{"id":1003,"date":"2006-03-08T11:28:18","date_gmt":"2006-03-08T10:28:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.podziemiezbrojne.pl\/2006\/03\/08\/por-leon-taraszkiewicz-jastrzab-i-ppor-cz-w-edward-taraszkiewicz-zelazny-czesc-1\/"},"modified":"2006-03-08T11:28:18","modified_gmt":"2006-03-08T10:28:18","slug":"por-leon-taraszkiewicz-jastrzab-i-ppor-cz-w-edward-taraszkiewicz-zelazny-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcagowy.pl\/?p=1003","title":{"rendered":"por. Leon Taraszkiewicz "Jastrz\u0105b" i ppor. cz.w. Edward Taraszkiewicz "\u017belazny" (cz\u0119\u015b\u0107 1)"},"content":{"rendered":"
<\/span><\/span><\/span>
\n<\/span>"JASTRZ\u0104B" i "\u017bELAZNY" – PARTYZANCCY BRACIA<\/span><\/span>

W powstaniu
\nantysowieckim nie by\u0142o drugiej pary takich braci – tak bohaterskich i
\ntak znienawidzonych przez komunist\u00f3w. Propaganda PRL przedstawia\u0142a ich
\nnie tylko jako "andersowc\u00f3w" na \u017co\u0142dzie imperializmu, to by\u0142a w\u00f3wczas
\nnormalka, i nie tylko jako "antysemit\u00f3w", lecz tak\u017ce jako
\nNiemc\u00f3w-folksdojcz\u00f3w, a nawet esesman\u00f3w i oprawc\u00f3w z Majdanka (!).
\n
\n<\/span>
Starszy z braci Taraszkiewicz\u00f3w, ten z rocznika 1921, mia\u0142 na imi\u0119
\nEdward, m\u0142odszy, z 1925 – Leon. Dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u WiN walcz\u0105cego na
\nziemi che\u0142msko-w\u0142odawskiej by\u0142 najpierw, jakby wbrew tradycji, m\u0142odszy
\nz braci, nosz\u0105cy pseudonim "Jastrz\u0105b". Po nim dopiero, w niezwykle
\ndramatycznych okoliczno\u015bciach, oddzia\u0142 przejmie starszy – "\u017belazny". W
\npowstaniu antysowieckim nie by\u0142o drugiej pary takich braci – tak
\nbohaterskich i tak znienawidzonych przez komunist\u00f3w.
\n
\"\"
\n<\/span>Czerwiec 1947.
\nOd lewej: Henryk Wybranowski "Tarzan" (+ XI 1948), Edward Taraszkiewicz
\n"\u017belazny" (+ X 1951), Mieczys\u0142aw Ma\u0142ecki "Sok\u00f3\u0142" (+ XI 1947), Stanis\u0142aw Paku\u0142a "Krzewina"
<\/span><\/span><\/font>
\nWyk\u0142adnia k\u0142amstw komunistycznych<\/span>
\n
Propaganda PRL przedstawia\u0142a Taraszkiewicz\u00f3w nie tylko jako
\n"andersowc\u00f3w" na \u017co\u0142dzie imperializmu, to by\u0142a w\u00f3wczas "normalka", i
\nnie tylko jako "antysemit\u00f3w", to te\u017c by\u0142a "normalka", tyle \u017ce
\nprzeznaczona dla zachodnich dziennikarzy, lecz tak\u017ce jako Niemc\u00f3w –
\nfolksdojcz\u00f3w, a nawet esesman\u00f3w i oprawc\u00f3w z Majdanka (!). Od
\nkomunist\u00f3w dosta\u0142o si\u0119 te\u017c ich ojcu, W\u0142adys\u0142awowi, kt\u00f3ry zgodnie z tym,
\nco g\u0142osili spece od moskiewskiej propagandy, na pocz\u0105tku lat
\ntrzydziestych chodzi\u0142 razem z synami rozbija\u0107 strajki ch\u0142opskie, a w
\nlatach wcze\u015bniejszych i p\u00f3\u017aniejszych zn\u0119ca\u0142 si\u0119 nad biedot\u0105 wiejsk\u0105,
\nmiejsk\u0105 i starozakonn\u0105. Za wys\u0142ugiwanie si\u0119 "faszystowskim rz\u0105dom
\nPi\u0142sudskiego" starego Taraszkiewicza dosi\u0119gn\u0105\u0142 jednak s\u0142uszny gniew
\nludu. Zosta\u0142 powieszony w lesie na sk\u00f3rzanych lejcach i przez trzy dni
\n– jak wyliczy\u0142a komunistyczna propaganda – szczerzy\u0142 z\u0119by, wisz\u0105c na
\nso\u015bnie. By\u0142y to oczywi\u015bcie k\u0142amstwa, do kt\u00f3rych, zgodnie z metod\u0105
\nkomunist\u00f3w, dok\u0142adano ziarnko prawdy.
Ojciec „Jastrz\u0119bia” i „\u017belaznego”, W\u0142adys\u0142aw Taraszkiewicz urodzi\u0142 si\u0119 18 IV 1896 r. we W\u0142odawie. By\u0142 synem Franciszka i Agaty z domu Haciuk ze wsi Przew\u0142oka ko\u0142o Parczewa. Z zawodu by\u0142 stolarzem – ko\u0142odziejem.
Matka, R\u00f3\u017ca Klara urodzi\u0142a si\u0119 31 VIII 1902 r., by\u0142a c\u00f3rk\u0105 Piotra Syblili i Jadwigi z domu Matuszewska. Piotr Sybilla, dziadek przysz\u0142ych partyzant\u00f3w, pochodzi\u0142 z Ko\u015bcian w woj. pozna\u0144skim, a babka Jadwiga, z oddalonej ok. 10 km. wsi Zadory, r\u00f3wnie\u017c w woj. pozna\u0144skim, jednak w tamtych czasach by\u0142 to jeszcze ziemie polskie w\u0142\u0105czone do zaboru pruskiego.
W poszukiwaniu pracy Piotr i Jadwiga Sybilla wyjechali do Duisburga, miasta po\u0142o\u017conego w zachodniej cz\u0119\u015bci Niemiec w Zag\u0142\u0119biu Ruhry.
W\u0142adys\u0142aw Taraszkiewicz, wraz z je\u0144cami rosyjskimi i francuskimi zosta\u0142 wywieziony w 1914 r. do Niemiec, do kopalni w\u0119gla w Zag\u0142\u0119biu Ruhry. Tam te\u017c pozna\u0142 swoj\u0105 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119 R\u00f3\u017c\u0119 Klar\u0119 Sybilla. W Niemczech dzia\u0142a\u0142 w organizacji „Soko\u0142y”, do kt\u00f3rej p\u00f3\u017aniej przyst\u0105pili r\u00f3wnie\u017c szwagrowie jego \u017cony: Jaskowiak i Czeka\u0142a.
R\u00f3wnie\u017c w Niemczech, w Duisburgu urodzi\u0142o si\u0119 trzech ich syn\u00f3w: Edward – 22 stycznia 1921 r., W\u0142adys\u0142aw – 9 lipca 1922 r. i Leon – 13 maja 1925 r. W sierpniu 1925 r. ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 wr\u00f3cili do Polski i zamieszkali we W\u0142odawie.<\/p>\n

Na tym jednak w\u0105tek niemiecki rodziny
\nTaraszkiewicz\u00f3w si\u0119 nie ko\u0144czy. W czasie okupacji hitlerowskiej Edward
\ni Leon zostali wywiezieni na roboty do Niemiec. Edwarda tylko
\npodejrzewano o jak\u0105\u015b nielegaln\u0105 robot\u0119 i wys\u0142ano go "profilaktycznie";
\nu Leona, dos\u0142ownie pod \u0142\u00f3\u017ckiem, znaleziono materia\u0142y wybuchowe – wyda\u0142
\ngo szkolny kolega, niejaki Muszy\u0144ski. Najpierw Niemcy chcieli go
\nzamkn\u0105\u0107 w obozie, potem ze wzgl\u0119du na m\u0142ody wiek (16 lat!) zmieniono
\ndecyzj\u0119 i Leon Taraszkiewicz zosta\u0142 wys\u0142any na roboty pod Kwerfurt, na zach. od Halle.
\nNawiasem m\u00f3wi\u0105c, do tego samego bauera, u kt\u00f3rego pracowa\u0142 ju\u017c starszy
\nz braci.<\/p>\n

Ucieczka z Zamku w Lublinie<\/span>
\n
Latem 1942 r. Leonowi udaje si\u0119 uciec z Niemiec, resztkami si\u0142
\ndociera a\u017c pod Radom. Tutaj drwale wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z AK najpierw go
\ndokarmiaj\u0105, potem organizuj\u0105 mu rekwizyty malarza pokojowego, z kt\u00f3rymi
\n– niby do pracy – w\u0119druje przez Polsk\u0119 a\u017c do Che\u0142ma. Na che\u0142mskiej
\nstacji prze\u017cywa kolejn\u0105 przygod\u0119: aresztowanie i pobicie przez
\nwsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c\u0105 z Niemcami ukrai\u0144sk\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 ochrony kolei. Nie traci
\njednak fantazji i dosy\u0107 pomys\u0142owo podaje si\u0119 za swojego znajomego z
\nW\u0142odawy, nazwiskiem Blimke, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie legalnie przyje\u017cd\u017ca z Niemiec
\nna urlop do rodziny i kt\u00f3remu, czasem tak bywa, zgin\u0119\u0142y po drodze
\ndokumenty. Jeszcze z Che\u0142ma Leon przesy\u0142a do matki autentycznego
\nBlimkego gryps, ta zgadza si\u0119 potwierdzi\u0107 jego to\u017csamo\u015b\u0107. Nie jest
\npewne, czy zd\u0105\u017cy\u0142o doj\u015b\u0107 do konfrontacji, gdy\u017c tymczasem Leon zostaje
\nprzewieziony do wi\u0119zienia na Zamku w Lublinie. Na przes\u0142uchania Niemcy
\nprzeprowadzaj\u0105 go do siedziby gestapo. Podczas jednego z powrot\u00f3w Leon
\nrzuca si\u0119 do ucieczki, zostaje postrzelony w r\u0119k\u0119 przez \u017candarma –
\nudaje mu si\u0119 jednak zaszy\u0107 w ruinach przy Bramie Krakowskiej. Potem
\nczas jaki\u015b ukrywa si\u0119 u Stefana Koropczuka – ojca chrzestnego swej
\nm\u0142odszej siostry. W pisanym po latach o\u015bwiadczeniu Koropczuk wspomina:
\nNie mog\u0142em go pozna\u0107, tak by\u0142 pobity, obszarpany i ranny w r\u0119k\u0119. \u015alady
\npobicia dowodz\u0105, i\u017c podczas przes\u0142ucha\u0144 Taraszkiewicza poddawano
\ntorturom. Zawiadomiona przez Koropczuka matka przywozi Leonowi ubranie,
\nco u\u0142atwia mu dalsze ukrywanie si\u0119 przed Niemcami. Nie chc\u0105c nara\u017ca\u0107
\nkrewnych, Leon Taraszkiewicz szuka schronienia w lesie i zbiegiem
\nokoliczno\u015bci trafia do sowieckiego oddzia\u0142u partyzanckiego "Anatola".
\nPo wej\u015bciu Armii Czerwonej mo\u017ce robi\u0107 karier\u0119 jako "utrwalacz w\u0142adzy
\nludowej", mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 w UB i MO – odmawia i zostaje zn\u00f3w aresztowany,
\ntym razem przez "wyzwolicieli".<\/p>\n

Pocz\u0105tki konspiracji powojennej<\/span>
\n
W po\u0142owie grudnia 1944 r. zostaje aresztowany przez UB i ponownie trafia do wi\u0119zienia na Zamku w Lublinie, sk\u0105d zostaje przewieziony do filii tego\u017c wi\u0119zienia – obozu NKWD i UB w B\u0142udku ko\u0142o Su\u015bca. Od jesieni 1944 roku do ko\u0144ca marca 1945 roku w wyniku kator\u017cniczej pracy w kamienio\u0142omach w pobliskich Nowinach i J\u00f3zefowie zmar\u0142o ponad dwustu wi\u0119\u017ani\u00f3w -\u017co\u0142nierzy AK, wielu zosta\u0142o rozstrzelanych. Ob\u00f3z zosta\u0142 rozbity 25 marca 1945 roku przez oddzia\u0142y Inspektoratu Zamojskiego AK Konrada Bartoszewskiego ps. "Wir" i Mariana Wardy ps. "Polakowski". Wcze\u015bniej wywiad Armii Krajowej ustali\u0142, \u017ce w B\u0142udku s\u0105 wi\u0119zieni \u017co\u0142nierze i oficerowie AK. "\u017byli w strasznych warunkach, byli g\u0142odni i chodzili ubrani w worki po cemencie" <\/span>– wspomina by\u0142y \u017co\u0142nierz AK Antoni Danielewicz ps. "Lew". Niestety gdy nadszed\u0142 dzie\u0144 odbicia obozu, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wszyscy wi\u0119\u017aniowie zostali wywiezieni, na dwie godziny przed planowanym odbiciem.
Pod koniec marca 1945 r., przysz\u0142y "Jastrz\u0105b", wieziony z obozu w B\u0142udku, transportem na wsch\u00f3d, wyskakuje z
\npoci\u0105gu i wraca do rodzinnej W\u0142odawy. Ukrywa si\u0119, szuka kontakt\u00f3w,
\nudaje mu si\u0119 dotrze\u0107 do dow\u00f3dcy rejonu AK "Orlisa" (Klemens Panasiuk) i
\npo zaprzysi\u0119\u017ceniu wchodzi w sk\u0142ad le\u015bnego oddzia\u0142u "S\u0119pa" (Tadeusza
\nBychawskiego). Tak wygl\u0105da\u0142 pierwszy rozdzia\u0142 \u017cyciorysu rzekomego
\nesesmana i "kapo" z Majdanka – jak okre\u015bla\u0142a go propaganda PRL. R\u00f3wnie
\n"prawdziwe" by\u0142y dziennikarskie rewelacje na temat ojca W\u0142adys\u0142awa
\nTaraszkiewicza. Ani nie rozbija\u0142 wesp\u00f3\u0142 z synami strajk\u00f3w ch\u0142opskich
\n(synowie mieli wtedy 11 i 15 lat), ani nie zosta\u0142 przed wojn\u0105
\npowieszony przez "gniewny lud", ani nie szczerzy\u0142 z\u0119b\u00f3w, wisz\u0105c na
\ndrzewie. W\u0142adys\u0142aw Taraszkiewicz, syn Franciszka, po prostu ci\u0105gle \u017cy\u0142,
\ndo\u017cy\u0142 lat 66 i zmar\u0142 w roku 1964 w Malborku. Jako ciekawostk\u0119 warto
\ndoda\u0107, \u017ce Taraszkiewicze wywodzili si\u0119 ze szlachty Ksi\u0119stwa
\nLitewskiego, \u017ce optowali za woln\u0105 (od Rosjan) Bia\u0142orusi\u0105, zwi\u0105zan\u0105
\njak\u0105\u015b uni\u0105 z Polsk\u0105. Starszy brat Franciszka, a stryjeczny dziadek
\nobydwu partyzant\u00f3w, Bronis\u0142aw Taraszkiewicz, by\u0142 jednym z tw\u00f3rc\u00f3w i
\nanimator\u00f3w kultury bia\u0142oruskiej. Napisa\u0142 pierwsz\u0105 gramatyk\u0119 j\u0119zyka,
\nkt\u00f3ry uzna\u0142 za ojczysty, przek\u0142ada\u0142 te\u017c na bia\u0142oruski Iliad\u0119 i Pana
\nTadeusza. Jako przyw\u00f3dca "Hromady" wpad\u0142 w konflikt z prawem polskim,
\nzosta\u0142 skazany na wi\u0119zienie i w ramach wymiany wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych
\nzgodzi\u0142 si\u0119 lekkomy\u015blnie na wyjazd do ZSRR. Zmar\u0142 w \u0142agrze sowieckim w
\n1938 roku.<\/p>\n

"JASTRZ\u0104B" i "\u017bELAZNY" – Partyzanccy Bracia – cz\u0119\u015b\u0107\u00a0 2><\/a>
Strona g\u0142\u00f3wna><\/a><\/font><\/span><\/span><\/span><\/a><\/div>\n