„Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie”… zaznaczony na czerwono Czesław Białowąs, agent UB o ps. „Małachowski”. [kliknij w zdjęcie aby powiększyć].

Agent UB Czesław Białowąs o pseudonimach „Małachowski”, później „Michał”, na przełomie lat 40-tych i 50-tych swoją działalnością doprowadził do zamordowania wielu żołnierzy Armii Krajowej i WiN. Aż do śmierci był nauczycielem polonistą w jednym z liceów wrocławskich, ciągle współpracując z UB/SB. Był też znanym poetą, który swoje przemyślenia i doświadczenia przelewał na papier, co dało mu możliwość znalezienia się w Związku Literatów Polskich i stanowiło kolejne pole pracy dla aparatu bezpieczeństwa.

Jako tajny współpracownik Czesław Białowąs doprowadził do wielu wsyp, aresztowań i wyroków śmierci. Był kamuflowany przez funkcjonariuszy UB, specjalnie kierujących podejrzenia na innych uczestników zdarzeń. Szczególnie tragiczne było wydanie własnego brata, walczącego w 6. Brygadzie Wileńskiej, a po aresztowaniu nakłanianie go do zeznań. Do końca życia pozostał jednak nierozpoznany przez otoczenie jako agent bezpieki. Kamuflaż okazał się doskonały.

Na początku 1950 r. funkcjonariusze Wydziału III WUBP w Warszawie zlokalizowali miejsce pobytu brata jednego z partyzantów 6. Brygady Wileńskiej. Kandydatem do werbunku był Czesław Białowąs (w spektaklu nazywa się Mieczysław Białas), rocznik 1932, do niedawna mieszkaniec Jabłonny Lackiej.
Młody człowiek, jeszcze niepełnoletni, uczył się w Gimnazjum im. Małachowskiego w Płocku. Postanowiono zwerbować go na materiałach kompromitujących – szantażując odpowiedzialnością karną za kilkakrotną wymianę korespondencji z bratem, zakwalifikowaną jako „udzielanie pomocy bandzie”. Matka chłopców była już aresztowana i odbywała karę kilku lat więzienia za pomoc udzielaną partyzantom. Po podpisaniu deklaracji współpracy Białowąs został oznaczony kryptonimem „Małachowski” (zmienionym później na „Michał”). Agent został przerzucony na teren powiatu Sokołów Podlaski i wprowadzony do akcji.

Już jego pierwsze działania przyniosły resortowi sukces. Pod pozorem spotkania z bratem z okazji Świąt Wielkanocnych odwiedził obozowisko oddziału porucznika Józefa L. Małczuka „Brzaska” (komendanta powiatu Sokołów Podlaski). Było ono w tym czasie wizytowane również przez szereg osób z miejscowej siatki konspiracyjnej, co pozwoliło resortowi zrzucić odpowiedzialność na inną osobę, kamuflując rzeczywistego sprawcę likwidacji pododdziału. Agent „Małachowski” poinformował szefa PUBP w Sokołowie Podlaskim o miejscu postoju partyzantów. W wyniku obławy poległ por. „Brzask” i dwaj jego żołnierze. Korzystając z wiedzy „Małachowskiego” „zdjęto” też całą rozpracowaną siatkę kpt. Kazimierza Kamieńskiego „Huzara” i  por. „Brzaska” z rejonu Jabłonny. Aresztowania objęły łącznie 64 osoby. To tylko przykład jednej z wielu jego „udanych” akcji.


Los agenta „Michała” został z kolei wyznaczony przez przełożonych z resortu, którzy nie zapomnieli o nim do końca jego życia. Został przeniesiony w inny rejon Polski, gdzie kontynuował naukę. W PRL zrobił karierę. Został członkiem partii, pracował jako wicedyrektor jednego z wrocławskich liceów. Jako agent był czynny jeszcze przez wiele lat. W ostatnim okresie życia poprosił o zwolnienie z obowiązków TW, gdyż „liczne funkcje w pracy organizacyjnej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej nie pozwalały mu na sprawne wykonywanie zadań”. Zmarł 16 grudnia 1981 r. jako „zasłużony pedagog” i wychowawca wielu pokoleń młodzieży”.


Był także poetą i pozostawił po sobie szereg wysoko ocenianych przez specjalistów wierszy. Opisywały one autentyczne wydarzenia: śmierć jego brata – „Boruty”, sprofanowanie jego grobu przez żołnierzy KBW, aresztowanie i proces matki, agenturalną misję na Podlasiu, likwidację patrolu ppor. „Brzaska”, likwidację patrolu „Arkadka”, itp. W wierszach opisywał to, czego sam doświadczył, ale nikt nie domyślał się z jakiej perspektywy! Czytelnikom jego poezji nigdy pewnie nie przyszło do głowy, że to, co wydawało im się „licencją poetycką” jest tragicznie realne…

Czytaj więcej:
Podwójne życie zdrajcy>
Podpisał cyrograf z diabłem>
Wyskoczyłem ze szkoły, by zabić paru ludzi>

Obsada:
Mietek – Mateusz Banasiuk; Ppłk Trochimowicz – Cezary Żak; Kpt. Kwiatkowski – Piotr Grabowski; Chor. Tabaczyński – Jakub Snochowski; Kpt. Żelazko – Tomasz Borkowski; Płk Wolański – Tadeusz Szymków; Matka – Anna Tomaszewska; Witek – Tomasz Schuchardt; Welflowa – Dorota Nowakowska; Welfel – Jacek Lenartowicz; Janka – Anna Grycewicz; Jadzia – Weronika Nockowska; Tolka – Izabela Gwizdak; Henryk – Konrad Marszałek; „Brzask” – Ireneusz Czop; Żona „Brzaska” – Irena Monika Węgiel; „Lampart”– Marcin Błaszak; „Orzełek” – Grzegorz Kwiecień; „Arkadek” – Arkadiusz Smoleński; „Murat” – Mateusz Grydlik; ;„Pomidor”– Paweł Koślik; „Sęp”– Jakub Tolak; „Wiewiórka”– Michał Podsiadło; „Władek”– Łukasz Krzemiński; Wacław Giziński – Dominik Łoś
; Henryk Cichocki – Bartosz Martyna; Augustyniakowa – Katarzyna Skarżanka; Borychowski – Jacek Braciak; Krewniak – Stanisław Penksyk; Ciotka – Maria Mamona; Stryj – Wojciech Machnicki; Dyrektor Gimnazjum – Adam Bauman; Krytyk – Maciej Mikołajczyk; Komendant – Łukasz Chrzuszcz; Milicjant 1 – Józef Onyszkiewicz; Milicjant 2 – Tomasz Zaród; Ubek 1 – Sebastian Cybulski; Ubek 2 – Sławomir Głazek; Ubek 3 – Paweł Prokopczuk; Ubek 4 – Michał Żerucha; Mieczysław (1981) – Stanisław Banasiuk; Lektor – Jarosław Gajewski.

Czas: ok. 70 min
Autor: Cezary Harasimowicz
Reżyseria: Krzysztof Lang
Zdjęcia: Adam Sikora PSC
Scenografia: Andrzej Przybył
Kostiumy: Elżbieta Radke
Mundury: Marek Dzienio
Muzyka: Stanisław Syrewicz
Montaż: Rafał Listopad

Dokumentacja i konsultacja historyczna:
dr Kazimierz Krajewski, IPN
dr Tomasz Łabuszewski, IPN

PREMIERA: TVP1, Scena Faktu, 26 stycznia 2009 r., godz. 20:20

Strona główna>

Wniosek o przemianowanie Placu Defilad w Warszawie na Plac Rotmistrza Witolda Pileckiego.

Do:
Przewodniczący Rady Miasta Stołecznego Warszawy
Pałac Kultury i Nauki
00-110 Warszawa
pl. Defilad 1

13 grudnia jest dniem triumfu kłamstwa i strachu, Tego dnia sztabowcy Wojciecha Jaruzelskiego po wielomiesięcznych przygotowaniach rzucili na kolana związek „Solidarność”.
Dziś po 27 latach chcemy aby ten dzień przestał być dniem zwycięstwa zła. Występujemy dziś z inicjatywą która może pokazać światu jakie wartości są dla Polaków najważniejsze. W środku Warszawy (więc blisko środka Europy) znajduje się do dnia dzisiejszego Plac, który upamiętnia defilady tych którzy zamordowali bohaterskiego rotmistrza.
Jesteśmy przekonani że wszyscy Radni Warszawy zjednoczą się aby poprzeć nasz projekt i z okazji 60 rocznicy śmierci Witolda Pileckiego, wskażą Europie jego postać, jako bohatera godnego naśladowania, nazywając największy plac Warszawy jego imieniem. Będzie to jednocześnie realizacja uchwały senatu Rzeczypospolitej z dnia 7 maja 2008 roku.

„Senat Rzeczpospolitej Polskiej w 60 rocznicę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego, pragnie go uhonorować, uznając za godny do naśladowania wzór Polaka, bez reszty oddanego sprawie Ojczyzny.
Jego heroiczny czyn, jakim było dobrowolne i celowe poddanie się uwięzieniu w
KL Auschwitz, a także powojenny, okupiony śmiercią powrót do Ojczyzny stawiają Witolda Pileckiego wśród najodważniejszych ludzi na świecie i powinny stać się dla Europy i świata wzorem bohaterstwa oraz symbolem oporu przeciw systemom totalitarnym.
Pilecki został bowiem, jak wielu Polaków, poddany straszliwej próbie niszczącej machiny systemu hitlerowskiego, a po wojnie stalinowskiego.
Z obydwu wyszedł zwycięzcą, choć za swoją postawę zapłacił życiem.
Niestety nieomal udało się zniszczyć pamięć o nim.
Mimo starań wielu ludzi, mimo odznaczenia go przez Prezydenta Rzeczypospolitej Lecha Kaczyńskiego Orderem Orla Białego, młode pokolenie nadal zbyt mało wie o Witoldzie Pileckim.
Urodził się 13 maja 1901 roku. Działał w niepodległościowym harcerstwie, a następnie uczestniczył w wojnie polsko – bolszewickiej. Ukończył Szkolę Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. W II wojnie światowej podczas kampanii wrześniowej dowodził oddziałem kawalerii, a po jej zakończeniu współzałożycielem Tajnej Armii Polskiej. W 1940 stał się dobrowolnym więźniem KL Auschwitz, by zdobyć informacje i zorganizować w obozie ruch oporu. Dzięki niemu świat uzyskał wiadomości o tym co działo się w obozie. Po udanej ucieczce w 1943 awansuje do stopnia rotmistrza. W czasie Powstania Warszawskiego walczy w Zgrupowaniu „Chrobry II”. Dowodzona przez niego placówka broniła strategicznego dla działań powstańczych dla działań powstańczych odcinka Alei Jerozolimskich. Po kapitulacji zostaje jeńcem oflagu Murnau. Po wyzwoleniu wstąpił do 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Na rozkaz gen. Andersa pod koniec 1945 wrócił do kraju gdzie 5 maja 1947 został aresztowany pod zarzutem prowadzenia działalności wywiadowczej na rzecz II Korpusu. W 1948 rotmistrz Witold Pilecki został skazany na karę śmierci i stracony 25 maja 1948 roku.

Strona główna>

62 lat temu, 3 stycznia 1947 roku, zmarł z powodu ran odniesionych podczas ataku na grupę ochronno – propagandową WP w Siemieniu, legendarny dowódca oddziału partyzanckiego Obwodu WiN Włodawa, por. Leon Taraszkiewicz ps. "Zawieja", "Jastrząb" [ur. 13 V 1925 r.], obdarzony niebywałą fantazją najprawdziwszy zagończyk oraz jeden z najwybitniejszych dowódców partyzanckich antykomunistycznego podziemia w Polsce po 1944 r.

GLORIA VICTIS !!!
Styczeń 1946 r. Część oddziału „Jastrzębia”. Dowódca siedzi przy rkm-ach.

Więcej na temat "Jastrzębia" i "Żelaznego" czytaj w:
„JASTRZĄB" I "ŻELAZNY" – OBWÓD WiN WŁODAWA>
"JASTRZĄB" i "ŻELAZNY"… – KSIĄŻKA DO POBRANIA>
Pamiętniki ppor. Edwarda Taraszkiewicza "Żelaznego">
61 rocznica śmierci por. "Jastrzębia">

Strona główna>