie. O jej znaczeniu \u015bwiadczy fakt, \u017ce w\u0142adze<br \/>\nnatychmiast spu\u015bci\u0142y ze smyczy oko\u0142o 10 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy KBW i ubek\u00f3w,<br \/>\nby jak najszybciej wytropi\u0107 partyzant\u00f3w i odzyska\u0107 te dokumenty.<br \/>\nNajwa\u017cniejsz\u0105 ich cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142 bowiem spis tajnych szpicl\u00f3w. Pogo\u0144 za<br \/>\nteczk\u0105 nie przynios\u0142a jednak efekt\u00f3w. A kiedy odwo\u0142ano ju\u017c ekspedycj\u0119,<br \/>\npartyzanci &#8211; wed\u0142ug list UB &#8211; zacz\u0119li likwidowa\u0107 komunistyczn\u0105 agentur\u0119<br \/>\nwe W\u0142odawskiem. &quot;\u017belazny&quot; sta\u0142 si\u0119 legend\u0105 nie tylko w\u0142odawskiego, lecz<br \/>\nca\u0142ej wschodniej Polski. I postrachem zdrajc\u00f3w.<\/p>\n<p><span style=\"font-style: italic;\"><\/span><span style=\"font-weight: bold;\">Wpad\u0142 wskutek zdrady&#8230;<\/span><br \/>\n<br \/>Walka Edwarda Taraszkiewicza z okupacj\u0105 sowieck\u0105 trwa\u0142a w sumie 7<br \/>\nlat. Od 1944 do 1951 roku. Jeszcze w po\u0142owie 1951 r. skutecznie<br \/>\natakowa\u0142 aparatczyk\u00f3w i agentur\u0119 komunistyczn\u0105, a likwidacj\u0105<br \/>\nprzewodnicz\u0105cego komisji budowlanej przy WRN Ludwika Czuga\u0142y i<br \/>\np\u00f3\u017aniejszym rajdem po powiecie w\u0142odawskim, podczas kt\u00f3rego wykona\u0142<br \/>\nwyroki na szczeg\u00f3lnie gro\u017anych szpiclach UB doprowadzi\u0142 w\u0142adze do<br \/>\nbia\u0142ej gor\u0105czki. Przys\u0142any do lubelskiego WUBP sowiecki major Wo\u0142kow,<br \/>\nwprawiony w likwidacji polskiego podziemia w innych regionach kraju,<br \/>\nprzeprowadzi\u0142 czystk\u0119 we w\u0142odawskim UB, podejrzewaj\u0105c, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107<br \/>\nfunkcjonariuszy sprzyja podziemiu i od tej pory p\u0119tla zacz\u0119\u0142a si\u0119<br \/>\nzaciska\u0107 wko\u0142o &quot;\u017belaznego&quot; i jego trzech ostatnich \u017co\u0142nierzy. Wpad\u0142<br \/>\nwskutek zdrady. Jedn\u0105 z jego \u0142\u0105czniczek by\u0142a &quot;Lilka&quot; (Regina Ozga) &#8211;<br \/>\nnarzeczona J\u00f3zefa Doma\u0144skiego &#8211; &quot;\u0141ukasza&quot;, partyzanta, kt\u00f3ry u boku<br \/>\n&quot;\u017belaznego&quot; wytrwa\u0142 do ko\u0144ca. &quot;Lilka&quot; mieszka\u0142a w Lublinie u niejakiej<br \/>\nMarii Wagnerowej, kt\u00f3ra tak\u017ce podobno sprzyja\u0142a partyzantom. Z<br \/>\nprzes\u0142ucha\u0144 wynika, \u017ce kiedy\u015b napiek\u0142a &quot;bandytom&quot; racuch\u00f3w, kiedy<br \/>\nindziej przes\u0142a\u0142a im kurczaka.<\/p>\n<p>Og\u00f3lnie jednak nie by\u0142a to osoba godna zaufania. Z wywiadu<br \/>\n\u015brodowiskowego (przeprowadzonego na jej temat przez milicj\u0119) wiadomo,<br \/>\n\u017ce &quot;&#8230;po \u015bmierci m\u0119\u017ca i syna trudni\u0142a si\u0119 pija\u0144stwem&#8230;&quot; Nie by\u0142 te\u017c<br \/>\nchyba godny zaufania lokator Wagnerowej, W\u0142adys\u0142aw W\u00f3jcik, chocia\u017c te\u017c<br \/>\nniby sprzyja\u0142 partyzantom, a nawet przesy\u0142a\u0142 im r\u00f3\u017cne przedmioty<br \/>\nzakupione za w\u0142asne pieni\u0105dze. Jak potem si\u0119 okaza\u0142o, cz\u0119\u015bciej kupowa\u0142<br \/>\nna rachunek firmy, w kt\u00f3rej pracowa\u0142, a robi\u0142 to nie tyle z<br \/>\npatriotyzmu, ile z ch\u0119ci przypodobania si\u0119 &quot;Lilce&quot;. \u0141\u0105czniczka czasem<br \/>\nprzewozi\u0142a do oddzia\u0142u, a czasem przesy\u0142a\u0142a na wskazane adresy czasem<br \/>\nmedykamenty, a czasem np. latarki &#8211; wszystko co by\u0142o akurat potrzebne<br \/>\npartyzantom i co da\u0142o si\u0119 przes\u0142a\u0107 paczk\u0105 bez wzbudzania podejrze\u0144. A<br \/>\nponiewa\u017c naprawd\u0119 kocha\u0142a &quot;\u0141ukasza&quot; &#8211; gdy oboje byli ju\u017c w celach<br \/>\n\u015bmierci, chcia\u0142a wzi\u0105\u0107 z nim \u015blub &#8211; pozostaje poza podejrzeniami. A<br \/>\njednak zdrada musia\u0142a wyj\u015b\u0107 stamt\u0105d, z mieszkania Wagnerowej. Nie<br \/>\nwiadomo, czy donosicielk\u0105 by\u0142a sama gospodyni, czy mo\u017ce jej lokator,<br \/>\nczy raczej kto\u015b z kr\u0119gu ich znajomych, komu nieopatrznie zaufali.<br \/>\nR\u00f3wnie dobrze oboje mogli doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce trzeba &quot;wkupi\u0107 si\u0119&quot; w<br \/>\n\u0142aski komunist\u00f3w i zadzia\u0142ali podobnie jak &quot;Bolek&quot;, tylko innymi<br \/>\nmetodami. Faktem jest, \u017ce &quot;Lilk\u0119&quot; aresztowano, gdy posz\u0142a nadawa\u0107<br \/>\npaczk\u0119. Na przesy\u0142ce by\u0142 adres: Stanis\u0142aw Kaszczuk, Zbere\u017ce &#8211; bezpieka<br \/>\npostanowi\u0142a sprawdzi\u0107 ten trop. Do Zbere\u017ca nad Bugiem wys\u0142ano kilka<br \/>\nsamochod\u00f3w KBW.<\/p>\n<p>Przed \u015bwitem 6 pa\u017adziernika 1951 roku UB i KBW zacz\u0119\u0142o otacza\u0107<br \/>\nzabudowania Kaszczuka &#8211; lecz ujadanie ps\u00f3w zbudzi\u0142o gospodarza.<br \/>\nKaszczuk, te\u017c zreszt\u0105 cz\u0142onek konspiracji (ps. &quot;Daleki&quot;) wszed\u0142 do<br \/>\nstodo\u0142y, gdzie spa\u0142 &quot;\u017belazny&quot; i trzej jego partyzanci. UB otacza<br \/>\nzabudowania &#8211; rzuci\u0142 p\u00f3\u0142g\u0142osem. Partyzanci b\u0142yskawicznie si\u0119 ubrali,<br \/>\nwypadli ze stodo\u0142y i pomimo ostrza\u0142u przedarli si\u0119 przez pier\u015bcie\u0144<br \/>\nob\u0142awy. Niestety za tym pierwszym pier\u015bcieniem by\u0142 drugi &#8211; \u017co\u0142nierze<br \/>\nKBW czekaj\u0105cy przy samochodach. Jeden z partyzant\u00f3w- &quot;Niewinny&quot;<br \/>\n(Marciniak) postanowi\u0142 si\u0119 ukry\u0107 w zaro\u015blach, &quot;\u017belazny&quot; z dwoma<br \/>\npozosta\u0142ymi, podbieg\u0142 do samochod\u00f3w i krzycz\u0105c: Samoch\u00f3d dla rannego<br \/>\n\u017co\u0142nierza! wskoczy\u0142 do najbli\u017cszego gazika. Pozostali partyzanci,<br \/>\n&quot;Kazik&quot; i &quot;\u0141ukasz&quot; (ten narzeczony &quot;Lilki&quot;) &#8211; za nim. Terroryzuj\u0105c<br \/>\nkierowc\u0119 automatem &quot;\u017belazny&quot; kaza\u0142 rusza\u0107. Po chwili trafili jednak na<br \/>\ngrup\u0119 dowodzenia ob\u0142aw\u0105 wraz z psami. W napisanym po akcji raporcie \u00f3w<br \/>\nkierowca, niejaki Ciemi\u0119rzewski, przypisuje sobie przemy\u015blny plan<br \/>\ndowiezienia &quot;\u017belaznego&quot; w rejon dzia\u0142ania KBW, z kt\u00f3rego dowiadujemy<br \/>\nsi\u0119, \u017ce po wjechaniu na miejsce dowodzenia ob\u0142aw\u0105, kierowca zawiadomi\u0142<br \/>\nkrzykiem, \u017ce w samochodzie jest &quot;banda&quot;, po czym wysprz\u0119gli\u0142, skr\u0119ci\u0142<br \/>\nkierownic\u0119 w lewo i wyskoczy\u0142 z samochodu, kt\u00f3ry wjecha\u0142 w \u015brodek grupy<br \/>\noperacyjnej UB-KBW.<\/p>\n<p>Wyskakiwali w biegu, strzelali w biegu i padali w biegu&#8230; Edward<br \/>\nTaraszkiewicz zosta\u0142 podczas tej szar\u017cy zabity strza\u0142em w serce. Zabity<br \/>\nzosta\u0142 tak\u017ce drugi z partyzant\u00f3w, &quot;Kazik&quot; (Stanis\u0142aw Torbicz). Jednak<br \/>\nnie padli bez walki, zanim zgin\u0119li zabili jeszcze ubeka i kilku<br \/>\n\u017co\u0142nierzy KBW. &quot;\u0141ukasz&quot; zosta\u0142 ranny, ucieka\u0142 w g\u0142\u0105b lasu, ale zosta\u0142<br \/>\nz\u0142apany. Schwytany zosta\u0142 te\u017c &quot;Niewinny&quot;, kt\u00f3ry wcze\u015bniej si\u0119 ukry\u0142 i<br \/>\nnie bra\u0142 udzia\u0142u w szar\u017cy samochodu. W pokazowym procesie w sierpniu<br \/>\n1952 roku obydwaj otrzymali wyroki \u015bmierci. Wyroki wykonano.<br \/><img border=\"0\" src=\"resources\/Dziedziniec_PUBP.jpg\" alt=\"\" \/><br \/><\/span><\/p>\n<p align=\"left\" style=\"margin-top: 0pt; margin-bottom: 0pt; color: rgb(255, 255, 255); font-style: italic; font-family: arial,helvetica,sans-serif;\"><font size=\"1\">Pa\u017adziernik 1951. Dziedziniec PUBP we W\u0142odawie [zdj\u0119cie zrobione przez UB]. Le\u017c\u0105 zabici: Kazimierz Torbicz<br \/>\n                 &quot;Kazik&quot; (od lewej) i Edward Taraszkiewicz &quot;\u017belazny&quot;. W<br \/>\nubraniu poszarpanym przez milicyjne psy siedzi Stanis\u0142aw Marciniak<br \/>\n&quot;Niewinny&quot;. Skazany na kar\u0119 \u015bmierci, zamordowany 29 stycznia 1953 na Zamku Lubelskim.<\/font><\/p>\n<p><span class=\"postbody\"><br \/>Jeszcze kilka zda\u0144 o pozosta\u0142ych osobach dramatu. Na kar\u0119 \u015bmierci<br \/>\nskazana zosta\u0142a tak\u017ce &quot;Lilka&quot;, kt\u00f3ra w ostatnim s\u0142owie nie wyrazi\u0142a<br \/>\nskruchy, lecz o\u015bwiadczy\u0142a: By\u0142am i jestem wrogiem Polski Ludowej (&#8230;).<br \/>\nWobec Boga i Ojczyzny, i ludzi mam czyste sumienie, bo nikomu nic z\u0142ego<br \/>\nnie zrobi\u0142am. Kary nie wykonano, zmieniono na do\u017cywocie. Do\u017cywocie<br \/>\notrzyma\u0142 tak\u017ce Stanis\u0142aw Kaszczuk, w kt\u00f3rego stodole &quot;\u017belazny&quot; si\u0119<br \/>\nukrywa\u0142. Jego rodzinne gospodarstwo zr\u00f3wnano z ziemi\u0105. Oboje rodzic\u00f3w<br \/>\nzabito podczas ob\u0142awy. Jego brat J\u00f3zef, kt\u00f3ry wiedzia\u0142, a nie doni\u00f3s\u0142,<br \/>\ndosta\u0142 12 lat. Pozosta\u0142e osoby, kt\u00f3re kontaktowa\u0142y si\u0119 z oddzia\u0142em,<br \/>\notrzyma\u0142y od 9 do 12 lat wi\u0119zienia. Wspominam o tym, bo wysoko\u015b\u0107<br \/>\nwyrok\u00f3w mo\u017ce by\u0107 kluczem do rozwi\u0105zania zagadki tamtej zdrady. Ot\u00f3\u017c:<br \/>\ns\u0105siedzi &quot;Lilki&quot;, kt\u00f3rzy tak\u017ce jako\u015b wspomagali &quot;\u017belaznego&quot;, otrzymali<br \/>\nzaskakuj\u0105co niskie wyroki. W\u00f3jcik, kt\u00f3ry kupowa\u0142 dla partyzant\u00f3w r\u00f3\u017cne<br \/>\nrzeczy (czasem za zdefraudowane pieni\u0105dze!), otrzyma\u0142 po odwo\u0142aniach<br \/>\nostatecznie 15 miesi\u0119cy &#8211; tyle, ile przesiedzia\u0142 w \u015bledztwie. Co<br \/>\ndziwne, s\u0105d poleci\u0142 go natychmiast wypu\u015bci\u0107 z aresztu. Niski wyrok &#8211; 2<br \/>\nlata &#8211; otrzyma\u0142a te\u017c Wagnerowa, wi\u0119c wysz\u0142a nied\u0142ugo po W\u00f3jciku. Czy<br \/>\nwyroki te by\u0142y wynikiem wcze\u015bniejszej wsp\u00f3\u0142pracy z UB, czy mo\u017ce<br \/>\nwylewnych zezna\u0144 w czasie \u015bledztwa &#8211; trudno dzi\u015b odpowiedzie\u0107, na pewno<br \/>\nwarto o tych szczeg\u00f3\u0142ach pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n<p>Ko\u0144cz\u0105c opowie\u015b\u0107, dopowiedzmy, \u017ce po zwyci\u0119stwie ok. 800<br \/>\nfunkcjonariuszy nad czterema partyzantami w Zbere\u017cu nad Bugiem<br \/>\nprzeprowadzono rewizje i aresztowania w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w<br \/>\n&quot;\u017belaznego&quot;. Jeszcze w tym samym dniu, 6 pa\u017adziernika 1951 r. w domu<br \/>\nRomana Dobrowolskiego (skazany na \u015bmier\u0107 i stracony) znaleziono<br \/>\narchiwum i pami\u0119tniki &quot;\u017belaznego&quot;, a w\u015br\u00f3d notatek napisan\u0105 jego r\u0119k\u0105<br \/>\nmodlitw\u0119:<br \/>\n<br \/>\n<span style=\"font-style: italic;\">Modlitwa \u017co\u0142nierzy Armii Podziemnej<br \/>\n<\/span><br style=\"font-style: italic;\" \/><span style=\"font-style: italic;\">Panie Bo\u017ce Wszechmog\u0105cy, daj nam si\u0142y i moc wytrwania w walce o<br \/>\nPolsk\u0119, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119cili\u015bmy nasze \u017cycie. Niech z krwi przelanej<br \/>\nnaszych braci, pomordowanych w lochach gestapo i czeki, niech z \u0142ez<br \/>\nnaszych matek i si\u00f3str, wyrzuconych z odwiecznych swych siedzib, niech<br \/>\nz mogi\u0142 naszych \u017co\u0142nierzy poleg\u0142ych na polach ca\u0142ego \u015bwiata powstanie<br \/>\nWolna Polska. O Maryjo, kr\u00f3lowo Korony Polskiej, b\u0142ogos\u0142aw naszej pracy<br \/>\ni naszemu or\u0119\u017cowi. O spraw, mi\u0142o\u015bciwa Pani, Patronko naszych rycerzy,<br \/>\naby wkr\u00f3tce u st\u00f3p Jasnej G\u00f3ry i Ostrej Bramy zatrzepota\u0142y Polskie<br \/>\nSztandary z Or\u0142em Bia\u0142ym i Twoim Wizerunkiem . Amen. <\/span><br \/>\nBy\u0107 mo\u017ce komu\u015b tekst ten wyda si\u0119 niezbyt sprawny literacko, mo\u017ce<br \/>\nnazbyt egzaltowany. Nim jednak zacznie krytykowa\u0107, niech u\u015bwiadomi<br \/>\nsobie jedno: ci, kt\u00f3rzy t\u0119 modlitw\u0119 odmawiali, dali dowody najwi\u0119kszego<br \/>\nbohaterstwa, walczyli &#8211; kiedy inni utracili nadziej\u0119, walczyli &#8211; kiedy<br \/>\ninni wybierali zdrad\u0119. Walcz\u0105cy do jesieni 1951 roku oddzia\u0142 autora tej<br \/>\nmodlitwy, &quot;\u017belaznego&quot; &#8211; Edwarda Taraszkiewicza, by\u0142 jednym z najd\u0142u\u017cej<br \/>\nwalcz\u0105cych oddzia\u0142\u00f3w Powstania Antysowieckiego.<\/p>\n<p><font size=\"2\"><span style=\"font-style: italic;\"><br \/>\nBohdan Urbankowski, NASZA POLSKA NR 22\/2001<br \/>\n<\/span><\/font><br \/>\n<\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: left;\">\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span ...\n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1005"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1005\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcagowy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}