W nawiązaniu do przypadającego w dniu 1 marca święta państwowego – Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych", w niedzielę 17 marca br. o godzinie 15.00 w Centrum Kultury w Łęcznej (ul. Obrońców Pokoju 1) odbędzie się zorganizowana przez Stowarzyszenie Kibiców Górnika Łęczna i Narodową Łęczną sesja popularnonaukowa poświęcona żołnierzom antykomunistycznego powstania walczącym w latach 1944-1963.
Podczas spotkania zostaną przybliżone m.in. postacie Stanisława Kuchciewicza ps. "Iskra", "Wiktor" – mieszkańca Łęcznej walczącego w lokalnych oddziałach WiN-u, oraz Józefa Franczaka ps. "Lalek" – sierżanta uważanego za ostatniego partyzanta na terenach II Rzeczypospolitej.
Sesja będzie z pewnością atrakcyjną lekcją historii wypełnioną nie tylko czysto historycznymi informacjami, ale również wzbogaconą o projekcje filmów, wywiadów, zdjęć czy też odsłuch radiowego słuchowiska z 1996 roku.
Postacie oraz miejsca w których ginęli niewygodni dla ludowej władzy ludzie przedstawią pracownicy lubelskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, oraz kadra dydaktyczna Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Patronat nad sesją objął Zarząd Główny Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, Zrzeszenie "Wolność i Niezawisłość", oraz okręg Lublin Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
W imieniu organizatorów wszystkich serdecznie zapraszam!
Strona główna>
64. rocznica śmierci mjr. "Zapory"
Zbigniew Herbert


Ppor. Hieronim Dekutowski "Zapora", lipiec 1944 r.
64
lata
temu, 7 marca 1949 r., komunistyczni oprawcy zamordowali w więzieniu
MBP na warszawskim Mokotowie mjr. Hieronima Dekutowskiego "Zaporę" –
cichociemnego, legendarnego dowódcę oddziałów partyzanckich Armii
Krajowej, a
później Zrzeszenia WiN na Lubelszczyźnie.
Skazany na karę śmierci przez
WSG w Warszawie, został zamordowany wraz z grupą sześciu swoich oficerów. Z rąk komunistycznych morderców zginęli:
- Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora"
(ur. 1918) – cichociemny, komendant oddziałów leśnych Inspektoratu
DSZ-WiN Lublin, a następnie dowódca zgrupowania partyzanckiego
liczącego w szczytowym okresie ponad 300 ludzi; - Kpt. Stanisław Łukasik "Ryś" (ur. 1918) – dowódca oddziału w zgrupowaniu "Zapory";
- Ppor. Roman Groński "Żbik" (ur. 1926) – dowódca oddziału żandarmerii zgrupowania;
- Por. Jerzy Miatkowski "Zawada" (ur. 1923) – żołnierz zgrupowania, a następnie adiutant "Zapory";
- Por. Tadeusz Pelak "Junak" (ur. 1922) – żołnierz "Zapory", członek siatki terenowej WiN;
- Por. Edmund Tudruj "Mundek" (ur. 1923) – żołnierz oddziału "Rysia" w 1944 r. wywieziony do ZSRR, od 1946 r. ponownie w jego oddziale;
- Por. Arkadiusz Wasilewski "Biały" (ur. 1925) – żołnierz zgrupowania, adiutant "Zapory".
Jeszcze do niedawna miejsca pochówku majora "Zapory" i jego oficerów znajdowało się w sferze domysłów, a jedynymi, którzy je znali byli sami oprawcy. Dopiero od lipca 2012 roku, kiedy to na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach zespół kierowany przez dr. hab. Krzysztofa Szwagrzyka z IPN rozpoczął ekshumacje ofiar terroru komunistycznego wiadomo już, że to właśnie na powązkowskiej "Łączce", wśród wielu innych ofiar, komuniści pogrzebali również Hieronima Dekutowskiego i jego podkomendnych zamordowanych 7 marca 1949 r.
Podczas prac wykopaliskowych wydobyto łącznie szczątki 117 osób, z których do marca 2013 r. udało się na podstawie badań genetycznych zidentyfikować 7 osób, w tym także dwóch oficerów mjr. "Zapory", zamordowanych wraz z nim 64 lata temu. Są to:




Można z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć, że pozostałe szczątki wydobyte z tej samej jamy grobowej co "Rysia" i "Junaka", to szczątki mjr. "Zapory", ppor. "Żbika", por. "Zawady", por. "Mundka" i por. "Białego". Miejmy nadzieję, że już niebawem potwierdzą to kolejne identyfikacje.
Pluton ppor. Hieronima Dekutowskiego "Zapory"
(siedzi w dolnym rzędzie, w rogatywce) podczas akcji "Burza".
Lubelszczyzna, lipiec 1944 r.

Zgrupowanie mjr. "Zapory", lato 1946 r.
Podczas
niejawnej rozprawy 3 listopada 1948 r. w Wojskowym Sądzie Rejonowym w
Warszawie, zasiadło ich siedmiu, oraz ich polityczny przełożony
Władysław Siła-Nowicki. Oskarżeni dla ich poniżenia przebrani byli w
mundury Wehrmachtu. W ostatnim słowie mjr "Zapora" nie prosił o
najniższy wymiar kary, ale z godnością oświadczył, że decyzję pozostawia
sądowi. 15 listopada 1948 r. skład orzekający pod przewodnictwem
sędziego Józefa Badeckiego, który wcześniej skazał na śmierć m.in. rtm.
Witolda Pileckiego, skazał go na 7-krotną karę śmierci, pozostali
otrzymali podobne wyroki. Prośby o łaskę napisane do Prezydenta
Bolesława Bieruta przez matkę i najstarszą siostrę Zofię Śliwę (czyniła
też próby wydostania brata drogą dyplomatyczną poprzez Prezydenta
Republiki Francuskiej; od końca lat 20. mieszkała we Francji i była
odznaczona Legią Honorową za udział we francuskim ruchu oporu) zostały
jednak odrzucone. "Zapora" wraz z podwładnymi trafił do celi dla
"kaesowców", gdzie siedziało wówczas ponad 100 osób. Na przełomie
stycznia i lutego 1949 r. podjęli oni próbę ucieczki – postanowili
wywiercić dziurę w suficie i przez strych dostać się na dach
jednopiętrowych zabudowań gospodarczych, a stamtąd zjechać na
powiązanych prześcieradłach i zeskoczyć na chodnik przy ulicy
Rakowieckiej. Kiedy do zrealizowania planu zostało ledwie kilkanaście
dni, jeden z więźniów kryminalnych uznał, że akcja jest zbyt ryzykowna i
wsypał uciekinierów, licząc na złagodzenie wyroku. Hieronim Dekutowski i
Władysław Siła-Nowicki trafili na kilka dni do karceru, gdzie siedzieli
nago, skuci w kajdany.

Żołnierze
ze zgrupowania mjr "Zapory". Od lewej stoją: NN, Stanisław Łukasik
"Ryś", Aleksander Sochalski "Duch", Hieronim Dekutowski "Zapora",
Zbigniew Sochacki "Zbyszek", Jerzy Korcz "Bohun".
Wyroki
śmierci na mjr. Hieronima Dekutowskiego "Zaporę" i sześciu żołnierzy z
jego zgrupowania zapadły w listopadzie 1948 r. Wykonano je 7 marca 1949
r. w piwnicy mokotowskiego więzienia. Według protokołów wykonania
wyroku, egzekucję zaczęto o godz. 19.00 od mjr. "Zapory". Po nim
kolejno w odstępach 5-minutowych od strzałów w tył głowy ginęli:
Stanisław Łukasik "Ryś", Roman Groński "Żbik", Edmund Tudruj "Mundek",
Tadeusz Pelak "Junak", Arkadiusz Wasilewski "Biały", Jerzy Miatkowski
"Zawada".
"Zapora" był tak
znienawidzony przez komunistów, że – jak głosi jedna z wersji jego
śmierci – oprawcy powiesili go w worku pod sufitem, podziurawili kulami i
z satysfakcją patrzyli na kapiącą krew. Czy tak było? Nie wiadomo.
Natomiast faktem jest, że komendant lubelskiego zgrupowania WiN szedł na
śmierć zmasakrowany, z powybijanymi zębami, połamanymi rękami,
zerwanymi paznokciami i siwymi włosami – choć miał zaledwie 31 lat.
Dziesięć z nich poświęcił walce o niepodległą Polskę… CZYTAJ WIĘCEJ>
Mjr cc Hieronim Dekutowski "Zapora"
23
maja 1994 roku Sąd Wojewódzki w Warszawie zrehabilitował mjr cc.
Hieronima Dekutowskiego "Zaporę", uznając, że wraz ze swoimi
podkomendnymi prowadził działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa
Polskiego.
Odznaczenia mjr. "Zapory": w roku 1946 Medalem Wojska
(czterokrotnie), w 1988 r. odznaką pułkową 8 pp. Legionów, Krzyżem
Walecznych, Krzyżem Za Wolność i Niepodległość, Krzyżem Srebrnym Orderu
Wojennego Virtuti Militari, w 1989 r. Krzyżem Zrzeszenia "Wolność i
Niezawisłość", a w 1990 r. Krzyżem Armii Krajowej.
W roku 1996
Rada Miasta Tarnobrzega nadała Hieronimowi Dekutowskiemu "Order Sigillum
Civis Virtuti", czyniąc go tym samym Pierwszym Kawalerem tego
odznaczenia.
15
listopada 2007 roku Prezydent RP Lech Kaczyński, za zasługi dla
niepodległości Rzeczypospolitej Polski, odznaczył Krzyżem Wielkim Orderu
Odrodzenia Polski mjr Hieronima Dekutowskiego,
a jego sześciu podkomendnych :
kpt. Stanisława Łukasika – Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski,
poruczników: Romana Grońskiego i Edmunda Tudruja – Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski,
poruczników: Jerzego Miatkowskiego, Tadeusza Pelaka i Arkadiusza Wasilewskiego – Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Podczas
tej uroczystości, za wybitne zasługi dla niepodległości
Rzeczypospolitej Polskiej, odznaczony został również pośmiertnie inny
zasłużony żołnierz Zgrupowania mjr. "Zapory", ostatni dowódca oddziałów
partyzanckich Okręgu Lubelskiego WiN:
Kapitan Zdzisław Broński "Uskok" – Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Od lewej: mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" i kpt. Zdzisław Broński "Uskok".
GLORIA VICTIS !!!

Odsłonięty 26 października 2003 r. w Lublinie na Placu Zamkowym, z inicjatywy Fundacji "Pamiętamy", pomnik pamięci żołnierzy AK-WiN ze Zgrupowania mjr. "Zapory".

Zobacz pełną listę nazwisk osób upamiętnionych na pomniku "Zaporczyków" w Lublinie>
Więcej na temat majora "Zapory" czytaj tutaj:
- Grzegorz Wąsowski, URYNĄ NA PAMIĘĆ. ZDAŃ KILKA O ODDZIAŁACH MJR. HIERONIMA DEKUTOWSKIEGO "ZAPORY" – część 1/2>
- Grzegorz Wąsowski, URYNĄ NA PAMIĘĆ. ZDAŃ KILKA O ODDZIAŁACH MJR. HIERONIMA DEKUTOWSKIEGO "ZAPORY" – część 2/2>
- "Zapora" w sieci agentów – część 1>
- "Zapora" w sieci agentów – część 2>
- Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" (1918 – 1949) – część 1>
- Mjr Hieronim Dekutowski "Zapora" (1918 – 1949) – część 2>
- Prezydent RP odznaczył "Zaporę" i jego podkomendnych>
- 59 rocznica śmierci mjr. "Zapory">
- 60 rocznica śmierci mjr. cc Hieronima Dekutowskiego ps. "Zapora">
Linki zewnętrzne:
60. rocznica procesu kpt. "Huzara"
Obchodzony 1 marca Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych uchwalony został 3 lutego 2011 roku. Społeczny Komitet do spraw Obchodów 60-lecia Procesu kpt. Kazimierza Kamieńskiego „Huzara” w Łapach jest organizatorem działań związanych z tym świętem na terenie naszego miasta.
W naszym wykonaniu będzie to MIESIĄC PAMIĘCI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH. 60. rocznica łapskiego procesu przypada na dni 24-26 marca 2013 r., dlatego właśnie wtedy odbędzie się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej. Dziś zapraszamy na inne wydarzenia, które mają na celu przywrócenie pamięci i oddanie czci tym, którzy nie złożyli broni i dalej walczyli o wolną Polskę. W programie obchodów Miesiąca Pamięci znajduje się:
- prezentacja wystawa UB w walce z podziemiem niepodległościowym i opozycją w województwie białostockim,
- Seminarium historyczne Kazimierz Kamieński „Huzar” – bohater walk o wolną Polskę w latach 1939 – 1953
- prezentacja filmów dokumentalnych.
Serdecznie zapraszamy na otwarcie wystawy przygotowanej przez Oddział IPN w Białymstoku. Ekspozycja pt. UB w walce z podziemiem niepodległościowym i opozycją w województwie białostockim” prezentowana będzie w Sali św. Józefa w Łapach (ul. Cmentarna 12). Uroczyste otwarcie zaplanowano na 10 marca, o godzinie 12.00.
Wprowadzeniem zebranych do tematyki wystawy zajmie się specjalista Referatu Edukacji Publicznej w Oddziale IPN w Białymstoku, pan Andrzej Muczyński. Zapraszamy!
ds. Obchodów 60-lecia Procesu „Huzara” w Łapach
Alicja Zgajewska

Kpt. Kazimierz Kamieński "Huzar".
11 października 1953 r., w białostockim więzieniu komunistyczni bandyci zamordowali ostatniego dowódcę 6. Brygady
Wileńskiej AK, legendarnego kpt. Kazimierza Kamieńskiego "Huzara".
Kpt. "Huzar" w wyniku prowokacji przygotowanej przez MBP – związanej ze sprawą tzw. V Komendy WiN – został zwabiony podstępnie do Warszawy i tam 27 X 1952 r. aresztowany.
W
końcu marca 1953 r. w dwóch pokazowych procesach w Łapach i Ciechanowcu
kpt. Kazimierz Kamieński „Huzar” i jego pięciu żołnierzy skazano na
karę śmierci. Rada Państwa odmówiła skorzystania z prawa łaski.
Starannie wyreżyserowany proces stał się narzędziem najbardziej
brutalnej komunistycznej propagandy – żołnierzy Armii Krajowej oskarżano
w nim o współpracę z Niemcami, działanie z niskich pobudek, itp. Te
propagandowe kłamstwa powtarzali później, niemal do czasów nam
współczesnych, sprzedajni historycy, literaci i publicyści. Oprócz kpt.
"Huzara", w dniach 22 IX i 11 X 1953 r., zamordowano również pięciu
jego żołnierzy. Byli to:
- Mieczysław Grodzki "Żubryd",
- Wacław Zalewski "Zbyszek",
- Kazimierz Parzonko "Zygmunt",
- Kazimierz Radziszewski "Marynarz",
- Józef Mościcki "Pantera".
Miejsce Ich pochówku do dzisiaj pozostaje nieznane…

Od lewej: ppor. Witold Buczak "Ponury", kpt. Kazimierz Kamieński "Huzar", N.N.

Patrol oddziału "Huzara". Od lewej: Mieczysław Grodzki "Żubryd", Eugeniusz Tymiński "Ryś", Tadeusz Kryński "Rokita", Stanisław Gontarczuk "Rekin". Zdjęcie z 1950 r.
Podlasie,
prawdopodobnie 1950, żołnierze z oddziału kpt. Kazimierza Kamieńskiego
"Huzara", stoją od lewej: sierż. Lucjan Niemyjski "Krakus", 22 sierpnia
1952 otoczony przez GO UB-KBW popełnił samobójstwo, Józef Brzozowski
"Zbir", "Hanka", zginął latem 1952 w walce z KBW; Wacław Zalewski "Zbyszek", zamordowany 11 X 1953 r. w więzieniu w Białymstoku,
ppor. Witold Buczak "Ponury", zginął w walce z KBW 28 maja 1952 r., NN
"Jurek", Eugeniusz Welfel "Orzełek", zginął w walce z KBW 30 IX 1950 r.

Podlasie 1951 r., kadra oddziału "Huzara". Stoją od lewej: Kazimierz Jakubiak "Tygrys" († 10 V 1952), Eugeniusz Tymiński "Ryś" († 30 V 1951), Wacław Zalewski "Zbyszek" († 11 X 1953), Józef Mościcki "Pantera" († 22 IX 1953), siedzą od lewej: Kazimierz Parzonko "Zygmunt" († 22 IX 1953), Adam Ratyniec "Lampart" († 11 V 1952).

Żołnierze kpt. "Huzara". Chwila odpoczynku przy muzyce, od lewej: Kazimierz Parzonko „Zygmunt” († 22 IX 1953), Kazimierz Radziszewski „Marynarz” († 22 IX 1953) i NN.

Pierwszy z lewej: agent MBP wprowadzony w początkowej fazie rozgrywki z "Huzarem" – Janusz Terlikowski, były akowiec z Obwodu AK Bielsk Podlaski, a w 1952 r. TW "Rytel", "Ryglewski".

Marian Strużyński vel Reniak.
Zdrajca i agent UB wprowadzony do oddziału kpt. "Huzara", sprawca
aresztowań i śmierci wielu wybitnych żołnierzy Niepodległościowego
Podziemia, m.in. w 1949 r. oddziału "Wiarusy", skupiającego byłych żołnierzy mjr. Józefa Kurasia "Ognia", działający na Podhalu. 
Kpt. Kazimierz Kamieński „Gryf", „Huzar",
ur. 8 I 1919 r. we wsi Markowo Wólka gm. Piekuty pow. Wysokie
Mazowieckie, w rodzinie pochodzenia drobnoszlacheckiego (jego ojciec
posiadał duże gospodarstwo i jednocześnie pełnił funkcję wójta tej
wioski). Ukończył Gimnazjum Handlowe w Wysokiem Mazowieckiem. Następnie
jako prymus ukończył 10-miesięczną szkołę podchorążych rezerwy
kawalerii, po czym skierowany został do Centrum Wyszkolenia Kawalerii w
Grudziądzu. Szkolenie zakończył uzyskując stopień kaprala podchorążego
rez. kawalerii. Otrzymał przydział do 9 psk (Dywizjon Osowiec). W
szeregach tej jednostki wziął udział w wojnie obronnej 1939 r.,
przechodząc jej cały szlak bojowy. Brał udział m.in. w walkach na
pograniczu z Prusami Wschodnimi, oraz w dalszych działaniach odwrotowych
– aż po Lubelszczyznę. Po dołączeniu do Grupy Operacyjnej "Polesie"
uczestniczył w ostatnich bitwach Września w rejonie Kocka jako konny
łącznik pomiędzy dowódcą 9 psk i dowódcą GO "Polesie" (podczas tej
służby zabito pod nim cztery konie, on sam odniósł tylko lekkie
kontuzje). Dostał się do niewoli niemieckiej, z której od razu zbiegł,
jeszcze w październiku 1939 r., i powrócił w rodzinne strony, na teren
okupacji sowieckiej. W konspiracji pracował od pierwszych tygodni 1940
r., początkowo w lokalnej organizacji Podlaski Batalion Śmierci (tzw.
Legion Podlaski). Zaprzysiężony w ZWZ-AK od maja 1940 r. Ścigany przez
NKWD, w 1940 r. znajdując się w sytuacji przymusowej miał ponoć zabić
dwóch funkcjonariuszy usiłujących go aresztować. W okresie okupacji
niemieckiej pełnił pod pseudonimem "Gryf" różne funkcje dowódcze w
Komendzie Obwodu ZWZ-AK Wysokie Mazowieckie (m.in. dowódcy plutonu
terenowego, szefa uzbrojenia i adiutanta KO). Wiosną 1944 r. dołączył do
lotnego oddziału Kedywu Obwodu Wysokie Mazowieckie dowodzonego wówczas
przez ppor. Romana Ostrowskiego "Wichra". Uczestniczył w akcjach
zbrojnych, m.in. w czerwcu 1943 r. w walce pod Lizą, w akcji pod
Szepietowem w maju 1944 r., w czerwcu 1944 r. w akcji na bagnie Podosie
(likwidacja bandy komunistyczno – rabunkowej) i w akcji "Burza" w lipcu
1944 r. Po lipcu 1944 r. szef samoobrony Obwodu AK-AKO-WiN Obwodu
Wysokie Mazowieckie.
Działalność "po wyzwoleniu" rozpoczął późną
jesienią 1944 r. z przydzielonym przez Komendanta Obwodu czteroosobowym
patrolem. Po kilku miesiącach miał już spory oddział partyzancki w sile
plutonu (podlegały mu też 4 rejonowe grupy dyspozycyjne i partyzanckie).
Wykonał kilkadziesiąt akcji przeciw UBP, KBW, NKWD i ich agenturze.
Awansowany do stopnia podporucznika (2 XI 1943 r.), porucznika (1 VI
1945 r.), w WiN przedstawiony do awansu na kapitana (30 IV 1946 r.). Za
męstwo i zasługi został odznaczony Krzyżem Walecznych. W okresie
amnestii lutowej 1947 r. dowodzony przez niego oddział został
rozformowany, zaś większość żołnierzy ujawniła się. Sam nadal ukrywał
się, wkrótce wokół niego skupiła się grupa byłych żołnierzy AK – WiN
ściganych przez UBP i zagrożonych aresztowaniem, co pozwoliło na
odbudowę oddziału partyzanckiego. W maju 1947 r. podporządkował się
por./kpt. "Młotowi", zaś dowodzona przez niego grupa weszła na zasadach
autonomicznych w skład 6 Brygady Wileńskiej AK. Po śmierci "Młota" w
czerwcu 1949 r. objął komendę nad pozostającymi w polu patrolami 6.
Brygady Wileńskiej AK.
O poparciu jakim cieszył się wśród mieszkańców
Podlasia świadczy fakt, że utrzymał się w polu niemal do końca 1952 r. W
wyniku prowokacji przygotowanej przez MBP – związanej ze sprawą tzw. V Komendy WiN
– został zwabiony podstępnie do Warszawy i tam 27 X 1952 r.
aresztowany. 26 III 1953 r. skazany na karę śmierci przez WSR w
Warszawie w procesie pokazowym na sesji wyjazdowej w Łapach i 11 X 1953
stracony w więzieniu w Białymstoku (miejsce pochówku nieznane).
11
listopada 2007 r. Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie kpt.
Kazimierza Kamieńskiego "Huzara" Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia
Polski "Polonia Restituta".
18 listopada 2007 roku, z inicjatywy Fundacji "Pamiętamy", w centrum miasta Wysokie Mazowieckie odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika
upamiętniającego kpt. Kazimierza Kamieńskiego "Huzara" i jego żołnierzy
z oddziałów partyzanckich Obwodu AK-AKO-WiN Wysokie Mazowieckie oraz 6.
Brygady Wileńskiej AK poległych w latach 1944 – 1953.

Zainteresowanych
historią walki kpt. "Huzara" i jego żołnierzy zapraszam również do
pobrania i lektury publikacji wydanej przez Fundację "Pamiętamy" – Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, KAZIMIERZ KAMIEŃSKI „HUZAR” – ostatni podlaski komendant 6 Brygady Wileńskiej AK i jego żołnierze 1939-1952 [kliknij w okładkę]>
Czytaj również:
- Kpt. Kazimierz Kamieński „Huzar” (1919 – 1953) – część 1>
- Kpt. Kazimierz Kamieński „Huzar” (1919 – 1953) – część 2>
- St. sierż. Adam Ratyniec „Lampart” (1926 – 1952) – część 1>
- St. sierż. Adam Ratyniec „Lampart” (1926 – 1952) – część 2>
- Kazimierz Krajewski, Działalność operacyjna WUBP w Warszawie przeciwko oddziałom kpt. Kazimierza Kamieńskiego "Huzara" (1949–1952)>
- Tomasz Łabuszewski, Kryptonim "Obszar" – "Narew" – rozgrywka MBP przeciwko konspiracji kpt. Kazimierza Kamieńskiego "Huzara">
- TRZEBA
PRZECZYTAĆ !!! (26) – Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski,
"Łupaszka", "Młot", "Huzar". Działalność 5 i 6 Brygady Wileńskiej AK
(1944-1952)> - 11 Listopad 2007 r. Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył "Żołnierzy Wyklętych">
- Fotorelacja z odsłonięcia pomnika kpt. Kazimierza Kamieńskiego ps. "Huzar" i jego żołnierzy>
WARTO PRZECZYTAĆ… (58)
Pamiętnik (w formacie EPUB i MOBI)
pod red. Sławomira Poleszaka, IPN O/Lublin 2004, s. 342 (seria "Relacje i wspomnienia", t. 8)
W przededniu Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" staraniem Instytutu Pamięci Narodowej ukazała się cyfrowa reedycja jednego z najważniejszych źródeł historycznych dotyczących oporu zbrojnego podziemia niepodległościowego po 1945 r. Instytut bezpłatnie udostępnił elektroniczną wersję (w formatach EPUB i MOBI) Pamiętnika kpt. Zdzisława Brońskiego "Uskoka". Wydawnictwo zostało przygotowane pod redakcją naukową dr Sławomira Poleszaka.
POBIERZ Pamiętnik kpt. "Uskoka":

Zdzisław Broński „Uskok” (1912–1949) od jesieni 1943 r. dowodził oddziałem partyzanckim w Obwodzie AK Lubartów, brał udział w akcji „Burza”. Po „wyzwoleniu” walczył z komunistami na Lubelszczyźnie. Zginął 21 maja 1949 r. otoczony w bunkrze w miejscowości Dąbrówka (obecnie Nowogród), gdzie przez dwa lata ukrywał się przed UB.
Kpt. Zdzisław Broński "Uskok"
„Uskok” ukrywając się, od 1947 r. spisywał swe wspomnienia. Jest to źródło unikatowe, gdyż pozwala poznać motywy, jakie skłoniły „żołnierzy wyklętych” do pozostania w konspiracji. Ze wspomnień przebija zdumiewająca wyobraźnia społeczna i polityczna autora, który trafnie analizował zmieniającą się sytuację międzynarodową i wewnętrzną w Polsce. Sławomir Poleszak we wstępie do Pamiętnika napisał:
Po zakończonej akcji w Dąbrówce (Nowogrodzie) funkcjonariusze UBP napisali na jednej z desek obok rozbitego bunkra: „Bunkier i »Uskoka« szlak [sic!] trafił”. Mieli rację, ich kilkuletnie „polowanie” zakończyło się wielkim sukcesem. Przetrwały jednak pamiętniki […]. Ukazują one sylwetkę Zdzisława Brońskiego z zupełnie innej perspektywy. Pokazują jego wielki hart ducha, odwagę i poświęcenie w walce o wolność ojczyzny. Poznajemy wyśmienitego, zdyscyplinowanego żołnierza i dowódcę, który dbał o swoich podkomendnych i osoby udzielające mu pomocy. Ukazują również jego ludzkie słabości i wady. Lektura pamiętników będzie fascynująca nie tylko dla historyków, ale również dla wszystkich pragnących poszerzyć swoją wiedzę o tragicznych latach okupacji niemieckiej i pierwszych powojennych latach tzw. utrwalania władzy ludowej.

Napis sporządzony przez funkcjonariuszy UB na jednej z desek zapolnicy po zakończeniu operacji w Dąbrówce, 21 V 1949 r.

Więcej na temat kpt. "Uskoka" czytaj:
Muzeum Żołnierzy Wyklętych

Z ogromną radością informuję, że w przeddzień Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, 28 lutego 2013 roku, miejscy radni Ostrołęki podjęli decyzję o utworzeniu w tym mieście muzeum poświęconemu bohaterom walk z komunistycznym zniewoleniem – żołnierzom antykomunistycznego podziemia, Żołnierzom Wyklętym. Pod obrady sesji Rady Miasta trafił projekt uchwały przygotowany przez prezydenta Ostrołęki Janusza Kotowskiego, o stworzeniu pierwszego w Polsce Muzeum Żołnierzy Wyklętych.
28 lutego 2013 r. podczas XL Sesji Rady Miasta radni przyjęli uchwałę o powstaniu w Ostrołęce Muzeum Żołnierzy Wyklętych. Muzeum będzie miało swoją siedzibę w zabytkowych budynkach po byłym areszcie śledczym przy ulicy Traugutta.
– Jest tysiące bezimiennych żołnierzy, którzy czekają żeby o nich pamiętać. Nadal przez niektórych jest próba zatarcia historii. Do tej pory na stronach internetowych opisywane są informacje o tym jak to leśni zabijali. Takiego muzeum nie ma jeszcze w Polsce, zachęcam byśmy zrobili coś wyjątkowego. […] Na początku w muzeum ma być kilka sal wystawowych. Stopniowo muzeum będzie powiększane. Chcemy aby młody człowiek mógł wielu rzeczy dotknąć, zobaczyć, tak by go to interesowało – mówił prezydent Janusz Kotowski.
Radni przyjęli uchwałę 16 głosami za. Przeciw byli radni: Maciej Kleczkowski (PO), Mariusz Popielarz (PO), Mirosław Dąbkowski (PO) i Anna Szczubełek (SLD). Dwaj radni – obecni na sesji – nie wzięli udziału w głosowaniu: Tadeusz Kaczyński (Nasza Ostrołęka) i Sławomir Kot (PO).
Plany utworzenia w Ostrołęce muzeum Żołnierzy Wyklętych pojawiły się w połowie 2012 roku. Przygotowany przez prezydenta Ostrołęki Janusza Kotowskiego projekt uchwały w tej sprawie trafił w piątek, 15 lutego 2013 r., do kancelarii Rady Miasta.
– Projekt uchwały, który przedkładam radzie to pierwszy akt powołania w moim przekonaniu wyjątkowego muzeum nie tylko w skali miasta czy regionu ale też całego kraju. […] Przywracanie pamięci Żołnierzom Wyklętym, należnego im szacunku to obowiązek narodu i państwa, ale także samorządu. Nie możemy w tej kwestii czekać na decyzje państwowe, ponieważ w wielu wypadkach one po prostu nie zapadają – powiedział Janusz Kotowski.



Prace nad uruchomieniem muzeum ruszą jeszcze w marcu tego roku. Początkowo będą to 3 lub 4 sale ekspozycyjne, jednak w miarę pozyskiwania środków muzeum będzie się rozrastało. Pomoc przy realizacji projektu zaoferował dotychczasowy zarządca budynku – dyrekcja Zakładu Karnego w Przytułach Starych. Do momentu utworzenia muzeum zarządzanie budynkiem oraz prowadzenie prac konserwatorskich i remontowych nadzorował będzie Miejski Zarząd Obiektów Sportowo-Turystycznych i Infrastruktury Technicznej. Ostatecznie jednak projekt uchwały zakłada, że muzeum będzie oddzielną jednostką, co umożliwi choćby pozyskiwanie środków zewnętrznych na rozbudowę obiektu. Zdaniem prezydenta Janusza Kotowskiego wszystko jest na dobrej drodze:
– Już teraz zgłaszają się do nas ludzie nie tylko z naszego regionu ale i z całej Polski, chcący przekazać nam wyjątkowe pamiątki rodzinne. Mamy pełną akceptację i współpracę naukowców z Instytutu Pamięci Narodowej. Swoją pomoc oferują także wolontariusze z różnych stowarzyszeń. Mam szczerą nadzieję, że na 11 listopada [2013 r.] uruchomimy już pierwszą ekspozycję.



Więzienie gdzie powstanie Muzeum Żołnierzy Wyklętych zostało zbudowane w 1903 roku przez władze carskie na ówczesnych obrzeżach miasta. Podczas I i II wojny światowej, podczas gdy zniszczenia miasta sięgały 70%, budynki więzienia praktycznie nie zostały uszkodzone. Po wojnie placówka miała charakter karno-śledczy i była nadzorowana przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego. W jednostce umieszczano przeciwników politycznych oraz pospolitych przestępców. Wśród aresztowanych byli również żołnierze antykomunistycznego podziemia.



Rady Miasta Ostrołęki
z dnia 28 lutego 2013 roku w sprawie utworzenia miejskiej instytucji kultury pod nazwą Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji)
Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9, art. 9 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 i art.11 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity: Dz. U z 2012 r., poz. 406), art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 987, z późn. zm.), Rada Miasta Ostrołęki uchwala, co następuje:
Z dniem 1 marca 2013 r. Miasto Ostrołęka postanawia utworzyć miejską instytucję kultury pod nazwą Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji), zwaną dalej Muzeum.
Siedzibą Muzeum będzie Ostrołęka a terenem działania obszar Rzeczypospolitej Polskiej i zagranica.
Celem Muzeum będzie działalność określona w art. 1 ustawy o muzeach, a w szczególności działalności o charakterze naukowo-badawczym i edukacyjnym z zakresu historii zbrojnego podziemia antykomunistycznego oraz dziejów i dorobku "Żołnierzy Wyklętych", a także prowadzenie działalności zmierzającej do wychowania młodego pokolenia Polaków w duchu patriotyzmu i szacunku dla tradycji narodowych.
Statut Muzeum, którego projekt stanowi załącznik do niniejszej uchwały zostanie nadany po uzgodnieniu z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Wykonanie uchwały powierza się Prezydentowi Miasta Ostrołęka.
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Pamięć o narodowych bohaterach jest ważną powinnością każdego obywatela. Ostrołęka posiada niezwykłą historię, która powoduje, że nasze miasto znane jest w Polsce i za granicą ze względu na wielkie wydarzenia historyczne. Mieszkamy w bohaterskim mieście królewskim, którego mieszkańcy (podobnie jak mieszkańcy ziemi ostrołęckiej) zawsze byli wierni Ojczyźnie i aktywnie uczestniczyli w walce o jej wolność. I to właśnie nasi Bohaterowie są największym skarbem miasta i regionu.
Czasy współczesne są okazją do spokojnego rozwoju gospodarczego, ale również kulturalnego. Wprawdzie trudno jest Ostrołęce konkurować z wielkimi ośrodkami gospodarczymi Polski, ale z powodzeniem może ona stanowić istotny ośrodek życia kulturalnego.
Przekazany miastu zabytkowy budynek byłego aresztu śledczego, który znajduje się przy ulicy Traugutta, powstał w 1903 roku i jest pod ochroną Konserwatora Zabytków. Powierzchnia zabytkowego budynku otoczonego murem wynosi 783 m2 i posiada kubaturę 2840 m3. W obiekcie znajduje się 21 dawnych cel dla osadzonych oraz pomieszczenia administracyjne. Obiekt byłego aresztu stwarza możliwość utworzenia Samorządowej Jednostki Kultury. Mając na względzie fakt, że po roku 1989 nie powstało w Polsce żadne muzeum, które upamiętnia niezwykle dramatyczne wydarzenia związane z walką Polskiego Państwa Podziemnego o pełną niepodległość Ojczyzny z komunistyczną, stalinowską dyktaturą, która usiłowała zniewolić Polskę po drugiej wojnie światowej, Samorząd Miasta Ostrołęki postanawia utworzyć Muzeum Żołnierzy Wyklętych.
W 1944 roku na ziemie II Rzeczypospolitej po raz drugi od wybuchu wojny wkroczyła Armia Czerwona. Jej wrogi stosunek do Armii Krajowej, terror wobec społeczeństwa sprowokował spontaniczny opór tych, którzy do tej pory walczyli z okupantem niemieckim. Podziemie antyniemieckie przekształcało się w podziemie antykomunistyczne. Walczyło ono o te same ideały, co na początku wojny w 1939 r., o wolność i prawdziwą suwerenność Polski. Do końca 1945 roku w nowej niepodległościowej konspiracji pozostawało blisko 200.000 ludzi, czyli blisko połowa dotychczasowej siły podziemia, zaś w oddziałach partyzanckich w „lesie” kontynuowało walkę ok. 20.000 żołnierzy. Sprzeciw wobec narzuconej dyktatury komunistycznej, chęć walki o prawdziwie niepodległą Polskę, a także konieczność przeciwstawienia się terrorowi spowodowały tak zdecydowany opór, iż na wielu terenach pierwsze przedstawicielstwa władzy komunistycznej i podległe im siły zostały po prostu „zmiecione z powierzchni ziemi”. W Powiecie Ostrołęckim w połowie roku 1945 zbrojny opór komunistycznej władzy postawiło 2.000 zaprzysiężonych żołnierzy Armii Krajowej, w tym 16 oficerów, 11 podchorążych, 269 podoficerów pod dowództwem kapitana Aleksandra Bednarczyka „Adama” (zginął w walce z UB 20 grudnia 1946 r w Gnatach). Drugą co do wielkości organizacją zbrojną na terenie Powiatu Ostrołęckiego były siły Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, które w XVI Okręgu (ostrołęckim) skupiły w końcu roku 1945 ok. 1000 żołnierzy w oddziałach partyzanckich. Narodowe Zjednoczenie Wojskowe prowadziło na terenach ziemi ostrołęckiej najdłuższą walkę. Ostatnia bitwa miała miejsce 11 listopada 1953 roku w Dudach Puszczańskich (gmina Łyse), a ostatni żołnierz NZW Okręg XVI Marian Borys „Czarny” poległ w walce z UB 12 sierpnia 1954 roku.
W całej Polsce powstawały nowe oddziały zbrojne, jednak brakowało centralnego ośrodka kierowniczego, co było spowodowane m.in. zdradzieckim aresztowaniem i wywiezieniem do Moskwy w marcu 1945 roku 16 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Największym zagrożeniem dla wolności i spełnienia marzeń polskich patriotów była ogromna przewaga sił Armii Czerwonej, NKWD, UB i KBW stacjonujących na terytorium Polski.
Ostatecznie spora część żołnierzy zaprzestała walki, m.in. ulegając złudzeniom ogłoszonej przez komunistów tzw. amnestii, która rzekomo miała im gwarantować bezpieczeństwo. Amnestia okazała się akcją identyfikacji żołnierzy podziemia, zakończoną ich aresztowaniami i wywózkami na Syberię oraz masowymi wyrokami śmierci. Te podstępne i jednocześnie brutalne działania władzy komunistycznej doprowadziły do znacznego osłabienia podziemia, ale też i pozostania w lesie najodważniejszej części walczących partyzantów. Po 1945 roku próbowano odtworzyć „centralę” ruchu podziemnego, którą miało być Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”. Po sfałszowaniu przez komunistów wyborów z roku 1947 okazało się, że także ten kierunek działalności nie mógł być militarnie skuteczny. Na początku lat pięćdziesiątych oddziały zbrojne antykomunistycznego podziemia „zastępowane” były przez rodzącą się konspirację młodzieżową. Konspiracja ta zajmowała się przede wszystkim działalnością propagandową, nie prowadząc praktycznie działalności zbrojnej. Pozostali jednak w „lesie” ostatni żołnierze podziemia. Ich jedynym celem było przeżycie, poddanie się nie wchodziło w grę, bo kończyło się więzieniem, okrutnymi torturami i śmiercią bez miejsca pochówku. Ostatni z tych nielicznych ukrywających się żołnierzy Polski Walczącej – Józef Franczak „Lalek”, poległ w walce ze Służbą Bezpieczeństwa w miejscowości Majdan (woj. lubelskie) dopiero 21 X 1963 r. Dla komunistycznej władzy żołnierze podziemia niepodległościowego byli nie tylko militarnymi wrogami. Ich ideały, patriotyzm, pragnienie Polski prawdziwie niepodległej zagrażały interesom komunistów, a także planom Związku Radzieckiego zawłaszczenia i podporządkowania sobie Polski. Zdecydowana większość z nich została aresztowana i skazana na długoletnie kary więzienia, część zginęła w walce lub została wymordowana po haniebnych procesach sądowych. Ogromna większość została już po śmierci zakopana w dołach, na śmietnikach i w pobliżu ustępów. Komunistycznym oprawcom chodziło o to, by na zawsze nie było nawet znane miejsce pochówku, by nawet najbliższa rodzina czy przyjaciele nigdy nie odnaleźli grobu bohaterów, by nie było zniczy, kwiatów, chwil modlitwy, by „zamordowana” była także pamięć o naszych żołni
erzach. Komuniści postanowili wymazać pamięć po nich, by zdusić rodzącą się legendę antykomunistycznej partyzantki. Przez wiele lat tych Bohaterów, gotowych do największych poświęceń dla Ojczyzny pokazywano jako bandytów, zwykłych kryminalistów i zdrajców ojczyzny. Przez blisko pół wieku byli „mordowani po raz drugi”, mieli zostać po prostu wyklęci z pamięci społeczeństwa.
Pamięć o nich, wbrew zabiegom komunistów, przetrwała w sercach Polaków. Obecnie nazywa się ich Żołnierzami Wyklętymi, ale nie jest to już nazwa hańby, lecz symbol honoru i odwagi. Od dzisiaj, dzięki uchwale Rady Miasta Ostrołęki, Żołnierze Polski Walczącej, których tysiące rekrutowało się z Ziemi Ostrołęckiej, Bohaterowie, którzy za swoją wierność Ojczyźnie i marzenia o Polsce w pełni szczęśliwej i niepodległej, byli mordowani, więzieni, torturowani, wywożeni, zakopywani w „nieświęconej ziemi”, będą mieli swoje Muzeum. Samorząd Miasta przez akt powołania Muzeum włączy się w piękny sposób w dzieło przywracania pamięci o polskich Bohaterach.
Skutki finansowe podjęcia uchwały wiążą się obecnie z przygotowaniem i wyposażeniem kilku sal wystawowych. Mamy deklarację współpracy w odnowieniu pomieszczeń ze strony Zakładu w Przytułach oraz wielu wolontariuszy. Instytut Pamięci Narodowej oraz osoby prywatne deklarują bezpłatne przekazanie cennych pamiątek i archiwaliów. W przyszłości nastąpi konieczność zatrudnienia kilku osób prowadzących prace Muzeum. O wszystkich przyszłych kosztach funkcjonowania Muzeum, Wysoka Rada będzie na bieżąco informowana.
Rady Miasta Ostrołęki
z dnia 28 lutego 2013 roku
w sprawie utworzenia miejskiej instytucji kultury
Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce (w organizacji)
"Projekt Statutu"
W uzgodnieniu
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
MUZEUM ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH
W OSTROŁĘCE
(w organizacji)
I. Postanowienia ogólne
Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce zwane dalej "Muzeum" działa na podstawie:
1) ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2012 r., poz. 987 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o muzeach",
2) ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. Z 2012 r., poz. 406 z późn. zm), zwanej dalej "ustawą",
3) niniejszego statutu.
1. Organizatorem Muzeum jest Miasto Ostrołęka.
2. Muzeum jest samorządową instytucją kultury wpisaną do rejestru samorządowych instytucji kultury prowadzonego przez Organizatora i posiada osobowość prawną.
3. Siedzibą Muzeum jest Miasto Ostrołęka, a terenem działania obszar Rzeczypospolitej Polskiej i zagranica.
4. Muzeum używa pieczęci okrągłej z wizerunkiem orła ustalonym dla godła Rzeczypospolitej pośrodku i napisem "Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce" w otoku.
5. Ogólny nadzór nad Muzeum sprawuje minister wlaściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, a bezpośredni – Rada Miasta Ostrołęki oraz Prezydent Ostrołęki
w zakresie swoich kompetencji.
6. Organizator zapewnia środki potrzebne do utrzymania i rozwoju Muzeum.
7. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o muzeach, do dnia otwarcia wystawy stałej Muzeum jest "muzeum w organizacji".
II. Cele i zadania Muzeum
Zasadniczym celem działalności Muzeum jest prowadzenie działalności o charakterze naukowo-badawczym i edukacyjnym z zakresu historii zbrojnego podziemia antykomunistycznego oraz dziejów i dorobku tzw. "Żołnierzy Wyklętych", w szczególności poprzez gromadzenie, opracowywanie i konserwację zbiorów dotyczących tej problematyki oraz ich upowszechnianie i popularyzację, a także prowadzenie działalności zmierzającej do wychowania młodego pokolenia Polaków w duchu patriotyzmu i szacunku dla tradycji narodowych.
1. Muzeum dla realizacji celów określonych w § 3 w szczególności:
1) gromadzi i udostępnia muzealia, materiały dokumentacyjne i archiwalne oraz książki, rękopisy, druki, zdjęcia i inne obiekty związane z historią powojennego zbrojnego podziemia antykomunistycznego oraz dziedzictwem tzw. "Żołnierzy Wyklętych",
2) przechowuje, zabezpiecza i konserwuje zgromadzone muzealia, materiały dokumentacyjne i archiwalne oraz książki, rękopisy, druki, zdjęcia i inne obiekty w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo oraz dostęp do celów naukowych,
3) inwentaryzuje i kataloguje zgromadzone muzealia, materiały dokumentacyjne i archiwalne oraz książki, rękopisy, druki, zdjęcia i inne obiekty,
4) inspiruje i prowadzi działalność naukowo-badawczą i popularyzatorską w zakresie objętym swoją działalnością,
5) użycza i przyjmuje w depozyt dobra kultury zgodnie z obowiązującymi przepisami,
6) udostępnia zbiory i materiały dokumentacyjne oraz udziela informacji do celów naukowo -badawczych i popularyzatorskich,
7) opracowuje i organizuje ekspozycje stałe oraz wystawy czasowe w kraju i zagranicą,
8) organizuje i prowadzi działalność edukacyjną,
9) organizuje koncerty, przedstawienia teatralne, pokazy filmowe i multimedialne,
10) inicjuje, wspiera i prowadzi projekty związane z zakresem swojej działalności,
11) opracowuje, publikuje i rozpowszechnia wydawnictwa naukowe i popularnonaukowe z zakresu swojej działalności,
12) prowadzi fachową bibliotekę i archiwum,
13) popiera i prowadzi działalność artystyczną i upowszechniającą kulturę,
14) organizuje lub współorganizuje uroczystości o charakterze państwowym i narodowym, a także dyplomatycznym, społecznym, naukowym, artystycznym i kulturalnym, przyczyniając się do kształtowania wizerunku Polski oraz organizuje lub współorganizuje akcje o charakterze charytatywnym,
15) organizuje lub współorganizuje spotkania, zjazdy i konferencje związane z zakresem swojej działalności.
2. Realizując swoje cele i zadania Muzeum współpracuje z polskimi i zagranicznymi muzeami, administracją państwową i samorządową, organizacjami pozarządowymi, instytucjami oświaty, mediami, a także innymi osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej oraz osobami fizycznymi.
3. Przy realizacji celów Muzeum szcz
ególną wagę przykłada do współpracy ze stowarzyszeniami np: Stowarzyszeniem Historii Ziemi Ostrołęckiej im. kpt. Aleksandra Bednarczyka "Adama", Ostrołęckim Stowarzyszeniem Historycznym "Czwartacy" i innymi posiadającymi siedzibę w Mieście Ostrołęka, których cele statutowe są zbieżne z działalnością statutową Muzeum.
III. Organizacja Muzeum
Na czele Muzeum stoi Dyrektor powoływany i odwoływany przez Prezydenta Miasta Ostrołęki na zasadach i w trybie przewidzianym w obowiązujących przepisach.
1. Dyrektor zarządza całokształtem działalności Muzeum, czuwa nad jego mieniem i jest za nie odpowiedzialny.
2. Do zakresu działania Dyrektora należy w szczególności:
1) ogólne kierownictwo w sprawach naukowo-badawczych, oświatowych, organizacyjnych i administracyjnych, finansowych oraz technicznych,
2) ogólny nadzór nad zbiorami i ich ewidencjonowaniem oraz majątkiem Muzeum,
3) reprezentowanie Muzeum na zewnątrz,
4) przedstawianie właściwym instytucjom i Organizatorowi planów rzeczowych i finansowych, sprawozdań oraz wniosków finansowo-inwestycyjnych,
5) sprawowanie bezpośredniego kierownictwa nad pracownikami naukowymi,
6) tworzenie warunków do podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników,
7) naczelna redakcja wydawnictw muzealnych,
8) wydawanie w obowiązującym trybie regulaminów, instrukcji i zarządzeń wewnętrznych,
9) dokonywanie w imieniu Muzeum czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do zatrudnionych pracowników i sprawowanie w stosunku do nich zwierzchnictwa służbowego.
Dyrektor zarządza Muzeum przy pomocy jednego zastępcy. Zastępcę Dyrektora powołuje i odwołuje Dyrektor w uzgodnieniu z Prezydentem Miasta Ostrołęki.
Organizację wewnętrzną Muzeum oraz zakres zadań komórek organizacyjnych określa Regulamin Organizacyjny nadawany przez Dyrektora, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów.
IV. Rada Muzeum
1. W Muzeum działa Rada Muzeum, której członków w liczbie 12 powołuje i odwołuje Rada Miasta Ostrołęki spośród kandydatów wskazanych przez:
1) Radę Miasta Ostrołęki,
2) Prezydenta Miasta Ostrołęki,
3) Stowarzyszenie Historii Ziemi Ostrołęckiej,
4) fundacje i inne instytucje wspierające Muzeum,
5) Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa,
6) Dyrektora Muzeum,
7) Radę Muzeum.
2. Rada Muzeum działa w zakresie i na zasadach określonych w art. 11 ustawy o muzeach.
3. Rada Muzeum wybiera ze swego grona Przewodniczącego, który kieruje jej pracami.
4. Szczegółowy tryb pracy Rady Muzeum określa uchwalony przez nią regulamin.
V. Kolegia doradcze
1. Dyrektor może tworzyć – z własnej inicjatywy lub na wniosek przynajmniej połowy zatrudnionych muzealników – kolegia doradcze o charakterze stałym lub dla realizacji konkretnego zadania. Powołując kolegium Dyrektor określa przedmiot jego działania.
2. W skład kolegium wchodzą osoby powołane przez Dyrektora spośród pracowników Muzeum lub spoza ich grona.
3. Kolegium formułuje opinie w kwestiach stanowiących przedmiot jego działania.
4. Uchwały kolegium przyjmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy członków.
5. Członkowie kolegium wybierają ze swego grona przewodniczącego.
6. Obsługę kancelaryjno-biurową zapewnia Muzeum.
VI. Gospodarka finansowa
1. Muzeum prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
2. Podstawą gospodarki finansowej Muzeum jest plan finansowy ustalony przez Dyrektora, z zachowaniem wysokości dotacji Organizatora.
3. Majątek Muzeum może być wykorzystywany jedynie dla celów wynikających z zakresu działania Muzeum.
1. Przychodami Muzeum są przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.
2. Muzeum może prowadzić, jako dodatkową, działalność gospodarczą według zasad określonych w obowiązujących przepisach.
3. Działalność określona w ust. 2 może być prowadzona w szczególności w zakresie:
1) wykonywania ekspertyz,
2) usług konserwatorskich,
3) usług fotograficznych,
4) usług wydawniczych,
5) sprzedaż wydawnictw i pamiątek,
6) wynajmu pomieszczeń,
7) wykonywania zleconych usług w celu zorganizowania spotkań, konferencji narad, konkursów, wystaw,
8) odpłatnego udostępniania zbiorów dla celów innych niż naukowe i edukacyjne.
4. Środki uzyskane z działalności gospodarczej mogą być wykorzystywane wyłącznie w celu finansowania działalności statutowej Muzeum.
VII. Przepisy końcowe
1. Połączenia, podziału lub likwidacji Muzeum może dokonać Organizator w warunkach i w trybie przewidzianym w obowiązujących przepisach.
2. Wszelkie zmiany w statucie wymagają zachowania trybu właściwego dla jego nadania.
VIII. Przepisy przejściowe
W okresie organizowania Muzeum, to jest od dnia utworzenia Muzeum do dnia otwarcia wystawy stałej, przepisy niniejszego statutu mają zastosowanie, z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozdziału.
Do czasu powołania Dyrektora Muzeum, może nim kierować osoba, której Prezydent Miasta Ostrołęki powierzy pełnienie obowiązków Dyrektora lub Pełnomocnik Prezydenta Miasta Ostrołęki do spraw organizacji Muzeum.
Do czasu powołania Rady Muzeum funkcje opiniodawczo-doradcze w przedmiocie organizacji Muzeum pełnić będzie trzech radnych Rady Miasta Ostrołęki wskazanych przez tę Radę oraz trzech przedstawicieli Stowarzyszenia Historii Ziemi Ostrołęckiej wskazanych przez Zarząd Stowarzyszenia.









